Boeddhisme wordt steeds populairder in het westen

Boeddhisme wordt steeds populairder in het westen

Steeds minder Nederlanders rekenen zich tot een religie. De ontkerkelijking begon al in de jaren zestig, mensen maken keuzes niet langer meer op basis van de groep waartoe ze behoren, maar denken steeds meer vanuit het individu. Oorzaken zijn onder andere democratisering, emancipatie, de groeiende welvaart en de toenemende scholing. Het Boeddhisme daarentegen is upcoming in het westen. De yogascholen en mindfulness cursussen schieten uit de grond en in elke tuincentra is er wel een collectie Boeddhabeelden te vinden.

Hoewel uit de cijfers blijkt dat er niet eens zo heel erg veel mensen zijn die zichzelf echt ook ‘boeddhist’ noemen glipt het boeddhistisch gedachtegoed ver door in de samenleving. Deze ontwikkeling is al een tijdlang gaande. Veel Nederlanders bedrijven geen oorspronkelijk boeddhisme. We pikken uit de oosterse religie wat ons bevalt en kneden het naar onze cultuur. Sommige boeddhistische leraren draaien tegenwoordig de klassieke leer van de Vier edele waarheden enigszins om, en centreren deze vervolgens rond het geluk in plaats van rond het lijden.

Verschillen
De grootste verschillen die zijn op te merken tussen het boeddhisme in Azië en de praktijken van het westen. Een van de belangrijkste redenen die westerlingen nogal eens noemen voor hun warme belangstelling voor het gedachtegoed van de Boeddha is dat het boeddhisme geen religie zou zijn. Dat westerlingen die met het boeddhisme bezig zijn juist termen als spiritualiteit, filosofie en levenswijze hanteren en het woord ‘religie’ vermijden. In het Westen wordt meditatie vrijwel altijd als de centrale praktijk van het hele boeddhisme gezien.

“Deze ‘way-of-life-kijk op het Boeddhisme heeft heel veel te maken met de manier waarop wij het Boeddhisme ontvangen en opnieuw aan het uitvinden zijn. Daarnaast is het ook een westers fenomeen met koloniale wortels om dat wij over religies en wereldreligies zijn gaan praten en dat wij dat label religie plakken op allerlei andere fenomenen als het boeddhisme en hindoeïsme.

Ontwikkelingen door de jaren heen
Maar het Boeddhisme is altijd opnieuw uitgevonden, het is ook een misvatting dat Boeddhisme alleen maar authentiek en we het precies zo beleven als de Boeddha het beleefde en de mensen in die tijd. Het zijn andere tijden, andere mensen, de Tibetanen gaan er anders mee om, de Chinezen gingen er anders mee om en wij gaan er ook weer anders mee om. Het is wel mooi om te zien hoe het Boeddhisme zich vormt naar onze agenda. Wij vinden dat innerlijke leven heel belangrijk en zijn daarom ook heel erg gefocust op meditatietechnieken. Soms is het ook heel erg palliatief, mensen hebben last van depressie, last van stress te onrustig in hun hoofd. Ik heb veel tijd doorgebracht in kloosters en daar mediteren de monniken amper. Zij studeren de literatuur heel veel en doen veel rituelen,” vertelt Henk Blezer, universitair docent aan Faculteit der Geesteswetenschappen van de Universiteit Leiden en Tibetoloog, boeddholoog en indoloog.

Anderzijds speelt de souplesse waarmee Aziatische boeddhistische leraren hun leringen aanpassen aan de belangstelling en behoeften van een nieuwe groep geïnteresseerden een grote rol in deze ontwikkeling.

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.