Vrijheid lijkt vanzelfsprekend. Je kunt zelf bepalen waar je naartoe gaat, hoe laat je thuiskomt en welke route je neemt. Toch is die vrijheid niet voor iedereen altijd vanzelfsprekend. Een gevoel van onveiligheid kan ervoor zorgen dat mensen hun keuzes afwegen tegen mogelijke risico\u2019s.<\/p>\n
Voor vrouwen kan dat betekenen dat de openbare ruimte niet altijd wordt ervaren als een plek waar zij zich volledig vrij kunnen bewegen. De vraag is daarbij niet alleen of er daadwerkelijk gevaar aanwezig is, maar ook wat het met iemand doet wanneer de mogelijkheid van gevaar voortdurend wordt meegewogen in alledaagse keuzes.<\/p>\n
Wanneer verandert een gevoel van onveiligheid in een beperking van vrijheid? En wat zegt de criminologie over de invloed van veiligheid op de manier waarop mensen zich gedragen?<\/p>\n
Volgens Lotte, afgestudeerd in de criminologie, is het belangrijk om onderscheid te maken tussen daadwerkelijke veiligheid en het gevoel van veiligheid. Onveiligheid gaat namelijk niet alleen over de daadwerkelijke kans om slachtoffer te worden van een delict, maar ook over hoe iemand een bepaalde situatie ervaart.<\/p>\n
Dat veiligheidsgevoel kan door verschillende factoren worden be\u00efnvloed. Zo kunnen ‘eerdere ervaringen, omgevingsfactoren en verhalen van kennissen’ allemaal een rol spelen. Het ervaren van onveiligheid staat daarmee niet los van de manier waarop iemand de wereld om zich heen interpreteert.<\/p>\n
Een gevoel van onveiligheid kan vervolgens invloed hebben op de keuzes die mensen maken. Volgens Lotte kunnen mensen hun gedrag aanpassen wanneer ze het idee hebben dat een bepaalde situatie risico\u2019s met zich meebrengt. Ze kunnen bijvoorbeeld een plek vermijden, eerder naar huis gaan of ervoor kiezen om niet alleen ergens naartoe te gaan.<\/p>\n
‘Op het moment dat je bepaalde keuzes niet meer maakt omdat je bang bent voor wat er zou kunnen gebeuren, heeft dat natuurlijk invloed op hoe vrij je je voelt’, legt Lotte uit.<\/p>\n
Vrijheid betekent daarom niet alleen dat iemand juridisch gezien ergens naartoe mag. Iemand kan formeel de vrijheid hebben om ergens heen te gaan, maar die vrijheid anders ervaren wanneer diegene zich onveilig voelt.<\/p>\n
Dat verschil tussen wat iemand kan doen en wat iemand daadwerkelijk durft te doen, is belangrijk bij het begrijpen van veiligheidsgevoelens. De mogelijkheid om ergens naartoe te gaan blijft bestaan, maar angst kan ervoor zorgen dat iemand die die keuze dus niet maakt.<\/p>\n
Wanneer een veiligheidsgevoel precies een beperking van vrijheid wordt, is volgens Lotte niet eenvoudig vast te stellen. Dat verschilt per persoon en per situatie. Wel wordt het volgens haar relevant wanneer iemand structureel dingen gaat vermijden of aanpassen vanwege een gevoel van onveiligheid. Dat hoeft niet altijd om grote beslissingen te gaan. Ook dagelijkse keuzes kunnen veranderen. Denk aan nadenken over hoe laat iemand ergens weggaat, welke route wordt genomen of de keuze om wel of niet alleen naar huis te lopen.<\/p>\n
Voor vrouwen kan dit betekenen dat de manier waarop zij zich door de openbare ruimte bewegen mede wordt bepaald door hoe veilig een situatie voelt. Een keuze om ergens niet naartoe te gaan of een bepaalde situatie te vermijden, kan op zichzelf klein lijken. Maar wanneer veiligheid steeds een voorwaarde wordt voor de keuzes die iemand maakt, betast dat de vrijheid om het dagelijks leven te doen wat je wilt. Daarmee gaat onveiligheid over meer dan alleen de vraag of iemand daadwerkelijk gevaar loopt. Het gaat ook over hoeveel ruimte iemand ervaart om zich vrij te bewegen en keuzes te maken zonder dat angst of mogelijke risico\u2019s daarin steeds een rol spelen.<\/p>\n
<\/p>\n
Beluister hier onder de reportage waarin verslaggeefster Dilan Demir in gesprek gaat met Dolle Mina Krista Bomhof over dit onderwerp.<\/p>\n