{"id":272,"date":"2023-06-23T10:35:51","date_gmt":"2023-06-23T08:35:51","guid":{"rendered":"https:\/\/svjmedia.nl\/teunkassenaar\/?page_id=272"},"modified":"2025-06-13T09:26:19","modified_gmt":"2025-06-13T07:26:19","slug":"multimediaal-verhaal","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/svjmedia.nl\/teunkassenaar\/portfolio-slow\/multimediaal-verhaal\/","title":{"rendered":"Multimediaal Verhaal – exoskelet in de praktijk"},"content":{"rendered":"\n

Trainen met een exoskelet, er zit veel achter die kleine stapjes<\/h2>\n\n\n\n

Elk jaar ontwikkelt een groep studenten verbonden aan de TU delft een nieuwe versie van hun exoskelet, de MARCH. Om deze te testen gebruiken ze echte \u2018piloten\u2019, Mensen die in een rolstoel zitten bijvoorbeeld.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Teun Kassenaar<\/a><\/strong> 13 juni 2025<\/p>\n\n\n\n

\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n\n\n
\n\n\n\n
<\/div><\/div>
\n
\n

September 2022<\/strong> \u2013 Start nieuw Project MARCH team<\/h3>\n\n\n\n

Selectie studenten, verdeling in disciplines, overname vorige MARCH-versie.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div>

<\/div><\/div>
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n
\n

December 2022<\/strong> \u2013 Eerste ontwerp & technische doelen<\/h3>\n\n\n\n

Lopen zonder krukken, verbeterde balans en stabiliteit.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div>

<\/div><\/div>
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n
\n

Maart 2023<\/strong> \u2013 Eerste tests exoskelet vast in frame en op de grond<\/h3>\n\n\n\n

Pak kan zelfstandig bewegen, zonder piloot.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div>

<\/div><\/div>
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n
\n

Mei 2023<\/strong> \u2013 Koen begint met echte trainingen<\/h3>\n\n\n\n

Zijn feedback leidt tot aanpassing van software en pasvorm.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div>

<\/div><\/div>
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n
\n

Juni 2023<\/strong> \u2013 Laatste optimalisaties voor presentatie<\/h3>\n\n\n\n

Communicatie tussen hardware\/software wordt cruciaal.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div>

<\/div><\/div>
<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n
\n

Juli 2023<\/strong> \u2013 Presentatie MARCH 8<\/h3>\n\n\n\n

Hoogtepunt: poging tot stabiel lopen zonder krukken.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div>

<\/div><\/div>
<\/div><\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Koen van Zeeland traint al sinds 2020 met het exoskelet van Project MARCH. Maar hoe werkt dat precies, trainen met zo\u2019n robotpak?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wat is een exoskelet?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Een exoskelet is als een soort robot een extra en mechanisch \u2018skelet\u2019, een pak waardoor mensen die bijvoorbeeld verlamd zijn weer kunnen leren lopen. Dat kan je niet van de een op de andere dag, daar zijn wekenlange trainingen voor nodig.<\/p>\n\n\n\n

In een periode van een jaar probeert het team van Project March in meerdere trainingen per week het skelet te testen en beter te maken. De trainingen zijn niet alleen voor de oefening van de \u2018piloot\u2019 belangrijk, want zonder zijn feedback kan het team niet verder.<\/p>\n\n\n\n

Bj een training zijn verschillende studenten aanwezig met hun eigen specialismes. De software, hardware en elektrische voorzieningen van het pak moeten op hetzelfde moment worden opgestart en met elkaar communiceren. Als dit niet lukt is het niet mogelijk om het pak te gebruiken.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Studenten proberen de soft -en hardware van het exoskelet op te starten. Beeld Teun Kassenaar<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Hoe ziet zo\u2019n training eruit?<\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"
De ‘Dream Hall’ van TU Delft. Beeld Teun Kassenaar<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

In een speciale praktijkruimte van de \u201cDream Hall\u201d, een loods waar meerdere innovatieve studenten projecten zich hebben gevestigd, gaat een groep studenten achter een bureau zitten met twee computers. Naast dit bureau staat een stalen rek. In dit rek hangt de MARCH 8, de nieuwste versie van het exoskelet. <\/p>\n\n\n\n

Joost van Dalen is een van de electrical ontwerpers van het team. Hij staat altijd ergens rond het pak of de \u2018piloot\u2019 tijdens trainingen. Ook is hij verantwoordelijk voor de onderdelen die op de juiste manier op de software moeten reageren. \u201cAls we na een training aanpassingen hebben gedaan aan de software en hardware is het soms lastig om deze op de juiste manier met elkaar te laten communiceren.\u201d<\/p>\n\n\n\n

De trainingen zijn opgedeeld in 3 onderdelen ‘airgait’, ‘groundgait’ en hoe deze studenten dit zelf noemen \u2018Koengait\u2019, naar de naam van de piloot.<\/p>\n\n\n\n

Wat zijn de ‘gait’ fases? \ud83d\udd3d<\/strong><\/em><\/summary>\n

‘Airgait<\/em>‘ – De allereerste testfase waarbij het exoskelet in een rek hangt en zelfstandig bewegingen maakt \u2013 zonder contact met de grond en zonder piloot. Zo controleert het team of alle systemen technisch goed functioneren.<\/p>\n\n\n\n

‘Groundgait<\/em><\/strong>‘ – In deze fase raakt het exoskelet w\u00e9l de grond, maar zit de piloot er nog niet in. Het team test of het pak stabiel blijft en de juiste bewegingen maakt wanneer het op eigen benen staat. <\/p>\n\n\n\n

‘Koengait<\/em><\/strong>‘ – De laatste en spannendste fase: de piloot (Koen) trekt het pak aan en traint actief het lopen. Het team bekijkt hoe mens en machine samen bewegen \u2013 en waar nog verbeteringen nodig zijn.<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/details>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Andere projecten in de ‘Dream Hall’. Beeld Teun Kassenaar<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Als de training wordt voorbereid en zoals eerder genoemd alle software en hardware wordt opgestart, moeten er een aantal test worden uitgevoerd.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Terwijl het pak nog in een stalen rek hangt wordt getest of alles naar behoren functioneert en er worden test bewegingen uitgevoerd, \u2018airgait\u2019. Als dat is geslaagd worden de testen uitgebreid terwijl het pak contact heeft met de grond zonder de \u2018piloot\u2019 erin, \u2018groundgait\u2019. Als dit ook werkt trekt Koen, de \u2018piloot\u2019, het pak aan en kan de echte training beginnen. In de ruimte wordt geprobeerd om stappen te zetten en verder te lopen. Te alle tijden staan er mensen om Koen en het pak heen voor de veiligheid. Ook is er een zelfgemaakte \u2018dubbelzijdige ballerina bar\u2019, die je ook bij een fysiotherapeut zou kunnen tegenkomen, waarin de \u2018piloot\u2019 overal houvast kan vinden. Koen geeft na iedere training feedback waarmee het team het pak weer beter kan maken.<\/p>\n\n\n\n

Exoskeletten hebben wereldwijd verschillende soorten toepassingen. In ziekenhuizen en revalidatiecentra kunnen mensen er opnieuw mee leren lopen en in fabrieken en distributiecentra kan zwaar lichamelijk werk makkelijker gemaakt worden.<\/p>\n\n\n\n

De \u2018piloot\u2019 Koen werd door een fysiotherapeut bij de Sint Maartenskliniek benaderd of hij interesse had om mee te doen aan Project March. Hij had al ervaring met een ander pak, de Re-Walk en dat was hem eigenlijk niet zo bevallen omdat het aan en uitrekken veel tijd kost, wat het niet bruikbaar maakt voor de lange termijn. Toch is Koen een keer gaan kijken en zag daar toen een andere \u2018piloot\u2019 lopen in een eerdere versie van de MARCH. Daar was zijn interesse gewekt. Hij voelde zich meteen onderdeel van het team omdat zijn input en feedback heel belangrijk was en hij merkte dat ze daar veel mee deden. \u201cIk vind het gaaf dat technologie dit nu kan en mogelijk maakt, maar ik heb nog niet het gevoel gehad dat ik het jammer vind om het pak uit te trekken of dat ik het meen naar huis zou willen nemen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Bij mensen met een verlamming is er altijd het risico op het ontstaan van zogenoemde doorligplekken. Bij de ontwikkeling van exoskeletten moet daar veel aandacht naar uitgaan, omdat de pakken strak om het lichaam zitten en ferme druk genereren tegen de benen. Als je een pak verkeerd ontwerpt, verkeerd aanhebt of te lang draagt, kan dit nare gevolgen hebben voor de drager. \u201cHet is heel belangrijk om goed te kijken waar je drukpunten liggen, om de piekbelastingen te beperken op die punten. Hoe gevoelig je lichaam hiervoor is, speelt natuurlijk een belangrijke rol.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\n

Wat voor gevoel heb je bij lopen in een exoskelet?<\/p>\n