{"id":1789,"date":"2025-11-25T11:53:42","date_gmt":"2025-11-25T10:53:42","guid":{"rendered":"https:\/\/svjmedia.nl\/upd8\/?p=1789"},"modified":"2025-11-25T13:10:49","modified_gmt":"2025-11-25T12:10:49","slug":"factcheck-veroorzaakt-de-voedselproductie-bijna-een-derde-van-onze-nationale-uitstoot","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/svjmedia.nl\/upd8\/1789\/factcheck-veroorzaakt-de-voedselproductie-bijna-een-derde-van-onze-nationale-uitstoot\/","title":{"rendered":"Factcheck: veroorzaakt de voedselproductie bijna een derde van onze nationale uitstoot?"},"content":{"rendered":"
18 november 2025 \u2013 leestijd 6 minuten Bewering<\/strong><\/p>\n De voedselproductie veroorzaakt bijna een derde van onze nationale uitstoot.<\/p>\n Herkomst van de uitspraak<\/strong><\/p>\n In een opiniestuk in het AD van 6 november 2025, getiteld \u201cWat als gezonde voeding de hoofdrol zou krijgen?\u201d<\/em><\/a>, schrijven Ruud Zanders, Patrick Deckers, Nicole de Schwarz, Pepijn Schmeink en Lovisa Hilwig namens de Caring Movement dat de voedselproductie \u201cbijna een derde van onze nationale uitstoot\u201d veroorzaakt. Met \u2018uitstoot\u2019 wordt hier de uitstoot van broeikasgassen bedoeld. Het artikel vermeldt geen specifieke bron bij deze bewering.<\/p>\n Na navraag blijkt dat de auteur de uitspraak baseert op informatie van de website Change Inc<\/a>. Op die site wordt verwezen naar een onderzoek van het Joint Research Centre (JRC)<\/a> van de Europese Commissie. Daarin wordt inderdaad gesteld dat ongeveer een derde van de uitstoot afkomstig is uit de voedselketen. Het gaat daarbij alleen om internationale cijfers en niet specifiek om de situatie in Nederland.<\/p>\n De cijfers zijn gebaseerd op de EDGAR-FOOD-database, ontwikkeld door het JRC, die wereldwijd de broeikasgasuitstoot van het voedselsysteem in de periode 1990 tot 2015 in kaart bracht. In deze analyse wordt niet alleen naar landbouw gekeken, maar naar de volledige voedselketen: van productie tot transport, verwerking, verpakking, distributie, bereiding en afvalverwerking. Wanneer die hele keten wordt meegenomen, komt de mondiale uitstoot uit op ongeveer een derde van het totaal. Voor de EU ligt dat aandeel rond de 30 procent, met een bandbreedte van 25 tot 42 procent per land. De bron waarop de schrijvers zich baseren, ondersteunt de claim dus niet zoals deze is geformuleerd, omdat de cijfers betrekking hebben op de wereld en op de EU, en niet specifiek op Nederland.<\/p>\n Hoe zit dat?<\/strong><\/p>\n Naast het onderzoek van het JRC, blijkt uit onderzoek van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN (FAO)<\/a> dat het wereldwijde voedselsysteem verantwoordelijk is voor ongeveer een derde van de totale mondiale broeikasgasuitstoot. Ook deze studie hanteert daarbij een brede definitie van het voedselsysteem: niet alleen landbouw, maar de volledige voedselketen.<\/p>\n Beide onderzoeken laten zien dat het grootste deel van deze uitstoot plaatsvindt binnen of direct rondom de landbouw en dat de rest afkomstig is uit de toeleveringsketen.<\/p>\n En hoe zit dat in Nederland?<\/strong><\/p>\n In Nederland is het aandeel van de landbouw in de nationale broeikasgasuitstoot volgens cijfers aanzienlijk lager dan de \u201cbijna een derde\u201d die in het opiniestuk van de Caring Movement wordt genoemd. Volgens het CBS<\/a> was in 2022 ongeveer 15 procent van de Nederlandse uitstoot afkomstig uit de landbouwsector. De meest recente cijfers<\/a> van het CBS laten zien dat in het tweede kwartaal van 2025 de landbouw verantwoordelijk was voor ruim 18 procent van de totale uitstoot. Het RIVM rapporteert<\/a> dat in 2023 de landbouw 12,3 procent van de totale nationale uitstoot van broeikasgassen leverde, tegenover 11,1 procent in 1990.<\/p>\n Afhankelijk van het jaar en de meetmethode ligt het aandeel van de landbouw dus tussen de 12 en 18 procent. Als ook de uitstoot uit de rest van de voedselketen wordt meegerekend, zoals transport, verwerking en koeling, komt het aandeel waarschijnlijk hoger uit, maar er zijn geen offici\u00eble Nederlandse cijfers die in de buurt komen van een derde van de nationale uitstoot. \u201cAls je kijkt naar de totale voedselproductie en keten kan ik bijna met zekerheid zeggen dat een derde voor Nederland sowieso te veel is\u201d, aldus Wim de Vries, hoogleraar milieusysteemanalyse aan Wageningen University & Research.<\/p>\n Ook stikstofonderzoeker Gerard Velthof ziet geen bewijs dat de Nederlandse voedselproductie bijna een derde van de nationale uitstoot veroorzaakt. Hij verwijst naar hetzelfde RIVM-rapport<\/a> dat eerder in deze factcheck is aangehaald. Daarin is te zien dat de offici\u00eble landbouwemissies, inclusief landgebruik, bij lange na geen derde van de totale uitstoot vormen. Velthof legt uit dat je op basis van het RIVM-rapport in theorie ook onderdelen zoals voedselverwerking of transport kunt optellen bij de landbouw om een beeld te krijgen van de volledige voedselketen. \u201cKijkend naar Figuur ES3 en de bijbehorende tabellen concludeer ik dat het aandeel broeikasgasemissies uit het Nederlandse voedselsysteem lager is dan een derde\u201d, aldus Velthof.<\/p>\n
\nLet op: deze factcheck is uitgevoerd op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie.<\/em><\/p>\n