De effectiviteit van Stoptober: ”Tijd om te stoppen”

De effectiviteit van Stoptober: ”Tijd om te stoppen”

© Jan Michael DimayugaFollow

Stoptober staat weer voor de deur. Ieder jaar gaan zo’n 50 duizend mensen de strijd met zichzelf aan om te stoppen met roken. De actiemaand is een initiatief van KWF, Hartstichting, Longfonds, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), Trimbos-Instituut, GGD GHOR Nederland en Stichting Gezondheidsfondsen voor Rookvrij. Samen beweren zij dat ”Stoptober een positief effect heeft op het stoppen met roken” en het is een ”theoretisch onderbouwd en bewezen methode”. Maar waar, wanneer en hoe is het onderbouwd? En waar is deze bewering op gebaseerd? Beter gezegd, klopt de uitspraak van de organisatie achter Stoptober eigenlijk wel?

 Uit een onderzoek van het CBS is gebleken dat 20 procent van de Nederlandse bevolking van 18 jaar en ouder rookt. En van dat deel steekt 70 procent dagelijks een sigaret op. Met het huidige tabaksbeleid, wat steeds meer en meer strenger wordt, is het de bedoeling dat er in het jaar 2040 nog maar 5 procent van de bevolking rookt.

Ernstige verslaving
Gelukkig daalt het jaarlijkse percentage rokers ieder jaar met zo’n één procent. Deze mensen zijn gestopt met roken, maar dat stoppen is niet makkelijk. ”Stoppen met roken is moeilijker dan afkicken van cocaïne”, zegt verslavingsarts Leandros Elsount. De grote hoeveelheden nicotine zijn niet het enige wat een sigaret zo verslavend maakt. Elsount: ”Je ziet ook dat rokers gewend zijn bepaalde handelingen te verrichten. Het is gekoppeld aan de beloning van nicotine.”  Elsount ziet dit veel voorbij komen bij zijn patiënten: ”Alleen al van de handeling worden ze licht euforisch.”

De bal
Tijd om te stoppen dus. En volgens de organisatoren van Stoptober zou dit de ultieme kans zijn. In een epische tv-commercial brengt Hans Klok de actiemaand aan de aandacht van het publiek. ”De bal ligt bij jou, samen krijgen we het voor elkaar”, luidt de slogan.

Met z’n allen
”Het werkt misschien vreemd, maar die 28 dagen maken het stoppen veel realistischer. Bovendien beleef je de maand met zijn allen. Dat kan voor mensen een grote betekenis zijn”, zegt professor Anton Kunst, hoogleraar sociale epidemiologie aan het Amsterdam UMC. Samen met zijn team heeft hij in 2019 twee onderzoeken gedaan naar de effectiviteit van Stoptober. In het onderzoek dat wereldwijd is gepubliceerd zijn ruim 50 duizend mensen gevraagd een vragenlijst in te vullen. En met resultaat. Want er is een duidelijk beeld over de effectiviteit van Stoptober naar boven gekomen. Van de 50 duizend mensen die meedoen aan de Stoptober maand heeft 70 procent het volgehouden de hele maand niet te roken. Van die 70 procent rookt 40 á 60 procent drie maanden later nog steeds niet. En elf maanden later weet 20 á 30 procent nog van hen sigaret af te blijven. Met als uiteindelijk resultaat: Bijna 10 duizend gestopte rokers per jaar doormiddel van de Stoptober actie.

Sociale besmetting
Kunst: ”De actie is zo effectief omdat er één theorie naar boven komt. Er is namelijk sprake van sociale ‘besmetting’. Door de verspreiding van de actie via sociale netwerken wordt er een beweging gecreëerd. Er ontstaat onderlinge verbondenheid en het draagt een positieve boodschap met zich mee.” De boodschappen die hij daar mee bedoeld zijn: ‘Iedereen doet mee, stoppen is normaal’ én ‘samen sta je sterk, steun elkaar’. Deze boodschappen worden vaak gedeeld via de bekende netwerken om zo deelnemers te werven.”

Ook schrijft Kunst het succes toe aan het duidelijke doel van 28 dagen: ”Wie vier weken niet rookt heeft vijf keer zoveel kans om definitief te stoppen met roken”. Hij pleit voor een vervolgtraject. ”Hulp is essentieel bij het stoppen met roken. Daarom is het belangrijk om hulp en steun te kunnen vinden. Vanuit mensen om je heen, maar ook professionele hulp.”

Win-win situatie
De cijfers geven een duidelijk beeld van dat de Stoptober actie effectief is. Al is de actie wel minder toegankelijk voor mensen met een laag budget. Het stopprogramma wordt vergoed vanuit de basisverzekering, maar daarvoor wordt wel eerst het eigen risico aangesproken. Ook worden niet alle medicijnen vergoed. Zowel Elsount als Kunst hopen daarom dat het stopprogramma volledig vergoed wordt. Kunst: ”Dit is een manier om zo veel gezondheidskosten mee te besparen en daardoor kunnen mensen die willen stoppen, ook echt passende hulp krijgen. Het is een win-win situatie.” Beide heren zeggen dat dit zou bijdragen dat de mensen niet maar 28 dagen stoppen met roken, maar voor altijd.

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.