Online lessen: ‘Het wordt alleen maar moeilijker voor de leerlingen’

Online lessen: ‘Het wordt alleen maar moeilijker voor de leerlingen’

Foto door: Chris Montgomery

De lockdown is met drie weken verlengd. Alle lessen vinden online plaats. Ook op het St. Bonifatiuscollege in Utrecht. Docente Nederlands Coen Van Basten geeft vertelt hoe anders dat is dan normaal.

Wat vind je ervan om online les te geven?

‘Niet leuk. Ik heb veel liever live contact met de kinderen, dan kan ik tenminste de hele klas aankijken, gezichtsuitdrukkingen zien, grapjes met ze maken en ze bijvoorbeeld een schouderklopje geven. Nu is dat een stuk lastiger.

Tijdens de eerste lockdown deed eigenlijk niemand hun webcam aan. Ik ook niet, omdat ik bang was dat leerlingen foto’s of opnames van mij zouden maken en verspreiden. Nu de scholen opnieuw gesloten zijn, moeten leerlingen en docenten verplicht hun webcam aan doen tijdens de les. Dat is al een stuk fijner, ik kan de leerlingen nu door de webcam dan toch aankijken.

Leuk is dat je een inkijk krijgt in de thuissituaties van de leerlingen. Vaak zitten ze in hun kamer of in de woonkamer en dan zie je ook eens hoe zij wonen. Soms laten de leerlingen hun huisdier zien, dat maakt het allemaal net wat leuker en losser. Maar de leerlingen kunnen natuurlijk ook bij mij naar binnen kijken. Om te voorkomen dat ze afgeleid raken van de mensen achter mij – mijn webcam kijkt uit op de keuken – heb ik een achtergrond met ballonnen ingesteld, dat vinden de leerlingen grappig en maakt de boel ook weer een tikkeltje vrolijker!’

Wat zijn de grootste verschillen tussen online lesgeven en ‘normaal’ lesgeven?

‘Ik moet de les nu beter voorbereiden. Live in de klas kon ik vragen “Snapt iedereen het?” En dan zie je de leerlingen knikken of hoor je ze ja zeggen. Online moeten leerlingen de microfoon uit hebben staan als ze niks zeggen, dan moet ik dus veel gerichter vragen gaan stellen om toch te checken of iedereen het begrijpt. Ook is het lastiger om te controleren of leerlingen bezig zijn met de opdrachten die ik ze geef. Ik kan hun hoofden wel zien, maar voor hetzelfde geld zitten ze te tekenen.

Tijdens online lessen durft niet iedereen en publique vragen te stellen. In dat geval mogen ze mij privé chatten, maar goed, dat betekent wel dat ik daar ook weer mee bezig moet zijn de hele tijd. Ik heb Teams op mijn computer én telefoon aanstaan zodat ik tegelijk kan lesgeven en vragen kan beantwoorden. Dat maakt het allemaal wel wat lastiger.’

Wat doe je om de aandacht van iedereen bij de les te houden?

‘Ik start elke les met leuke muziek, bijvoorbeeld van Armin van Buuren. Die zet ik dan heel hard op als een verwelkomende uitnodiging van “kom maar in de les”. Daarnaast zorg ik dat ik er zelf verzorgd uitzie. Soms zet ik een muts op, omdat het koud is binnen. Dat vinden de leerlingen wel grappig om te zien: de juf in haar huis met de muts op.

Ik maak vooral heel veel grapjes. Met humor houd je het leuk en blijven de kinderen bij de les. Ik gebruik dan grappige woorden of koosnaampjes. Tijdens het uitleggen probeer ik zo duidelijk mogelijk te spreken met veel gezichtsmimiek, dat maakt het ook wat makkelijker om mij te volgen. Ook geef ik leerlingen beurten om dingen voor te lezen, zo wordt de les interactiever.’

Hoe denk je dat de leerlingen het online les krijgen ervaren?

‘Ik denk dat ze het niet leuk vinden, althans, de meesten niet. Jongeren willen natuurlijk gewoon naar school en contacten met leeftijdsgenoten. Nu moeten ze maar de hele tijd achter een scherm zitten, dat maakt het heel statisch.

Voor sommige leerlingen, die het thuis wat minder breed hebben, is het extra lastig. Die hebben niet altijd toegang tot een eigen laptop of tablet en moeten vaak een kamer delen of zitten in de woonkamer. Als het hele gezin dan thuis zit kan dat vervelend voor ze zijn.

Er zijn ook leerlingen die een beetje misbruik van de situatie maken. Zo had ik laatst twee meisjes in de klas die samen op de bank bij een van hen thuis de les gingen volgen. Dat klinkt natuurlijk heel leuk en gezellig, maar ondertussen zitten ze wel de hele tijd met elkaar te kletsen en letten ze minder goed op.

Ik weet nog niet wat het effect op de cijfers is, maar logisch nadenken zegt dat het alleen maar moeilijker wordt voor de leerlingen. Het is sowieso niet beter voor ze.’

Welk effect denk je dat online lessen hebben op de voorgang en het welzijn van de leerlingen?

‘Leerlingen die thuis niet in een fijne situatie zitten gaan er onderdoor. Dat gebeurt op twee manieren: ze hebben slechtere toegang tot onderwijs, omdat ze geen goede apparaten hebben om de lessen te volgen en het online lessen volgen heeft invloed op hun geestelijke welzijn. Sommige kinderen zijn misschien wel slachtoffer van huiselijk geweld, het is vreselijk dat ze dan thuis moeten zitten en school niet meer als safe space hebben. Het maakt het allemaal dubbel moeilijk, want ze zitten al in een moeilijke situatie en zo wordt het alleen maar erger.

Bij fysieke les merk ik het veel sneller als het de foute kant op gaat met een leerling. Nu verzinnen ze bijvoorbeeld soms smoesjes om hun camera uit te zetten, maar misschien schamen ze zich wel voor hun omgeving of is er iets dat ze niet willen laten zien. Ik weet dan niet wat de echte reden is dat ze hun camera niet aan zetten.’

Hoe zie je de komende weken voor je nu dat de lockdown verlengd is?

‘Het is niet leuk, maar wel nodig dat de lessen online gegeven worden. Ik doe wel extra mijn best als mentrix om kwetsbare kinderen in de gaten te houden. Ik probeer zo structureel en duidelijk mogelijk les te geven. Ik leg de lat niet te hoog en geef minder huiswerk, maar wat ik wel nog aan opdrachten geef, moeten de leerlingen dan wel echt doen, anders gaan ze achterlopen.

Ik denk dat kinderen heel veel kunnen en heel flexibel zijn. Ik heb er vertrouwen in dat als ze weer naar school kunnen, we samen een heleboel hiaten kunnen wegwerken.’

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *