{"id":855,"date":"2026-10-09T13:43:02","date_gmt":"2026-10-09T11:43:02","guid":{"rendered":"https:\/\/svjmedia.nl\/spotlight\/?p=855"},"modified":"2026-10-09T19:07:54","modified_gmt":"2026-10-09T17:07:54","slug":"factcheck-verdienen-socialemediabedrijven-doelbewust-aan-eenzaamheid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/svjmedia.nl\/spotlight\/855\/factcheck-verdienen-socialemediabedrijven-doelbewust-aan-eenzaamheid\/","title":{"rendered":"Factcheck: Verdienen socialemediabedrijven doelbewust aan eenzaamheid?"},"content":{"rendered":"
Claim<\/strong><\/p>\n ‘Eenzaamheid is niet meer iets wat je overkomt. Eenzaamheid wordt nu doelbewust gecre\u00eberd. En eenzaamheid wordt in stand gehouden. Omdat het geld oplevert.’<\/p>\n Oorsprong claim<\/strong><\/p>\n Op 30 september 2026 verwees CDA-Kamerlid Etkin Armut tijdens een\u00a0debat in de Tweede Kamer<\/a>\u00a0naar een\u00a0interview met essayist Paul Klotz in EW Magazine<\/a>, gepubliceerd op 28 september.<\/p>\n In het interview vertelt Klotz dat sociale media volgens hem eenzaamheid veroorzaken. Door algoritmes blijven mensen langer online, waardoor bedrijven meer gebruikersgegevens verzamelen om adverteerders aan te trekken. Volgens Klotz ontstaat zo een vicieuze cirkel waarin eenzame mensen steeds meer sociale media gebruiken. Maar cre\u00ebren technologiebedrijven deze eenzaamheid ook echt bewust om er geld aan te verdienen?<\/p>\n Wat zegt wetenschappelijk onderzoek?<\/strong><\/p>\n Om te kijken of eenzaamheid bewust wordt gecre\u00eberd, is het eerst belangrijk om te weten wat er bekend is over het verband tussen sociale media en eenzaamheid. In een\u00a0wetenschappelijk onderzoek uit 2026<\/a>\u00a0werden 59 eerdere studies onderzocht, met in totaal 81.344 deelnemers.<\/p>\n Daaruit blijkt dat vooral problematisch socialemediagebruik samenhangt met eenzaamheid. Denk bijvoorbeeld aan mensen die moeite hebben om te stoppen met scrollen, ook wanneer ze daar last van hebben. Wanneer de onderzoekers alleen keken naar hoeveel tijd iemand op sociale media doorbracht, bleek het verband met eenzaamheid veel kleiner.<\/p>\n Veel op sociale media zitten betekent dus niet meteen dat iemand eenzaam is of wordt. Mensen die zich al eenzaam voelen, kunnen juist vaker sociale media gebruiken om afleiding te zoeken of contact te hebben met anderen. Andersom kan problematisch gebruik gevoelens van eenzaamheid versterken.<\/p>\n Ook Helle Larsen, universitair hoofddocent ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit van Amsterdam, herkent dit verband. ‘We weten wel uit onderzoek dat er een relatie is tussen problematisch socialemediagebruik en eenzaamheid’, vertelt Larsen. Volgens haar spelen er daarnaast veel meer dingen mee, zoals iemands persoonlijke situatie en sociale omgeving.<\/p>\n Wat doen technologiebedrijven bewust?<\/strong><\/p>\n Volgens Klotz hebben technologiebedrijven er belang bij dat mensen zo lang mogelijk online blijven. Daarvoor gebruiken sociale media algoritmes. Dit zijn systemen die bijvoorbeeld op basis van wat je bekijkt en leuk vindt bepalen welke video’s en berichten je te zien krijgt. Zo krijg je steeds nieuwe inhoud voorgeschoteld die bij jouw interesses past.<\/p>\n Larsen vergelijkt de werking hiervan met een gokautomaat. Je blijft door scrollen omdat er steeds weer een leuk of interessant filmpje voorbij kan komen. Ook likes en reacties kunnen ervoor zorgen dat mensen blijven terugkomen. ‘Het doel is om mensen zo lang mogelijk te laten blijven op sociale media’, vertelt Larsen.<\/p>\n