Zal treinreizen altijd duurder blijven dan vliegen?

Zal treinreizen altijd duurder blijven dan vliegen?

De ICE naar Duitsland op het punt te vertrekken vanaf Amsterdam Centraal | Foto: Jelmer Koper

In het huidige klimaatdebat komt het vaak aan op onszelf, de consument. De verantwoordelijkheid om eens een dag minder vlees te eten, korter te douchen of een keer met het OV te reizen. Maar ook in de vakantiemaanden wordt een gevoel van schaamte steeds aanweziger bij mensen die met het vliegtuig gaan. Een goed alternatief zou de trein kunnen zijn. Zeker gezien de huidige ontwikkelingen rondom de herintroductie van diverse trajecten, juist vanuit Nederland. Het enige dat mensen, in het algemeen met de trein, tegenstaat, dat is de prijs. Daarom pakt nog zeker het tienvoudige liever het vliegtuig.  Sneller & voordeliger. Hoogleraar duurzaamheid Paul Peeters beweerde onlangs bij WNL dat treinvakantie altijd nog ‘moeilijk en niet snel zijn’.  Maar is dat wel echt zo? Blijft treinreizen altijd duurder dan vliegen of staat ons een kentering te wachten? Tijd om dat uit te zoeken. 

Voordat we naar de situatie van vandaag de dag gaan, is het goed om eerst even kort een blik op het verleden van het vliegen en treinen te werpen. Zeer recent, tot laat in de jaren ’80, was op reis met het vliegtuig nog iets unieks, beetje elitair en bovenal prijzig. Toen was treinreizen zelfs nog voordeliger. De korte afstandsvluchten reikte al snel tot tegen de 1000 euro (omgerekend). Blijkt onder meer uit deze rapportage, geschreven door NPO Kennis . Nu vlieg je voor nog geen 30 euro naar de zonnigste bestemmingen in Europa. Dat ging gepaard met ontwikkeling op het gebied van comfort, efficientie en vooral ook de gemakkelijkheid.

Eerlijk is om te constateren dat het treinreizen op dat vlak wellicht wat achter is gebleven. Zeker op het gebied van het boeken van een reis is er nog wel wat te winnen. Dat treinen zo relatief duurder is kan aan de sector zelf liggen. Hoewel voor nog geen 100 euro een retour naar Parijs ook niet zo gek is. Dat vliegen betaalbaar werd voor iedereen, is lang reden tot kritiek op de ‘torenhoge’ prijzen van treintickets. Zeker vanaf begin deze eeuw, toen het vliegtuig letterlijk een enorme vlucht naar voren nam in de internationale branche.

Uitdaging
(Prof. Dr.) De nnis Huisman, hoogleraar Public Transport Optimization aan de Erasmus University, weerspreekt de opvatting dat treinreizen nooit het vliegtuig kan inhalen op het gebied van innovatie. “Het is waar dat de Europese treinbranche steken heeft laten vallen. Maar je ziet de laatste jaren in dat opzicht juist weer een positieve ontwikkeling die tot iets heel moois kan leiden.” Hij noemt onder meer de herintroductie van veel Europese nachttreintrajecten naar vanuit Amsterdam naar Wenen, Zurich en ook Praag. “Verder zie je dat de inzet van de Eurostar naar London je in 4 uur zonder zorgen in de Britse hoofdstad bent. Niet weggenomen dat de standaard treinen tussen Nederland en Duitsland en Frankrijk goed bevolkt blijven, ook door niet-toeristisch verkeer.”

Je zou kunnen zeggen dat op vakantie met de trein de reiziger veel meer rust en comfort biedt dan vliegen. “De vakantie begint eigenlijk al onderweg. Door de service, vaak aangename slaapplek en faciliteiten aan boord”, vertelt Huisman verder. “Daarbij zien we nu een sterke ontwikkeling op het gebied van duurzaamheid en de energietransitie dat een steeds belangrijk wordender deel deze optie verkiest boven de vervuilende luchtvaart.”

Wel is Huisman kritisch, vertelde hij al eerder aan het universiteits blad ‘Erasmus Magazine’, op landen waar treinverbindingen nog wel om verbetering vragen “Scandinavië is bijvoorbeeld ook lastig, al komt er binnenkort een nieuwe tunnel tussen Hamburg en Kopenhagen. En grote steden zijn over het algemeen goed te doen, maar probeer maar eens aan de Spaanse costa te komen met de trein.”

Bekijk ook deze productie over de ervaring van treinreizen in Europa: 

[embed]https://svjmedia.nl/voorelkwatnieuws/3199/wordt-dit-de-zomer-van-de-trein-voor-europa/[/embed]

Aantrekkelijk
Huisman reageert toch stellig op de aanname van Paul Peeters dat treinreizen ‘zoveel moeilijker en niet snel werkt’. “Dat ligt er maar net aan van welke kant je het bekijkt”, waarbij hij niet zegt weg te kijken voor de logisitieke problemen die mensen ervaren met bijvoorbeeld het plannen van een treinvakantie. “Je kunt ook zeggen dat door de vrijstelling van veel belastingen de luchtvaartsector wel een oneveredige boost heeft gegeven, zoals op het vliegticket. Een van de urgente uitdagingen voor de trein is dan ook om die prijzen nog scherper te krijgen.” De hoogleraar ziet dit eerder als kans en uitdaging dan als hardnekkig probleem.

Concluderend is de toekomst van de internationale trein in Europa toch wat positiever dan misschien de teneur is in de samenleving. “Mensen moeten nog wel wat uitgebreider bekend gemaakt worden met de voordelen en luxe van het treinreizen. Als dat samen met de prijs en flexibele boekingen eenmaal op het goede spoor zit, moet het helemaal goed komen”, sluit Huisman af. “Daarin zit ook een taak voor de politiek. Laat zien dat je, zeker op Europees niveau, wil investeren, want alleen dan kan er iets fundamenteels beter worden.

De prijs is kortom aan het groeien naar een acceptabel niveau. Nog niet op dat van een vliegticket, maar de vraag is eigenlijk of dat dan wel in verhouding zou staan tot wat je krijgt. Dus je kunt als burger, maar als samenleving best zeggen dat de trein op veel t(e)reinen een goede concurrend is van het vliegtuig.

Over de auteur

Jelmer Koper

Radiojournalistiek is echt mijn ding. Altijd bezig met het nieuws offline én online. Vrijwilliger bij de lokale radio-omroep ZFM Zandvoort en het multimediale platform Zandvoort Inside. Afwisseling tussen verdiepende producties en het dagelijkse, snelle nieuws spreekt mij aan. Politiek, activisme en maatschappelijke conflicten zijn onder andere thema’s die in mijn straatje passen.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *