Factcheck: Zien drinken, doet drinken: ‘Het kopiëren van gedrag’

Factcheck:  Zien drinken, doet drinken: ‘Het kopiëren van gedrag’

In Nederland is het drinken van een wijntje bij een kinderfeestje de normaalste zaak van de wereld. Kinderen spelen al vroeg obertje en op vrijdagavond zitten vader en moeder met een glas rode wijn op de bank. Eenmaal aangekomen in de stad bestelt papa een biertje op het terras. Of dit verwantwoord is? Door geen alcohol te drinken in het bijzijn van kinderen en jongeren verklein je de kans dat ze (al jong) gaan drinken, tenminste volgens de Alliantie Alcoholbeleid Nederland (AAN).

 Door Siem van Eck

 Deze claim werd gemaakt tijdens de opgezette campagne ‘Zien drinken, doet drinken’. De actie, die startte in 2020, was vooral bedoeld voor ouders van opgroeiende kinderen. Om hen zo bewust te maken van het feit dat kinderen het gedrag van hun ouders kopiëren, dus ook de normen en waarden rondom alcohol. Dit onderwerp is ondanks twee jaar na de campagne nog steeds actueel. Laatst nog publiceerde het Centraal Bureau voor de statistiek cijfers over het Nationaal Preventieakkoord uit 2018. Dat akkoord moet er onder ander voor zorgen dat het overmatig alcoholgebruik in Nederland tegen wordt gegaan. In 2040 zou het problematisch alcoholgebruik onder volwassenen teruggedrongen moeten zijn naar vijf procent. Maar uit de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor 2021 van het CBS, in samenwerking met het RIVM, het Trimbos-instituut, blijkt dat deze doelen nog nauwelijks gehaald zijn en we nog steeds met dezelfde problemen zitten.

Feestje

Dan terug naar de claim: door geen alcohol te drinken in het bijzijn van kinderen en jongeren verklein je de kans dat ze (al jong) gaan drinken: ,,De claim klopt zeker’’, vertelt Carmen Voogt, projectleider van het Expertisecentrum Alcohol van het Trimbos-instituut. ,,Er zijn eigenlijk twee dingen, we weten dat als ouders alcohol drinken hun kinderen een grotere kans hebben om te beginnen met het drinken van alcohol . Maar dat als ze alcohol gaan drinken, ze ook vaak meer drinken. Daarnaast is er onderzoek gedaan naar wat er gebeurt als je je ouders daadwerkelijk ziet drinken als kind. Als je als ouder in het bijzijn van je kinderen drinkt, krijgen ze positievere verwachtingen over  alcohol, bijvoorbeeld dat drank een feestje gezelliger maakt. En deze verwachtingen zijn weer gerelateerd aan het alcoholgebruik op latere leeftijd. Je begint dus eerder met drinken en als je drinkt, drink je ook meer.’’

,,Kinderen krijgen vanaf een jaar of zes verwachtingen over alcohol en wat het met ze doet. Tot een jaar of tien zijn deze negatief tot het moment dat ze zelf alcohol gaan consumeren en dat is meestal rond een jaar of dertien. Dan zie je dat die negatieve verwachtingen over gaan in positieve verwachtingen en dat is weer gelinkt aan het latere alcoholgebruik.’’

,,Ouders kunnen door een goed voorbeeld te geven ervoor zorgen dat hun kinderen op latere leeftijd beginnen met drinken. Maar ouders zijn natuurlijk niet de enige factor die bepalen of een kind wel of niet gaat drinken. De context of omgeving waarin  jongeren zich bevinden, zijn ook van invloed. Jongeren die drinken zoeken ook vaak vrienden op die drinken, dus dat versterkt elkaar. Het is een kwetsbare groep die veel gevoeliger zijn voor sociale invloeden. Ze willen relaties opbouwen met elkaar en dan ligt het meer voor de hand om ook  mee te doen. Ze kopiëren het gedrag. In het begin van de jeugd zijn dat vooral de ouders en later spelen vrienden daarin een rol. Jongeren worden daarnaast veel blootgesteld aan alcoholreclame, en alcohol  is relatief makkelijk te verkrijgen en goedkoop. Alcohol is heel erg genormaliseerd in de maatschappij.’’

Conclusie

We kunnen  concluderen dat door geen alcohol te drinken in het bijzijn van kinderen en jongeren, je de kans verkleint dat ze (al jong) gaan drinken. Dit is te onderbouwen in verschillende onderzoeken. Toch zijn ouders niet de enige factor en spelen ook de sociale invloeden, marketing, beschikbaarheid en prijs een grote rol in de alcoholconsumptie. De claim is dus waar.

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *