Factcheck: “Statushouders krijgen altijd voorrang op sociale huurwoningen”

Factcheck: “Statushouders krijgen altijd voorrang op sociale huurwoningen”

Geert Wilders claimt dat de wooncrisis te danken is aan het feit dat vluchtelingen altijd voorrang krijgen bij sociale huurwoningen. Klopt het dat zij iedere keer eerder een woning toegewezen krijgen?

Tekst: Boris van Leeuwen
Foto: Peter van der Sluijs via Wikimedia Commons

Wilders tweette dat volgens hem Nederlanders stelselmatig gediscrimineerd worden, omdat statushouders voorrang krijgen op huurwoningen in Overijsel. Het bericht wat hij retweette is afkomistig van RTV Oost. Zij deden onderzoek naar de voorrang van statushouders bij huurwoningen in Overijssel. Hieruit bleek dat 20 van de 25 Overijsselse gemeenten statushouders voorrang geven op een sociale huurwoning. Sinds 2017 is dit niet meer verplicht. Gemeenten die statushouders niét automatisch voorrang geven, hebben vaak wel afspraken gemaakt met woningcorporaties over de huisvesting. Daardoor krijgen zij in de praktijk alsnog voorrang. Maar dit geldt vooralsnog alleen voor Overijssel. Hoe zit het met de rest van Nederland?

Volgens Aedes behoren statushouders tot de urgentiegroepen die voorrang krijgen op sociale huurwoningen. Maar dit verschilt enorm per gemeente en ook het landelijk beleid heeft hier effect op.

De zoektocht naar een huis begint zodra de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) heeft bepaald dat een asielzoeker in Nederland mag blijven. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) wijst vervolgens een statushouder toe aan een bepaalde gemeente. Dan is het aan de gemeente om hier een woning voor te vinden.

Alle Nederlandse gemeenten moet ieder half jaar een bepaald aantal statushouders een woning toebedelen, behalve de Waddeneilanden. Hoe meer inwoners een gemeente heeft, hoe meer statushouders ze kwijt moeten. Gert Jan Bakker van Stichting Woon: “Amsterdam moest in de eerste zes maanden van vorig jaar voor 668 statushouders een woning zoeken. Terwijl Landsmeer, wat naast Amsterdam ligt, 9 asielzoekers met een verblijfsvergunning toebedeeld kreeg.” Dit zegt wat over de scheve verhoudingen, volgens Bakker.

Het aanbod van sociale huurwoningen gaat altijd via WoningNet. Zij werken via een puntensysteem. Hoe meer je zoekt, hoe eerder je aan een huis komt. Maar door die urgentieverklaring omzeil je dit puntensysteem en kom je dus eerder in aanmerking voor een woning.

“De ‘gewone’ woningzoekenden, de statushouders en de overige urgentiegroepen komen dus alle drie in aanmerking voor dezelfde woningen”, zegt woningcorporatie Ymere. “Gemeenten kunnen er daarom voor kiezen om een bepaald deel van de woningvoorraad te reserveren voor specifieke groepen.” Ook woningcorporaties Vestia en Eigen Haard bevestigen dit.

Als we kijken naar de gemeente Den Haag, dan zien we dat zij 235 huizen toewijst aan statushouders. Het gemeentebestuur gaat ervan uit dat er 3.700 sociale huurwoningen beschikbaar komen dit jaar en daarvan gaat volgens de huidige plannen dus iets meer dan 6 procent naar statushouders. Zo gaat minimaal 70 procent van de Haagse woningen naar reguliere woningzoekenden. Hier valt het dus mee hoe veel voorrang statushouders krijgen.

Conclusie

Het klopt in principe dus wat Geert Wilders zegt. Statushouders behoren vaak tot de urgentiegroep en krijgen hierdoor voorrang op sociale huurwoningen. Maar het ligt iets genuanceerder. Statushouders krijgen niet zomaar voorrang. De gemeente bepaald zelf voor wie de woningvoorraad is. Daarnaast krijgen ze een specifiek aantal statushouders die ze moeten huisvesten. Dit wordt beslist in Den Haag. Dus krijgen statushouders voorrang bij sociale huurwoningen? Ja. Maar klopt het dat zij altijd voorrang krijgen? Nee.

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.