Fact-check klimaattop: Kan het verschil tussen 1,5 en 2 graden opwarming onze wereld fataal zijn?

Fact-check klimaattop: Kan het verschil tussen 1,5 en 2 graden opwarming onze wereld fataal zijn?

Foto: Marcin Jozwiak via Pexels

ZAANSTAD- De afgelopen twee weken kwamen er 197 landen bij elkaar in Glasgow om afspraken te maken over het klimaat. Wat onder andere is besloten, is dat  de opwarming van de aarde beperkt moet worden tot 1,5 graad.  Dit getal ligt momenteel 1,1 graad hoger en om dat te verminderen zijn er veel maatregelen nodig. Veel regeringsleiders zijn er mee eens dat de opwarming echt niet hoger kan worden dan die 1,5 graad, zelfs een halve graad zou ontzettend veel verschil kunnen maken. “Het verschil tussen 1,5 en 2 graden opwarming is ons doodvonnis”, benadrukte Ibrahim Mohamed Solih, president van de Malediven, tijdens de klimaattop. Wat voor ingrijpende gevolgen kan die halve graad dan met zich meebrengen? 

Haalbaarheid en mogelijke problemen 1,5 graad 

“Om de 1,5 graad in zicht te houden moeten we eigenlijk ten opzichte van wat we nu uitstoten, onze uitstoot halveren. Als we dat ten opzichte van 1990 vertalen, zou de wereld 65% minder moeten uitstoten in 2030 dan dat er in 1990 werd gedaan.”, vertelt directeur Marjan Minnesma van klimaatorganisatie Urgenda, dat zich inzet om Nederland sneller duurzaam te maken. “Dat zou dus betekenen dat alle landen uiteindelijk minimaal 65% minder moeten uitstoten.” 

Ontwikkelingslanden vinden dit oneerlijk, omdat de eerste wereldlanden door de jaren heen het meest hebben uitgestoten. “Als ontwikkelingslanden nu ook 65% minder zouden moeten uitstoten, zou dat eigenlijk betekenen dat de eerste wereldlanden in totaal veel meer mogen uitstoten dan ontwikkelingslanden.” Hierdoor is het klimaatprobleem eigenlijk ontstaan, maar wel hebben ze met deze uitstoot veel geld kunnen verdienen. Ontwikkelingslanden krijgen dan eigenlijk geen kans om verder te ontwikkelen aan de hand van die winst. 

“Ontwikkelingslanden vinden dus dat zij relatief meer ruimte moeten krijgen en dat de eerste wereldlanden het hardst zouden moeten reduceren.”, zegt Minnesma. “Vanuit dat perspectief zouden we dan moeten kijken naar wat er tot nu toe is uitgestoten per persoon, en niet in de absolute termen.” Als er wordt gekeken naar hoe eerlijk de uitstoot per persoon verdeeld zou kunnen worden, zou Nederland eigenlijk al in 2030 naar nul procent uitstoot moeten, dat geldt ook voor veel andere landen. Wat er moet gebeuren om onder de 1,5 graad te blijven hangt dus ook af hoe eerlijk die maatregelen zijn. 

Gevolgen opwarming 2 graden 

Er zijn veel redenen om naar de 1,5 graad te streven en niet naar 2 of meer. Om maar even terug te komen op de uitspraak van de Maledivische president: is dat verschil tussen 1,5 en 2 graden opwarming werkelijk fataal? “Voor alle eilandstaten in ieder geval wel”, benadrukt Minnesma. “Bij 1,5 graad kunnen veel van die eilandstaatjes nog net het hoofd boven water houden, bij 2 graden zijn ze allemaal weg vanwege het stijgende zeespiegelniveau.”  

Een opwarming van 2 graden kan voor de rest van de wereld ook ingrijpende gevolgen hebben. Zo houden we volgens Minnesma bij 1,5 graad nog 30% tot 50% van het koraal over, maar bij 2 graden is al het koraal dood. Daarnaast kunnen met de 1,5 graad 200 miljoen mensen in de Sub-Sahara nog net blijven leven, maar bij 2 graden zou het daar zo droog zijn dat er geen landbouw meer mogelijk is. Dan zou dat hele gebied onbewoonbaar worden voor die 200 miljoen mensen. 

Als we doorgaan in het huidige tempo, verliezen we ook nog eens 50% van de biodiversiteit die er nu nog is, waaronder ons voedsel en medicijnen. Daardoor kan dan ook de economie onderuitgaan. “Het is belangrijk dat we ervoor zorgen dat we onze natuurlijke leefomgeving zoveel mogelijk in stand kunnen houden, er zijn dus ontzettend veel redenen om naar 1,5 graad opwarming te streven en niet naar 2 of meer”. 

Gevolgen voor Nederland 

Voor Nederland zou een opwarming van 2 graden of meer betekenen dat de zeespiegel verder door stijgt, dus zouden we sneller moeten zijn met het ophogen van onze dijken. De Maeslantkering, het belangrijkste onderdeel van onze Deltawerken, is gebouwd voor ongeveer 50 cm zeespiegelstijging. Het is zeer waarschijnlijk dat dat niet voldoende is als het doorgaat naar 2 graden of meer. “Het duurt minstens 30 jaar voordat dat substantieel opgehoogd kan worden, dus we zullen dan heel hard aan de bak moeten om te zorgen dat we dat bij kunnen benen.”, aldus Minnesma. 

Tegelijkertijd komt er door het smelten van onder andere gletsjers ook langs de rivieren meer water onze kant op. “Dan zouden we op bepaalde tijden te maken kunnen krijgen met overstromende rivieren vanwege veel regen en smeltwater. Dat kunnen we tot op een zekere hoogte aan, maar op een gegeven moment niet meer.” 

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.