{"id":1358,"date":"2026-11-12T14:45:19","date_gmt":"2026-11-12T13:45:19","guid":{"rendered":"https:\/\/svjmedia.nl\/upd8\/?p=1358"},"modified":"2026-11-12T14:45:19","modified_gmt":"2026-11-12T13:45:19","slug":"van-achterdeur-naar-voordeur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/svjmedia.nl\/upd8\/1358\/van-achterdeur-naar-voordeur\/","title":{"rendered":"Van achterdeur naar voordeur"},"content":{"rendered":"

Sinds april 2025 wordt in tien Nederlandse gemeenten ge\u00ebxperimenteerd met legaal geteelde cannabis. Het doel is onder andere om te onderzoeken of gereguleerde productie en verkoop een alternatief kunnen vormen voor de illegale cannabismarkt. De eerste resultaten laten positieve ontwikkelingen zien, maar de illegale handel is nog lang niet verdwenen.<\/strong><\/p>\n

Het probleem van de achterdeur<\/h2>\n

Nederland kent al tientallen jaren een opmerkelijk cannabisbeleid. Coffeeshops mogen onder strenge voorwaarden wiet en hasj verkopen, maar de productie en levering ervan zijn verboden. Coffeeshophouders zijn daardoor voor hun voorraad afhankelijk van de illegale markt. Dit wordt ook wel het achterdeurprobleem genoemd.<\/p>\n

Met het Experiment Gesloten Coffeeshopketen<\/a> wil de overheid onderzoeken of dat anders kan. Sinds 7 april 2025 verkopen coffeeshops in tien gemeenten, waaronder Groningen, Tilburg en Nijmegen, cannabis van aangewezen, legaal werkende telers. Voor hasj gold aanvankelijk nog een tijdelijke uitzondering. De cannabis wordt binnen een gecontroleerde keten geproduceerd en vervoerd. Met een registratiesysteem kunnen producten van de teelt tot de verkoop worden gevolgd. Zo wil de overheid meer zicht krijgen op de cannabishandel en onderzoeken of gereguleerde bevoorrading de criminaliteit rondom de productie en distributie kan verminderen.<\/p>\n

Goedkopere wiet als concurrent voor de illegale markt<\/h2>\n

Op 9 september 2026 publiceerden het Trimbos-instituut, Breuer&Intraval en RAND Europe de eerste resultaten van het onderzoek<\/a>. Daaruit blijkt dat het experiment op verschillende punten positieve ontwikkelingen laat zien.<\/p>\n

Zo is het assortiment in de deelnemende coffeeshops aanzienlijk uitgebreid. Ook daalde de gemiddelde menukaartprijs van wiet sterker dan in gemeenten die niet aan het experiment meedoen. Consumenten beoordelen de prijs-kwaliteitverhouding bovendien positiever dan v\u00f3\u00f3r het experiment.<\/p>\n

Dat is belangrijk voor de concurrentie met de illegale markt. Uit hetzelfde onderzoek blijkt namelijk dat consumenten die buiten coffeeshops cannabis kopen, dit onder andere doen vanwege de lagere prijzen en de mogelijkheid om grotere hoeveelheden aan te schaffen. Wanneer gereguleerde wiet goedkoper en aantrekkelijker wordt, zou dat consumenten kunnen stimuleren om hun cannabis via een coffeeshop te kopen. Of dat daadwerkelijk gebeurt, is nog niet aangetoond.<\/p>\n

Hasj blijft een struikelblok<\/h2>\n

Niet alle producten uit het experiment kunnen al even goed concurreren met de illegale markt. Vooral bij hasj blijven er problemen bestaan. Uit het onderzoek blijkt dat de gemiddelde prijs van hasj in deelnemende gemeenten sterker is gestegen dan in gemeenten die niet meedoen. Ook waren er tijdens de opstartfase problemen met het aanbod. Dat herkent Jasper, verantwoordelijk voor de inkoop bij coffeeshop Rag-a-Muffin in Groningen. Volgens hem zijn klanten over het algemeen tevreden over de gereguleerde wiet, maar krijgt de hasj nog regelmatig kritiek.<\/p>\n

Jasper legt uit dat traditionele Marokkaanse hasj via een langdurig productieproces wordt gemaakt. Volgens hem hebben de gereguleerde producenten nog niet voldoende tijd gehad om dezelfde smaak en structuur te bereiken. Ook zou sommige gereguleerde hasj sterker zijn dan consumenten gewend zijn, doordat er krachtigere cannabis voor wordt gebruikt. Hij verwacht dat de producten zich verder ontwikkelen, maar denkt niet dat gereguleerde hasj ooit helemaal hetzelfde zal worden als de traditionele varianten.<\/p>\n

Dat verschil kan gevolgen hebben voor de concurrentie met de illegale markt. De onderzoekers zagen namelijk dat de hoeveelheid hasj die per illegale aankoop werd gekocht in deelnemende gemeenten toenam. Mogelijk hangt dat samen met het beperkte gereguleerde aanbod tijdens de opstartfase, al is een oorzakelijk verband nog niet vastgesteld.<\/p>\n

Is de criminaliteit daadwerkelijk afgenomen?<\/h2>\n

Hoewel de gereguleerde keten inmiddels functioneert, is nog niet bewezen dat het experiment de criminaliteit vermindert. Volgens het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC)<\/a> zijn er nog geen duidelijke verschillen gevonden tussen deelnemende en niet-deelnemende gemeenten op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. Ook blijft de illegale cannabismarkt naast de coffeeshops bestaan.<\/p>\n

De omvang van die markt is moeilijk vast te stellen. Onderzoekers hebben bovendien onvoldoende gegevens om te bepalen of criminaliteit rondom de illegale productie en distributie daadwerkelijk afneemt. Wel zien betrokken partijen voordelen van de nieuwe werkwijze. In plaats van inkopen via illegale leveranciers kunnen coffeeshops nu terecht bij erkende telers. Volgens de onderzoekers zorgt dit voor meer transparantie en beter inzicht in de herkomst van cannabis.<\/p>\n

De Bond van Cannabis Detaillisten<\/a> benadrukt in een reactie van 2 november dat deze gereguleerde bevoorrading ondernemers meer zekerheid geeft. Tegelijkertijd waarschuwt de branchevereniging voor problemen met het aanbod en onzekerheid over de toekomst.<\/p>\n

De toekomst van het experiment<\/h2>\n

Of gereguleerde cannabis uiteindelijk in heel Nederland verkrijgbaar wordt, is nog onzeker. Volgens het Trimbos-instituut<\/a>wordt in 2028 een evaluatie gepubliceerd, waarna het kabinet volgens de huidige planning in 2029 beslist over het vervolg.<\/p>\n

Voorlopig laten de resultaten vooral zien dat gereguleerde productie en levering mogelijk zijn. Of deze aanpak ook daadwerkelijk een aantrekkelijk genoeg alternatief vormt om de illegale cannabismarkt terug te dringen, moet uit de komende onderzoeksresultaten blijken.<\/p>\n

 <\/p>\n