Moeten we vrezen voor een oorlog tussen Rusland en Oekraïne?

Moeten we vrezen voor een oorlog tussen Rusland en Oekraïne?

Beeld: Pexels

RUSLAND/OEKRAINE – De spanningen tussen Rusland en Oekraïne lopen weer verder op. Dat komt door het opstellen van militaire troepen langs de grensgebieden van Oekraïne door president Poetin. Amerikaanse media melden op basis van Amerikaanse inlichtingendiensten dat Rusland een invasie op Oekraïne aan het voorbereiden is. Poetin ontkracht deze beweringen. Afgelopen dinsdag hebben Joe Biden en Poetin een videogesprek gehad over de acties van Rusland.   

 

In het onlinegesprek van bijna twee uur heeft Joe Biden zijn zorgen over de Russische troepenopbouw uitgesproken. Hij waarschuwde Rusland voor “harde economische en andere maatregelen” als het tot gewelddadigheden komt, aldus het Witte Huis in een verklaring.  

 

Met de harde sancties van de Verenigde Staten naar alle waarschijnlijkheid gedoeld op een van Ruslands grootste inkomstenbron. De Nord-Stream 2-pijplijn dat Russisch gas naar Duitsland brengt komt hiermee in gevaar.  

Voorbereiding van Rusland  

Vorige week is uit documenten, gepubliceerd door The Washington Post, namelijk gebleken dat Rusland op dit moment een invasie zou voorbereiden op Oekraïne. Op vier verschillende plekken aan de grens met Oekraïne staan nu al 70.000 Russische militairen klaar. De verwachting van de inlichtingendiensten zijn dat het aantal militairen waarmee Rusland begin 2022 Oekraïne wil binnenvallen is opgelopen naar 175.000.  

 

Rusland ontkent en zegt niemand te bedreigen. Het houdt vol dat de troepen langs de grens, op eigen grondgebied, militaire oefeningen houden. Poetin beroept zich op zijn recht om zonder bemoeienis van het buitenland troepen in eigen gebieden neer te zetten.  

 

De twee wereldleiders hebben allebei zo hun inbreng in het gesprek. Poetin eist bijvoorbeeld dat de uitbreiding van de Westerse NAVO niet dichter bij de grens van Rusland mag komen. Volgens het Kremlin heeft president Poetin om harde bindende garanties gevraagd in het gesprek met Joe Biden om dit te voorkomen, meldt persbureau ANP.  

Spanning

Al jaren heerst er een grote spanning tussen Rusland en Oekraïne. Die spanningen ontstaan doordat Oekraine aansluiting zoekt bij Europa en de NAVO, wat lijnrecht tegenover de belangen van Rusland staat. Rusland is bang wanneer Oekraïne zich bij de NAVO voegt, dat de invloed van de Westerse kant flink zal toenemen. Rusland probeert daarom ook met hun buurlanden een bufferzone creëren. President Poetin wil om zijn grenzen positieve landen hebben die bevriend staan ten opzichte van Rusland. Wanneer dat niet lukt wil het in ieder geval landen om hen heen die neutraal zijn.  

 

“Rusland ziet Oekraïne niet als een soeverein land. Het wordt door Rusland gezien als een klein broertje, met een gelijke invloedssfeer als Rusland. Als Oekraïne dan toch besluit lid te worden van de NAVO, komen er ook NAVO troepen op Oekraïens grondgebied te staan. Daar wordt er voor president Poetin een ‘rode lijn’ overschreden. Dat is voor Rusland ondenkbaar en wil dat daarom ook kosten wat het kost voorkomen”, zegt Oost-Europadeskundige Niels Drost. 

Niet de eerste keer 

De laatste keer dat deze spanning tot een inval leidde was in 2014, bij de annexatie van het decennialang door Oekraïne bestuurde schiereiland De Krim. Toen schoot niemand Oekraïne te hulp, omdat het een hele gevaarlijke situatie zou veroorzaken. “Dan zou er een rechtstreekse militaire confrontatie ontstaan tussen bijvoorbeeld Amerikaanse en Russische troepen. Dat zou dusdanig gevaarlijk zijn dat het zou kunnen uitmonden tot een kernoorlog. Dat was niet in het belang van de Verenigde Staten”, aldus Drost. 

“Wat ze toen wel hebben gedaan is het instellen van financiële sancties. Het nadeel daarvan is dat deze minder effect hebben gehad als het Westen had verwacht. De sancties hebben Rusland eigenlijk niet zo hard geraakt.” Sinds de annexatie van de Krim is het schiereiland dus in handen van de Russen.  

Het verschil met de annexatie in 2014 en de dreigingen nu, is dat het toen heel onverwachts kwam, vertelt Drost. “In een hele korte periode stond de Krim vol met anonieme soldaten, zonder embleem, zonder land. Ook zeiden ze niks over waar ze vandaan kwamen en wat ze zouden gaan doen, terwijl iedereen wist waar ze vandaan kwamen.” 

Het verschil met nu is het moment van verrassing. Die is er namelijk niet. Rusland zet al vanaf het voorjaar 2021 tienduizenden troepen bij de grens van Oekraïne, met de vermelding dat zij daar oefeningen houden. Nu heeft Rusland dus weer troepen bij de grens gevestigd, vertelt Drost. “Daarom is het dus niet te verwachten dat dit werkelijk tot escalatie zal leiden, omdat Rusland het zo openlijk doet.” 

 Doel van Poetin

“Met dit soort acties en dreigingen zorgt Poetin dus voor veel instabiliteit bij Oekraïne, waardoor zij uiteindelijk niet kunnen toetreden tot de NAVO. Rusland doet dit als soort waarschuwing om te laten zien dat hun ‘rode lijn’ heel serieus is en tot een mogelijke actie kunnen overgaan”, aldus Niels Drost  

Amerikaanse president Joe Biden accepteert de rode lijnen van Poetin niet en benoemde in een interview ook dat hij het Rusland ‘heel, heel moeilijk’ zou gaan maken om Oekraïne binnen te vallen. Niels Drost verwacht dan ook niet dat Rusland uiteindelijk overgaat tot escalatie.  

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.