Een loonsverhoging: “Hiermee los je de krapte op de arbeidsmarkt niet op”

Een loonsverhoging: “Hiermee los je de krapte op de arbeidsmarkt niet op”

UTRECHT- Op 29 september sprak werkgeversbaas Raymond Puts, algemeen directeur bij werkgeversvereniging AWVN zich kritisch uit in een interview met het NRC. “Met een loonsverhoging los je de krapte op de arbeidsmarkt niet op”, zegt hij. Vakbonden FNV en CNV vinden het tegenovergestelde. De lonen moeten volgens hun omhoog om het aantrekkelijker en eerlijker te maken, maar klopt het wat Raymond Puts hier zegt?

Dr. Remco Oostendorp, professor internationale economie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, vindt de uitspraak van Puts ongenuanceerd. “Door te zeggen dat een loonsverhoging helemaal niet kan bijdragen aan het oplossen van de krapte op de arbeidsmarkt, daarmee impliceer je eigenlijk dat zowel de vraag als aanbodcurve in dit geval verticaal zijn”, zegt Oostendorp. De aanbodcurve geeft in de economie het verband tussen prijs en aanbod weer en bij de vraagcurve wordt het verband  weergegeven tussen prijs en vraag. “Als deze allebei verticaal zouden lopen en elkaar niet snijden is in de economie zeer onwaarschijnlijk”, zegt Oostendorp.

“Er zullen altijd aanpassingen zijn in lonen want zo werkt het hele systeem”, zegt hij. Dus het maakt natuurlijk wel uit of je lonen wel of niet verhoogt. De aanpassing van twee kanten komen. Als werkgevers niet meer bereid zijn om lonen te verhogen wanneer de markt hierom vraagt dan leg je het bij de werknemers neer, terwijl daar juist een tekort aan is. Je zal als werkgever dus over de brug moeten komen om dit gat te dichten en het verhogen van loon speelt daar wel degelijk een belangrijke factor in.” Toch kan volgens Oostendorp een loonsverhoging de krapte niet volledig oplossen, want daar spelen ook andere factoren zoals de beschikbaarheid en betaalbaarheid van kinderopvang, de omscholingsmogelijkheden of door het wegvallen van banen door de automatisering van bepaalde beroepen een belangrijke rol. “Toch het is wel degelijk nodig als er grote tekorten zijn”, zegt hij. “Natuurlijk zal je daardoor ook sectorale verschuivingen zien maar dat hoort bij alle tijden”, aldus Oostendorp.

Volgens Prof. dr. Joop Schippers, arbeidseconoom aan de universiteit Utrecht, kijken veel economen naar de marktwerking vanuit de oude boekjes. “De marktwerking zoals Prof. dr. Oostendorp het beschrijft, is niet hoe het er in werkelijkheid aan toe gaat”, zegt hij. Schippers gelooft namelijk niet dat je met een loonsverhoging deze krapte gaat kunnen oplossen. “Dat deze krapte zou komen was al langer duidelijk. We krijgen met zijn alle minder of later kinderen, studeren langer door en hebben te maken met een grote vergrijzing”, zegt hij.

“Met het omhooggooien van de AOW-leeftijd hebben we dit voor een deel kunnen vertragen, maar dit is lang niet genoeg.” Met het verhogen van het loon verschuif je volgens Schippers het probleem naar meer concurrentie binnen de arbeidsmarkt waardoor er op andere plekken weer een krapte kan ontstaan. “Er is ook maar een kleine groep mensen die zich daadwerkelijk door meer loon laat verleiden voor een bepaalde baan”, zegt hij. “Waarom kiezen er anders nog steeds zoveel mensen voor een baan in de journalistiek? Mensen kiezen een bepaalde baan omdat ze daar graag later iets mee willen doen en omdat daar hun interesse ligt”, zegt Schippers. Daarbij verlaag je volgens hem de werkdruk van mensen in bijvoorbeeld de zorg, het onderwijs en de horeca ook niet door het loon te verhogen, want het werk dat volgens hem verzet moet worden, wordt niet minder zwaar en dat is vaak de reden dat mensen bepaald werk niet meer willen doen. Het loon is daar volgens hem vaak niet de reden voor.

“We kunnen beter kijken hoe we deze werkdruk kunnen verminderen, door de administratieve rompslomp weg te nemen”, zegt Schipper. “Misschien dat je een kleine groep parttimers kan lokken met een loonsverhoging maar ook daar schat ik de kans klein.” Deze groep kiest volgens hem vaak bewust om parttime te werken, omdat ze graag meer tijd met hun kinderen willen doorbrengen en niet alleen maar met werk bezig willen zijn. Migratie kan het probleem ook deels oplossen, maar volgens Schippers ligt de oplossing vooral bij het aanspreken van de werkgevers die naar andere groepen moeten gaan kijken. Namelijk: De ouderen, gepensioneerde, vrouwen en mensen met een migratie achtergrond. “Die worden nog te vaak niet uitgenodigd”, aldus Schippers.

Er zijn geen harde cijfers te vinden die het standpunt van Raymond Puts wel of niet kunnen bevestigen en ook de meningen van de economen zijn verdeeld. Het is hiermee duidelijk geworden dat deze stelling lastig te factchecken is, maar waar de economen het wel over eens zijn, is dat je met enkel en alleen een loonsverhoging de krapte op de arbeidsmarkt niet kan gaan oplossen.

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.