Jezelf zijn in Oost-Europa, kan dat als queer?

Jezelf zijn in Oost-Europa, kan dat als queer?

KIEV – Afgelopen zondag werd in de Oekraïense hoofdstad Kiev een pridemars gehouden, om de lhbti-gemeenschap van het Oost-Europese land te vieren. De festiviteit, die de grootste in zijn soort sinds het uitbreken van de pandemie in deze helft van het continent betekende, viel middenin de Bisexuality Visibility Week die tot en met woensdag liep. Hoewel geaardheidsdiscriminatie op de werkvloer tegenwoordig verboden is in veel Slavische landen, zijn fundamentele rechten als huwelijk en adoptie nog niet vanzelfsprekend voor de meeste queermensen. Ook in de Balkan valt er nog veel winst te behalen, weet Andrej Kapor (31). De biseksuele, geboren Bosniër vluchtte in de jaren negentig als kind naar Ierland, maar keert regelmatig terug naar voormalig Joegoslavië om familie en vrienden te bezoeken

‘Ik merk me simpelweg een stuk veiliger te voelen, hier in Utrecht’ vertelt de dichter en multimediaal vormgever. ‘Zaken als zichtbaarheid van andere geaardheden, voelbare acceptatie in de maatschappij en bespreekbaarheid van onrecht jegens minderheidsgroepen, geven me het gevoel dat ik er toe doe. Bij familie in Kroatië is dat andere koek. Daar zie je nooit koppels van het zelfde geslacht over straat wandelen of iets dergelijks, mensen zijn bang en intolerant. Zelfs de simpelste en meest basale uitingen van liefde kennen alleen in hun plek in huiselijke, private sferen’. Sinds de val van het socialisme in het gebied is de economische situatie van veel gewone mensen aanzienlijk verslechterd, iets wat volgens Andrej leidde tot extreem conservatieve denkbeelden. ‘Mensen klampen vast aan oude gebruiken en hun religieuze achtergrond, er blijft er geen ruimte over voor andere soorten affectie dan die traditioneel gebruikelijk zijn’.

‘Toch is er meer sprake van bewustzijn. Hoewel we als gemeenschap op weinig politieke en maatschappelijke steun kunnen rekenen, zijn we er wél. We eisen onze aanwezigheid op met bijvoorbeeld manifestaties als Pride, terwijl we voorheen werden doodgezwegen. Vroeger bestonden er zelfs officiële rapporten waarin stond dat homoseksualiteit niet bestaat in Bosnië en Herzegovina. Daarom heb ik een voorliefde voor acties die recht in het gezicht van het establishment plaatsvinden, in plaats van westerse initiatieven die gesponsord door commerciële bedrijven worden. Tuurlijk sta ik er bij stil als een er week voor mijn geaardheid wordt uitgeroepen, maar besef me ook dat mijn lotgenoten in de Balkan niet zo veel aan dat regenboogkapitalisme hebben wanneer het erop aankomt’.

Relatief dichter bij huis, in de Centraal Europese EU lidstaten Polen en Hongarije, gaat het minder goed met de gemeenschap. Met censuurwetten en no-go-zones worden de rechten van lhbti+ mensen behoorlijk ingeperkt. Toch blijft Kapor hoopvol optimistisch: ‘We zijn met te veel om eeuwig weggestopt te kunnen worden’.

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *