{"id":2168,"date":"2026-03-05T13:00:26","date_gmt":"2026-03-05T12:00:26","guid":{"rendered":"https:\/\/svjmedia.nl\/upd8\/?p=2168"},"modified":"2026-03-05T13:30:02","modified_gmt":"2026-03-05T12:30:02","slug":"factcheck-vegetariers-hebben-minder-kans-op-vijf-kankersoorten-maar-dat-moet-genuanceerd-worden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/svjmedia.nl\/upd8\/2168\/factcheck-vegetariers-hebben-minder-kans-op-vijf-kankersoorten-maar-dat-moet-genuanceerd-worden\/","title":{"rendered":"Factcheck: Vegetari\u00ebrs hebben minder kans op vijf kankersoorten, maar dat moet genuanceerd worden"},"content":{"rendered":"
Let op:<\/span><\/b> Deze factcheck is uitgevoerd op basis van de beschikbare informatie op datum van publicatie.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Bewering<\/span><\/b>\u00a0<\/span><\/p>\n Vegetari\u00ebrs hebben minder kans op vijf specifieke vormen van kanker dan mensen die vlees eten.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Oordeel<\/span><\/b>\u00a0<\/span><\/p>\n Gedeeltelijk waar<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n De claim die wordt gecheckt is dat vegetari\u00ebrs minder kans zouden hebben op vijf specifieke vormen van kanker. Deze uitspraak verscheen op 27 februari 2026 op NU.nl.\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Waar komt de claim vandaan?<\/span><\/b> Tegelijkertijd bleek dat vegetari\u00ebrs bijna twee keer zoveel kans hadden op de meestvoorkomende vorm van slokdarmkanker. Voor veganisten werd een hogere kans op darmkanker gevonden, maar dit betrofeen klein aantal gevallen en moet daarom voorzichtig worden ge\u00efnterpreteerd.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n Waarom is dit oordeel gegeven? <\/span><\/b> Wat zegt andere wetenschap?<\/span><\/b> Volgens Vrieling kunnen de cijfers niet los worden gezien van andere factoren. Mensen die vegetarisch eten hebben vaak ook andere leefstijlkenmerken: ze eten bijvoorbeeld meer groente, fruit envolkorenproducten, hebben vaak een lager lichaamsgewicht of roken minder. Al die factoren kunnen het risico op kanker be\u00efnvloeden. \u2018Het verschil kan dus deels door het algemene voedingspatroon en deelsdoor andere factoren komen,\u2019 aldus Vrieling.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Vrieling benadrukt dat hoewel dit de grootste studie tot nu toe is, voor minder voorkomende kankersoorten nog steeds relatief kleine aantallen zijn onderzocht, waardoor voorzichtigheid bij interpretatie nodigis. Ook mistte ze in het wetenschappelijk artikel een duidelijke beschrijving van de groepen: een vergelijking van vleeseters met vegetari\u00ebrs moet laten zien of er verschillen zijn in andere kenmerken, zodat de resultaten beter ge\u00efnterpreteerd kunnen worden.<\/span> Wel heeft de studie de resultaten voor verschillende factoren zoals lichaamsgewicht gecorrigeerd.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Ook andere onderzoeken laten zien dat meerdere factoren een rol kunnen spelen. Een studie gepubliceerd in <\/span>BMC Medicine (2022)<\/span><\/a>, <\/span>uitgevoerd met gegevens van de UK Biobank en verschillende Britseuniversiteiten, benadrukt dat lichaamsgewicht, genetica, andere eetgewoonten en leefstijl het verband tussen dieet en kanker kunnen be\u00efnvloeden. In die studie wordt bovendien genoemd dat een lagereinname van voedingsstoffen zoals calcium en vitamine B12, hetgeen bij vegetari\u00ebrs vaak het geval is, mogelijk samenhangt met een verhoogd risico op bepaalde kankersoorten, zoals slokdarm- endarmkanker.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n
\nDe claim is gebaseerd op een studie gepubliceerd in het <\/span>British Journal of Cancer<\/span><\/a> (Key et al., 2026). In deze studie werden ruim 1,6 miljoen vleeseters en 63.000 vegetari\u00ebrs gevolgd in het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Taiwan en India. De onderzoekers vonden dat vegetari\u00ebrs minder vaak multipel myeloom, nier-, alvleesklier-, prostaat- en borstkanker kregen.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n
\nBelangrijk is dat het onderzoek geen interventiestudie was. Mensen werden niet op dieet gezet, dus de studie keek alleen naar wat deelnemers al aten en welke vorm van kanker zij ontwikkelden. Volgens het <\/span>World Cancer Research Fund<\/span><\/a> \/ American Institute for Cancer Research (WCRF\/AICR, 2018) kunnen observationele studies zoals deze alleen associaties, oftewel verbanden laten zien. Maar niet bewijzen datvegetarisch eten kanker voorkomt of veroorzaakt.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Dat onderscheid tussen verband en oorzaak is cruciaal, benadrukt Alina Vrieling, voedings- en kankerepidemioloog aan het Radboudumc. Zij legt uit dat het hier gaat om zogenoemde observationeleprospectieve cohorten. \u2018Je kunt niet met zekerheid een oorzaak afleiden,\u2019 zegt ze. \u2018Het is een verband tussen het dieet en het risico op bepaalde kankersoorten. Dit soort studies laat zien dat er een associatieis, maar niet dat vegetarisch eten deze kankers daadwerkelijk voorkomt.\u2019<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n