Met autisme leven tijdens de feestdagen

Met autisme leven tijdens de feestdagen

AMSTERDAM - Leerlingen van de Amsterdamse Montessori School starten de laatste schooldag voor de vervroegde start van de kerstvakantie met een gezamenlijk kerstontbijt. Basisscholen sluiten een week eerder de deuren om het aantal coronabesmettingen terug te dringen. ANP KOEN VAN WEEL

December, de maand vol feesten, familie en wensen. Een maand van kou, misschien wel sneeuw, cadeautjes en drukte. Vele mensen ervaren december als een gezellige maand, waar er wensen uitkomen en de familie bij elkaar komt. Maar wat nou als juist die drukte, verwachtingen en feesten voor jou meer hectiek en onrust veroorzaken? Voor mensen met autisme kan december een lastige maand zijn.

Naast dat december vaak somber weer met zich meebrengt zijn er ook de vele sociale verplichtingen die voor mensen met autisme als zwaar kunnen worden bevonden. Maar wat is een autismespectrumstoornis eigenlijk?

Een autismespectrumstoornis
Een autismespectrumstoornis is een breed begrip, de afgelopen twintig jaar is er veel veranderd ten aanzien van het idee wat autisme nou eigenlijk inhoudt. Omdat het zo’n breed begrip is, kan je niet alleen kijken naar de stereotype voorbeelden van autisme. Vaak wordt er van autisme gedacht dat alleen jongens autisme kunnen hebben en dat het hand in hand gaat met een laag IQ. Gelukkig weten we tegenwoordig steeds beter dat autisme in alle vormen en maten voor komt. Maar ook dat veel mensen met autisme handig zijn geworden in het camoufleren van hun autisme. De laatste jaren wordt de diagnose steeds vaker gesteld, ook bij volwassenen, vrouwen en mensen met een gemiddeld of hoog IQ. Wat vaak te zien is bij deze mensen is dat ze al langer met problemen liepen maar er andere diagnoses gesteld werden dan autisme.

Bij mensen met autisme verwerken de hersenen informatie en prikkels anders dan bij de meeste mensen. Het is een informatieverwerkingsstoornis, en neemt langere routes in het brein aan om informatie te verwerken. Vaak is het voor mensen met autisme lastig anderen altijd even goed te begrijpen, sociale situaties in te schatten en met veranderingen om kunnen gaan. Dit zijn veel voorkomende kenmerken, maar voor iedereen met een diagnose autisme zijn de kenmerken anders. Waar de een meer moeite met iets heeft, kan de ander daar juist weer goed in zijn.

Prikkels, feestdagen en een sociale kater
Mensen met autisme hebben vaak meer moeite met prikkels en de verwerking daarvan. Maar als mensen met autisme zich proberen af te sluiten voor die prikkels lijkt het alsof ze geen empathie of interesse hebben voor de ander. En dit kan juist extra lastig zijn tijdens de feestdagen. Nanda Cordes (31), van de Instagram @onlineautismecoach en ervaringsdeskundige herkent dit maar al te goed. “Over mensen met autisme bestaat vaak de grote misvatting dat we empathieloos en ongeïnteresseerd zijn. En niet van sociale events houden. Maar niets is minder waar, alleen wij moeten grenzen stellen voor onszelf om te zorgen dat onze “sociale kater” niet te heftig wordt.” Nanda legt uit dat een “sociale kater” zoals zij hem noemt, inhoudt dat je na een sociale situatie heel moe, duf en lamlendig kan worden. “Het is letterlijk de echo van de activiteit die je hebt gedaan. En hoe meer je op dat moment niet naar je eigen gevoel luistert, hoe langer en zwaarder de hersteltijd zal zijn.”

Bij de feestdagen komen ook veel verwachtingen kijken. Mensen met autisme zijn vaak geneigd te maskeren, dus ja zeggen maar nee voelen. Dit kost vaak veel van de beperkte energie die ze al hebben. “Bij de feestdagen wordt er verwacht dat het gezellig is, er muziek is, veel lampen, dat iedereen blij is en er veel smalltalk is. Hierdoor kan je sneller geneigd zijn je aan te passen en het maar gewoon te doen omdat het voor de grotere groep gezellig is. Alleen zitten mensen met autisme vervolgens uitgeschakeld thuis met klachten.”

Luister naar jezelf
Volgens Nanda is het allerbelangrijkste om juist in deze drukke periode aan jezelf te denken. De feestdagen zijn voor familie maar kijk altijd naar wat jij fijn vindt en niet een ander. “Als het dan zover is, zorg dat je vertrouwt op je eigen gevoel, geef aan waar jij je prettig bij voelt of maak alvast een signaleringsplan. Jij weet als enige wat je nodig hebt en bent ook de enige die jouw sociale kater moet opvangen.” Het is ook belangrijk dat je een situatie voor jezelf creëert die dragelijk is, en niet iedereen zal je daarin begrijpen. De nummer 1 tip die Nanda meegeeft voor omstanders van iemand met autisme: heb respect voor andermans behoeftes en geef letterlijk ruimte. “En voor mensen met autisme, weet dat het oké is om ook gewoon lekker een date met jezelf te hebben, ook tijdens de feestdagen.

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.