‘Iedereen voelde hetzelfde: het gevoel van bevrijding’

‘Iedereen voelde hetzelfde: het gevoel van bevrijding’

De bevrijding van Maastricht

Willemien Otten (30 augustus 1941) is in Maastricht geboren aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. Maastricht werd bevrijd op 14 september 1944. Willemien weet het nog goed: dat gevoel van bevrijding dat iedereen had op dat moment.

Ik woonde met mijn familie in Maastricht. We waren met z’n vijven: mijn ouders, mijn twee broertjes, en ik. Ik werd geboren in augustus 1941, ik was dus nog erg jong tijdens de oorlog. Zo hoorde ik vaak het luchtalarm afgaan als er vliegtuigen waren gesignaleerd en moesten we in de kelder gaan schuilen. Ook herinner ik me nog dat we een paar weken na de bevrijding vaak fluitende geluiden in de lucht hoorden. Dat waren vliegende bommen die van Duitsland naar Antwerpen werden geschoten om bijvoorbeeld de haven te bestoken. Die bommen vlogen recht over Maastricht en je wist niet of ze onderweg misschien zouden ontploffen. Daarom moesten we vaak schuilen. We hadden een kelder in ons huis, waar we dan naartoe renden om de bommen af te wachten. Als we buiten het huis waren, bijvoorbeeld om te wandelen, en het luchtalarm ging af, dan moesten we zo snel mogelijk naar een andere schuilkelder. De kinderen werden meegenomen in mandjes of in de handen van de moeders en dan in de kelder op kisten met aardappels gelegd, daar konden ze slapen.

Ieder jaar op 5 mei gaan mijn man en ik naar het Amerikaans kerkhof bij Margraten. Daar liggen 8301 soldaten begraven die hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid. Ik weet nog hoe ik me voelde toen de Amerikanen en Canadezen aankwamen in Maastricht. Op 14 september 1944 zaten mijn ouders, twee broertjes en ik te schuilen in de kelder van ons huis. Mijn tante kwam aangestormd en vertelde ons dat de Amerikanen en Canadezen er waren. We renden naar buiten en daar kwamen ze van ver aangelopen: de Amerikanen en Canadezen. Iedereen voelde hetzelfde: het gevoel van bevrijding. De bevrijders namen ons, kinderen die langs de kant stonden, op de arm en gaven ons chocolade, iets dat niemand van ons ooit had geproefd. Wij deden de soldaten aan hun kinderen denken, dat was fijn voor ze.

Jaren later, toen ik ongeveer 50 was, speelden kinderen hier in het dorp de bevrijding na met oude legervoertuigen. Tot die tijd had ik geen herinnering aan de bevrijding. Maar ineens, zonder dat ik het verwachtte, herinnerde ik me dat moment dat we de Amerikanen en Canadezen zagen aankomen en werd ik erg emotioneel. Ik vind het frappant dat zoiets kleins, een nagespeelde bevrijdingstocht met kinderen, zo veel emotie bij mij kon oproepen.

Nog steeds als ik buiten ben en een vliegtuig hoor aankomen, kijk ik onbewust automatisch naar boven. Ik wil checken of er geen bommen komen.

Omdat ik tijdens de oorlog zo jong was, heb ik eigenlijk nooit een negatief beeld van de Duitsers gehad, ik was er niet zo bewust mee bezig. Een aantal jaar na de oorlog, toen ik 11 was, ging mijn vader naar een bijeenkomst van schooldirecteuren die in Duitsland werd gehouden. Hij raakte daar in gesprek met een schooldirecteur uit Aken die ook een dochter van mijn leeftijd had en ze spraken af dat die dochter en ik elkaar een keer zouden ontmoeten. Die zomer ben ik meteen naar Aken geweest. Ik weet nog heel goed hoe moeilijk het was om de grens over te komen. De stad Aken was helemaal verwoest door de oorlog en destijds nog niet gerestaureerd. Het meisje is een goede vriendin van me geworden, met wie ik nog steeds contact heb. Het was een aparte ervaring om bij haar thuis te komen. Duitse gezinnen waren totaal anders dan Nederlandse, veel autoritairder. We zochten elkaar na die zomer nog vaak op. Als zij naar Nederland kwam vonden de mensen in de buurt dat wel raar, het was nog niet normaal om met Duitsers om te gaan.

Ik ben zo blij dat we nu in een vrij land wonen, dat we kunnen zeggen en denken dat we willen. Soms denk ik ’s morgens: “Ik kan opstaan en overal heengaan waar ik wil. Als ik wil kan ik vandaag nog naar Parijs.” In de oorlog kon dat niet. Vroeger vertelde ik mijn kleinkinderen voor het slapengaan altijd: “Kijk eens wat je allemaal hebt, wat je allemaal kan doen en dat je ook nog eens kan kiezen”. Die enorme vrijheid vind ik geweldig.’

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *