De strijd om het Elysée

De strijd om het Elysée

De Fransen mogen zondag 24 april voor de tweede keer stemmen voor een nieuwe president. Het gaat tussen de zittende president Emmanuel Macron en de nationalistisch-populistische Marine Le Pen. Deze verkiezing heeft niet alleen grote gevolgen de Franse politiek maar ook voor de toekomst van Europa.

 Wat de Fransen kiezen, kan de toekomst van Europa bepalen. Zo wil kandidaat Le Pen als ze wint een referendum houden over het vertrek van Frankrijk uit de Europese Unie, een ‘frexit’ dus. “Ik moet er eigenlijk niet aan denken,” vertelt Niek pas, historicus en Frankrijk-specialist. “Afgezien van de ideologische achtergrond, voor Europa zou dat best wel dramatisch zijn. Frankrijk is natuurlijk een van de pijlers van Europa, een van de zes historische oprichters. Dat heeft dus enorme consequenties, ook de internationale bondgenootschap, positie van de NAVO zal dan op losse schroeven te komen te staan. Marine Le Pen wil ook een bondgenootschap aangaan met Rusland. Nationaal zullen ze daar niet veel voordelen uithalen, je kan het beste vergelijken met Victor Orban, van Hongarije. Orman probeert ook stapsgewijs die liberale democratie autoritair te maken. Dat is denk ik wat we moeten verwachten bij Le Pen. De vergelijking met Trump wordt ook wel gemaakt, maar dat vind ik niet zo passen, want is weer een eigen dynamiek.”

Marine Le Pen
Rassemblement National (RN, eerder Front National) is nationalistisch-populistische partij van Le Pen. Ze is een politieke veteraan; ze heeft de partij van haar vader Jean-Marie Le Pen overgenomen en geniet brede steun bij vooral lager opgeleide Fransen buiten de grote steden. Le Pen is onder meer voorstander van een zeer streng immigratiebeleid en wil klassenverschillen bestrijden; ze is vooral populair op het platteland en bij minder bedeelde en lager opgeleide Fransen. De afgelopen weken klom Le Pen flink in de peilingen dankzij haar belofte dat ze de Fransen hun geld zal teruggeven: deze boodschap werd omarmd, omdat de consumenten- en benzineprijzen enorm zijn gestegen als gevolg van de oorlog in Oekraïne.

“Daarnaast heeft ze ook plannen die ze op het binnenland wil uitstrooien. Ze wil het referendum instrument veel meer gaan inzetten, ze is een typische populist. Voorbij het elites, parlement, veel directer naar het volk toe. Ze wil het makkelijker maken voor burgers om zelf met initiatief voorstellen te komen, het participerende burgerschap. Daarvan zou je nog best wel kunnen zeggen dat het interessant is want daar wordt ook elders mee geëxperimenteerd om de burger meer bij de politiek te betrekken. Ze wil ook het kiesstelsel aanpassen. Nu is er een strikt stelsel voor de kamer van de verkiezingen waarbij de winnaar eigenlijk alles pakt. Het is geen evenredig stelsel zoals we in Nederland kennen. En ja, voornamelijk de klemtoon leggen op Frankrijk als soeverein land,” vertelt Pas.

Emmanuel Macron
Voor zijn presidentschap was Macron een succesvolle bankier. Van 2014 tot en met 2016 was hij minister van Economie. In 2016 trad hij af en begon hij een nieuwe beweging genaamd En Marche! Nu genaamd La République en Marche of LREM. In 2017 stond hij ook tegenover Le Pen in de tweede ronde en won hij de verkiezingen, waarmee hij op 39-jarige leeftijd de jongste president van Frankrijk ooit werd. Ook wordt hij door sommigen président des riches genoemd, vanwege zijn geprivilegieerde achtergrond en omdat hij weinig oog zou hebben voor de problemen van de lagere en middeninkomensgroepen.

Welke thema’s spelen er?
De economie beheerste de verkiezingscampagne: de focus ligt op werkloosheid en koopkracht. Maar daarnaast komen thema’s als immigratie, veiligheid en terrorisme regelmatig terug. Marine Le Pen brengt ook vaak het Europese thema naar boven, waarbij ze, indien de Fransen dat willen, aanstuurt op een Frexit, een uitstap van Frankrijk uit de EU. Door de aanslag op de Champs Elysées afgelopen donderdag, kwam de focus weer helemaal op terreur te liggen, ook al werd de campagne door de aanslag min of meer gestaakt.

De opkomst voor de tweede ronde is meestal lager dan bij de eerste ronde. Dat komt onder andere omdat de ‘fans’ van kandidaten die de tweede ronde niet halen, geen zin hebben om nog een keer te gaan stemmen voor een ándere kandidaat. Meestal zijn de Franse verkiezingen een tweestrijd tussen links en rechts, tussen de socialistische partij en de republikeinse partij. Dit jaar is dat anders. Het waren vooral twee outsiders die voorop liggen in de peilingen: Marine Le Pen van het extreemrechtse Front National en Emmanuel Macron, een centrumlinkse onafhankelijke kandidaat.

Franse jongeren
“Jongeren hebben veel gestemd op de extreem links kandidaat. Het is een beetje de vraag wat zij nou gaan doen. Blijven ze thuis? Geven ze een anti-Macron stem uit via Le Pen of maken ze zich sterk voor de republiek? Of stemmen ze wel gewoon op Macron? Dat is een beetje koffiedik kijken nu, Macron heeft wel geprobeerd de jongeren meer aan te spreken. Hij heeft ook veel gedaan op gebied van onderwijs, zoals klassen in achterstandswijken kleiner maken. Er zijn allerlei programma’s opgezet zodat de kinderen op scholen kunnen worden geplaatst in de rijkere binnensteden. Hij maakt bijvoorbeeld ook YouTube filmpjes en gaat regelmatig met Franse bloggers in debat. Macron probeert via die jeugdcultuur ook contact te leggen. Zijn campagneteam is vrij jong, allemaal twintig- en dertigers,” vertelt Pas.

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.