{"id":2698,"date":"2026-04-02T14:41:56","date_gmt":"2026-04-02T12:41:56","guid":{"rendered":"https:\/\/svjmedia.nl\/upd8\/?p=2698"},"modified":"2026-04-02T16:21:34","modified_gmt":"2026-04-02T14:21:34","slug":"factcheck-geen-overtuigend-bewijs-voor-verschil-in-last-van-zomertijd-tussen-mannen-en-vrouwen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/svjmedia.nl\/upd8\/2698\/factcheck-geen-overtuigend-bewijs-voor-verschil-in-last-van-zomertijd-tussen-mannen-en-vrouwen\/","title":{"rendered":"Factcheck: Geen overtuigend bewijs voor verschil in last van zomertijd tussen mannen en vrouwen"},"content":{"rendered":"
Let op: Deze factcheck is gemaakt op basis van de informatie die beschikbaar was op het moment van publicatie.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Bewering<\/span><\/b>\u00a0<\/span><\/p>\n Vrouwen hebben meer last van de overgang naar zomertijd dan mannen.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Oordeel<\/span><\/b>\u00a0<\/span><\/p>\n Gedeeltelijk waar<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n <\/p>\n \u00a0<\/span>Waar komt de claim vandaan?<\/span><\/b> De resultaten zijn gebaseerd op zelfrapportage. Hoe deelnemers precies zijn geselecteerd en hoe representatief de groep is, is niet openbaar gemaakt. Daardoor is niet goed te beoordelen in hoeverre de uitkomsten gelden voor de bredere bevolking.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Waarom is dit oordeel gegeven? Hij wijst op twee belangrijke problemen. Ten eerste kan er sprake zijn van selectiebias: mensen die last hebben van klachten doen vaker mee aan een enqu\u00eate over dat onderwerp, waardoor de resultaten kunnen scheef trekken. Ten tweede gaat het om zelfrapportage. \u201cDat betekent dat je geen objectieve meting hebt, maar een persoonlijke inschatting van klachten,\u201d zegt Meester. Daardoor hangt de uitkomst sterk af van hoe mensen hun eigen situatie ervaren en rapporteren. <\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Neuroloog Dr. Anneloes Opperhuizen benadrukt dat op basis van dit type onderzoek geen oorzakelijke uitspraken mogelijk zijn. \u201cJe kunt hiermee niet vaststellen of de zomertijd zelf het verschil veroorzaakt,\u201d vertelt zij. Volgens haar ontbreekt bovendien statistische onderbouwing om te bepalen of het gevonden verschil tussen mannen en vrouwen significant is of toeval is.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Deze beperkingen sluiten aan bij de literatuur over survey-onderzoek, zoals beschrevenin het handboek Survey Methodology<\/a> (Groves et al.), geschreven door onderzoekers verbonden aan onder andere Amerikaanse universiteiten en onderzoeksinstituten zoals de University of Michigan. <\/span>Daarin wordt uitgelegd dat de uitkomsten sterk afhangen van hoe de groep mensen is gekozen en van het aantal mensen dat niet reageert. Zelfs als de resultaten achteraf worden aangepast, kunnen verschillen tussen deelnemers en niet-deelnemers de uitkomsten nog steeds be\u00efnvloeden.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Daarnaast zijn zelf ingevulde antwoorden over slaap en vermoeidheid niet heel precies. Mensen kunnen vragen anders begrijpen of hun situatie anders inschatten. Daardoor meet je vooral hoe mensen iets ervaren, en niet een objectief effect op de gezondheid.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n Wat laat wetenschappelijk onderzoek zien over zomertijd?<\/span><\/b> Een wetenschappelijke <\/span>review<\/span><\/a> in Sleep Medicine Reviews (2025) concludeert dat de meeste studies een kleine afname in slaapduur en toename in slaperigheid laten zien in de dagen na de overgang. Deze effecten worden toegeschreven aan verstoring van het 24-uurs ritme. De auteurs benadrukken dat de resultaten tussen studies vari\u00ebren en dat individuele verschillen groot zijn, waardoor geen exacte effect grootte kan worden vastgesteld.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n
\n<\/span>De claim komt uit een onderzoek van Univ\u00e9<\/a> en werd later overgenomen door Metro<\/a>. In een online vragenlijst onder ongeveer 500 Nederlanders geven vrouwen vaker aan dat zij last hebben van de overgang naar zomertijd, zoals vermoeidheid en slechter slapen.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n
\n<\/span><\/b>Volgens statistisch onderzoeker Ronald Meester vebonden aan Vrije Universiteit Amsterdam, ontbreekt er belangrijke informatie om de uitkomsten goed te kunnen\u00a0verklaren. \u201cZonder inzicht in de steekproefopzet kun je niet vaststellen of de resultaten representatief zijn,\u201d vertelt hij.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n
\n<\/span>De bredere wetenschappelijke literatuur laat zien dat de overgang naar zomertijd wel meetbare effecten heeft, maar geen consistent bewijs levert voor sekseverschillen.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n