Op een zonnige zondagmiddag in Venlo klinkt om precies 14:00 uur het startschot van het NK halve marathon, gehouden tijdens de Arrow Venloop. Tom Hoogeboom, een jonge ambitieuze atleet uit Warmenhuizen, voelt de spanning door zijn lijf trekken. Onder zijn voeten: geen gewone hardloopschoenen, maar een paar flitsende superschoenen met een dikke zool en een veerkrachtige carbonplaat. 1 uur, 5 minuten en 40 seconden later finisht hij als negende van Nederland. \u2018Ik liep de race van m\u2019n leven,\u2019 zegt hij. \u2018Maar je vraagt je toch af: hoeveel was ikzelf, en hoeveel was de schoen?\u2019<\/p>\n
Het is een vraag die veel atleten, coaches \u00e9n wetenschappers zich tegenwoordig stellen. Superschoenen, de benaming voor wedstrijdschoenen met innovatieve technologie zoals lichtgewicht foam en een carbonplaat, zorgen voor ongekende prestaties. Sinds hun intrede in 2017 zijn wereldrecords op de marathon en andere lange afstanden massaal verbroken. Is dat puur menselijke progressie, of is de schoen een prestatiedoping in textielvorm?<\/p>\n
Minder energieverbruik, snellere tijden<\/strong><\/p>\n Volgens professor Wouter Hoogkamer, biomechanicus aan de University of Massachusetts Amherst, is het wetenschappelijk bewijs helder. \u2018Wat we weten is dat superschoenen het energieverbruik bij hardlopen verlagen,\u2019 vertelt hij. \u2018En minder energieverbruik betekent dat je met dezelfde inspanning sneller kunt lopen.\u2019<\/p>\n Hoogkamer deed baanbrekend onderzoek naar hardloopschoenen en publiceerde over de effecten van zowel foam als carbonplaten. \u2018We zagen in het lab dat het moderne foam zelf al zorgt voor een aanzienlijk lager energieverbruik. Maar als je daar ook nog een carbonplaat aan toevoegt, neemt dat effect toe met zo\u2019n twee tot vier procent,\u2019 legt hij uit.<\/p>\n In de praktijk betekent dat voor een topatleet tientallen seconden winst op een marathon \u2013 genoeg om wereldrecords te breken. Maar ook recreatieve lopers merken het verschil. \u2018We zien dat mensen, zelfs zonder extra training, hun persoonlijke records verbeteren zodra ze op deze schoenen lopen,\u2019 zegt Hoogkamer.<\/p>\n \u2018Iedereen loopt er sneller op\u2019<\/strong><\/p>\n Daan Glorie is productexpert bij All4Running in Alkmaar, een speciaalzaak in hardloopschoenen. Dagelijks adviseert hij zowel beginnende lopers als ervaren marathonlopers over de juiste schoenkeuze. \u2018De vraag naar superschoenen is enorm gegroeid,\u2019 vertelt hij. \u2018Klanten komen specifiek binnen voor modellen als de Vaporfly of Alphafly van Nike, of de Endorphin Pro van Saucony. De verwachtingen zijn hoog: mensen willen sneller worden.\u2019<\/p>\n Volgens Glorie is het belangrijk dat lopers zich goed laten adviseren. \u2018Niet elke superschoen past bij elke loper. Sommige modellen zijn instabieler of vragen om een goede looptechniek. Daarom laten we klanten vaak proeflopen op een loopband met video-analyse.\u2019 Toch beaamt hij dat de schoenen hun naam eer aan doen. \u2018Iedereen loopt er sneller op \u2013 maar je moet er wel goed mee omgaan.\u2019<\/p>\n Blessurevrij trainen<\/strong><\/p>\n Voor Tom Hoogeboom is dat duidelijk. Hij trainde in aanloop naar het NK halve marathon intensief, deels op superschoenen. \u2018Wat me vooral opviel, is dat ik minder last had van spierpijn na zware trainingen,\u2019 zegt hij. \u2018De impact op m\u2019n benen lijkt echt minder.\u2019 Hoogkamer herkent dat: \u2018Veel atleten geven aan dat ze sneller herstellen na intensieve sessies, waarschijnlijk doordat het foam de schokken dempt en de spieren minder zwaar belast worden.\u2019<\/p>\n Toch is daar nog weinig hard wetenschappelijk bewijs voor. \u2018Herstel is lastig te meten,\u2019 legt Hoogkamer uit. \u2018Maar als honderden atleten hetzelfde zeggen, dan zit daar waarschijnlijk een kern van waarheid in.\u2019<\/p>\n Dat betekent ook dat atleten meer trainingsarbeid kunnen leveren. \u2018Je kunt vaker snelle tempo\u2019s trainen zonder dat je lichaam overbelast raakt. Dat is winst,\u2019 zegt Tom. Maar hij waarschuwt ook: \u2018Het is verleidelijk om altijd op die schoenen te lopen, maar ik gebruik ze vooral bij wedstrijden en specifieke tempoblokken.\u2019 Dit doet hij om zijn lichaam ook op andere manieren te trainen en zijn natuurlijke techniek te behouden. Te veel gebruik van superschoenen kan juist weer blessures veroorzaken.<\/p>\n Eerlijkheid en regelgeving<\/strong><\/p>\n De opkomst van superschoenen heeft de discussie over eerlijkheid in de sport opnieuw aangewakkerd. \u201cToen alleen Nike ze had, was er een probleem,\u2019 zegt Hoogkamer. \u2018Atleten die bij andere merken zaten, konden niet meekomen.\u2019 Inmiddels zijn de meeste merken met hun eigen superschoen gekomen, en heeft World Athletics regels opgesteld: maximaal \u00e9\u00e9n carbonplaat, een zooldikte van niet meer dan vier centimeter en het model moet beschikbaar zijn voor het grote publiek.<\/p>\n \u2018Dat zijn redelijke regels,\u2019 vindt Hoogkamer. \u2018Zolang iedereen toegang heeft tot vergelijkbare technologie, blijft het een eerlijke wedstrijd. Maar je moet ook blijven monitoren, de ontwikkelingen gaan razendsnel.\u2019<\/p>\n Beperkte levensduur<\/strong><\/p>\n Een belangrijk nadeel van superschoenen is de beperkte levensduur. \u2018Ze slijten snel, en vaak zie je aan de buitenkant niet dat het foam of de plaat minder werkt,\u2019 zegt Tom. \u2018Na 300 \u00e0 400 kilometer voel je dat de schoen z\u2019n kracht verliest.\u2019 Hoogkamer bevestigt dat: \u2018Sommige platen kunnen zelfs breken. Bij trailschoenen bijvoorbeeld zie je dat een verkeerde landing op een steen fataal kan zijn voor de plaat.\u201d<\/p>\n Daarnaast zijn de schoenen duur. Modellen kosten vaak tussen de \u20ac200 en \u20ac300. Glorie ziet daardoor een nieuw soort ongelijkheid ontstaan. \u2018Niet iedereen kan zich veroorloven om elke drie maanden een nieuw paar te kopen. Voor recreanten is dat een flinke investering.\u2019<\/p>\n Hoogkamer maakt zich zorgen over de duurzaamheid: \u2018Lichtere schoenen gaan vaak minder lang mee. Dat zorgt voor meer afval. En hoewel er idee\u00ebn zijn voor verwisselbare platen of foamlagen, is dat technisch nog lastig.\u2019<\/p>\n De toekomst van superschoenen<\/strong><\/p>\n Toch kijkt de wetenschap vooruit. Hoogkamer en collega-onderzoekers werken aan de toekomst van gepersonaliseerde schoenen. \u2018Het ultieme doel is dat je in een winkel een loopanalyse doet, en dat op basis van jouw gewicht, snelheid, loopstijl en spierkracht een schoen op maat wordt samengesteld,\u2019 vertelt hij. \u2018Maar dat vergt nog veel onderzoek.\u2019<\/p>\n Tot die tijd blijft de boodschap: laat je goed adviseren. \u2018Superschoenen kunnen je helpen, maar je moet er slim mee omgaan,\u2019 zegt Daan Glorie. \u2018Zie het als een hulpmiddel, niet als een wondermiddel.\u2019<\/p>\n Meer dan een schoen<\/strong><\/p>\n Voor Tom is dat precies hoe hij het ziet. \u2018Uiteindelijk moet je het nog altijd zelf doen. De schoenen helpen, maar ze lopen niet vanzelf.\u2019 Toch blijft het gevoel knagen. \u2018Ik ben trots op mijn prestatie in Venlo, maar soms denk ik: zou ik net zo hardgelopen hebben zonder die schoenen? Of ben ik gewoon goed geworden doordat ik er met die schoenen m\u00e9\u00e9r uit kon halen?\u2019<\/p>\n Het is lastig om een precies antwoord te geven op de vraag hoeveel invloed superschoenen in de atletiek precies hebben. Dit komt doordat verschillende factoren meespelen, zoals de conditie van de atleet, weersomstandigheden en meer. Wat wel zeker is, is dat de atletiekwereld voorgoed veranderd is. Superschoenen zijn geen tijdelijke trend; ze zorgen er onmiskenbaar voor dat atleten betere tijden kunnen lopen. Het is daarom aan de sporters, wetenschappers en bonden om ervoor te zorgen dat deze vooruitgang op een eerlijke manier blijft plaatsvinden.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Op een zonnige zondagmiddag in Venlo klinkt om precies 14:00 uur het startschot van het NK halve marathon, gehouden tijdens de Arrow Venloop. Tom Hoogeboom, een jonge ambitieuze atleet uit Warmenhuizen, voelt de spanning door zijn lijf trekken. Onder zijn voeten: geen gewone hardloopschoenen, maar een paar flitsende superschoenen met een dikke zool en een […]<\/p>\n","protected":false},"author":3387,"featured_media":467,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[50,52,48,51,49],"class_list":["post-466","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-achtergronden","tag-atletiek","tag-carbonplaat","tag-hardloopschoenen","tag-schoenen","tag-voetbalschoenen","et-has-post-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"acf":[],"yoast_head":"\n