Internationale Dag van de Mensenrechten 2021

Internationale Dag van de Mensenrechten 2021

Foto: Nicola Jägers

Op vrijdag 10 december is het de Internationale Dag van de Mensenrechten. Het is nu 73 jaar geleden dat de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, ook wel UVRM, door alle leden van de VN is aangenomen. De verklaring heeft als doel het beschermen van de menselijke waardigheid. Sinds het opschrijven van de mensenrechten is er wereldwijd veel veranderd. Hoe worden de mensenrechten tegenwoordig toegepast?

UVRM

De UVRM kwam tot stand nadat er een onvoorstelbare gebeurtenis in de geschiedenis had plaatsgevonden. De Tweede Wereldoorlog liet zien waar de macht van de staten toe kon leiden. De UVRM werd aangenomen met het idee dat eigenlijk nooit meer zoiets mag gebeuren. Dit gebeurde onder leiding van onder andere Eleanor Roosevelt. Na de dood van haar man en Amerikaanse president Franklin Roosevelt werd ze voorzitter van de VN-Commissie voor de Rechten van de Mens. De Tweede Wereldoorlog heeft ervoor gezorgd dat de verklaring in een stroomversnelling kwam. “Maar mensenrechten zijn niet toen verzonnen, het heeft veel diepere wortels als je kijkt naar de Franse revolutie”, legt Nicola Jägers uit, hoogleraar internationaal mensenrechten. Toen streden de mensen voor ‘Liberté, Egalité, Fraternité’ (vrijheid, gelijkheid, broederschap). De vooruitdenkende ideeën werden opgeschreven en even later ontwikkeld op allerlei niveaus. Zo vind je nu bepaalde mensenrechten terug in onze grondwet. Om mensen hun menselijke waardigheid te beschermen moet je ze eigenlijk beschermen tegen de macht van de staat.

Mensenrechten onder Nederlanders

Tot september was Jägers lid van het College voor de rechten van de mens, zij moeten kijken of de mensenrechten het land goed beschermd.Toen ik daar als collegelid verbonden was hebben we onderzoek gedaan naar, hoe bekend de mensenrechten nou eigenlijk onder de Nederlanders zijn”, zegt Jägers. Dit viel volgens haar erg tegen.“In Nederland is de kennis, vergeleken andere landen, over mensenrechten niet zo goed”, er is dus behoefte aan kennis over deze rechten. “Het is essentieel dat ieder persoon op de hoogte is van de rechten die hij heeft, niet alleen zodat je ze zelf kan inroepen, maar ook voor de manier waarop wij met elkaar omgaan”, legt de hoogleraar uit. “We leven gelukkig in een situatie waarin niet iedereen zich doordrongen is om wat er eigenlijk gebeurd als je jouw mensenrechten niet meer hebt, maar dat is zeker niet het geval op heel veel plekken in de wereld.” Bij de jongere generatie zie je wel een steeds groter sociaal bewustzijn. “Een van de dingen die ik altijd wel hoopgevend vind is dat je bij jongeren nu een soort van bewust zijn van sociale zaken en sociale kwesties ziet”, zegt Jägers.

Coronacrisis

In de 30 artikelen van het UVRM wordt ook het thema ongelijkheid behandeld. Ongelijkheid is enorm in de wereld, de pandemie heeft dat alleen nog maar zichtbaarder gemaakt. “Het is nog nooit zoveel over mensenrechten gegaan als het afgelopen half jaar”, verteld Jägers. Het komt opeens dicht bij huis, toen er bijvoorbeeld een avondklok was. Door die maatregel hadden Nederlanders het gevoel alsof hun mensenrechten werden geschonden. Ook de vaccins roepen vragen op. “We zien nu bijvoorbeeld ook dat de vaccins heel ongelijk verdeeld worden over de wereld, sommige landen zijn al met de boosterprik bezig terwijl andere landen nog geen toegang hebben tot het eerste vaccin”, legt Jägers uit. Die grote verschillen vindt ze pijnlijk om te zien. De coronacrisis heeft gezorgd voor meer ongelijkheid maar kan ook voor meer verbondenheid zorgen. “Als nog niemand een vaccin heeft, ondervinden de rijke westerse landen daar ook de nadelen van”, landen zullen moeten gaan samenwerken om tot een oplossing te komen voor het gezamenlijke probleem. Mensenrechten lijken na meer dan 70 jaar vanzelfsprekend te zijn geworden. Toch zie je in dit soort situaties dat het belangrijk is om een basis te hebben om op terug te komen als dat nodig is. 

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *