Belemmert de fact check op Instagram de creativiteit van haar gebruikers?

Belemmert de fact check op Instagram de creativiteit van haar gebruikers?

Sinds 2019 gaat er een nieuwe vorm van fact checken over content op Instagram. Foto: Casey Chinn via Getty Images

Over alle berichten die op Instagram staan gaat sinds mei 2019 een fact check heen. En sinds december 2019 wordt dit gedaan door derden, bedrijven van buitenaf. Instagram, onder het moederbedrijf Facebook, vindt het belangrijk dat wat je wat je te zien krijgt op Instagram kan vertrouwen. Ze hebben deze ‘fact checkers’ ingeschakeld om alle valse informatie te identificeren, beoordelen en te labelen om zo het sociale media platform zo betrouwbaar mogelijk te maken. Maar niet iedereen is blij met de manier waarop dit gaat.

Inmiddels zijn velen bekend met de fact check op Instagram. Het is iets waar men sinds het begin van de coronapandemie op dagelijkse basis mee te maken heeft. Gebruik een woord dat hieraan gekoppeld is (vaccinatie, corona etc.) en binnen een minuut is er een fact check overheen gegaan. De zogeheten ‘third-party fact checkers’ zijn ontzettend snel, zou dit ten koste gaan van de nauwkeurigheid?

‘Neppe’ beelden

Al sinds begin 2020, kort nadat Instagram deze manier van fact checken invoerde, heeft de kunstsector het hier moeilijk mee. Instagram zou volgens het fotografieblog Digifoto Starter de creativiteit van haar gebruikers tegenwerken. Zo zouden veel creatieve gebruikers meldingen krijgen dat hun foto’s niet realistisch zijn. Wanneer kunstwerken enigszins van de realiteit afwijken worden ze door Instagram gezien als nep. Vooral accounts die veel gebruik maken van Photoshop hebben volgens hen hiermee te maken. Ondanks dat ze begrijpen hoe belangrijk een fact check is zien ze niet in waarom Instagram hier zo slordig mee omgaat.

Volgens Hoogleraar Sociale Media Peter Kerkhof is dit lastiger dan dat het misschien lijkt. “Dagelijks gebruiken 1 miljard mensen het sociale media platform Instagram, hiermee is het een van de grootste platformen. In Nederland alleen wordt het gebruikt door ruim 7 miljoen mensen. Foto’s en video’s staan centraal en deze moeten stuk voor stuk door de fact checkers gecontroleerd worden, dat kan lastig zijn. Ik kan me voorstellen dat er erg algemeen naar gekeken wordt, het wordt al gauw in een hokje geplaatst”. Dagelijks worden er gemiddeld 95 miljoen posts geplaatst op Instagram, vanuit alle hoeken van de wereld (Bron: TTM Communicatie). Dit zijn enorm veel gebruikers die met z’n allen ontzettend veel foto’s en video’s plaatsen. “Ik kan me voorstellen dat dit voor creatievelingen die gebruik maken van het platform lastig kan zijn. Of dit de creativiteit zou belemmeren zou ikzelf niet weten, ik val hier zelf niet onder”.

Het ideale platform

Voor kunstenaars is Instagram de ideale plek om je debuut te maken. Zo draait het platform dus volledig om beeld en dat sluit hier perfect bij aan. Behalve de strenge regels die het hanteert. “Alsof je een zandkasteel bouwt, het kan zó weg zijn”, zo klonk de vergelijking van het account @Alphachanneling in een interview met KRO NCRV. Voor digitaal gecreëerde kunst zouden er volgens hen andere regels opgaan dan voor de traditionele kunstwerken, denk hierbij bijvoorbeeld aan schilderijen of beeldhouwwerken. “Natuurlijk is het goed om online omgevingen veilig te maken maar laten we niet doorslaan. Want op die manier mis je verdomd mooie kunst”.

Ondanks dat kunstwerken en zelfs accounts verwijderd worden door deze fact check, heeft niet iedere digitale kunstenaar hiermee te maken.  Zoals fotograaf Madelon van Vredendaal: “Ik heb nog nooit een fact check over een van mijn foto’s gehad. Ik gebruik dan wel geen Photoshop maar bewerk wel mijn foto’s door middel van Lightroom. Dus hierbij maak ik gebruik van filters of pas ik de belichting aan maar ik maak geen fictieve beelden, misschien is dat waarom”. Wel kan ze zich goed verplaatsen in andermans schoenen: “Sommige kunstenaar gebruiken veel abstracte beelden, Photoshop of vertellen fictieve verhalen door beeld. Instagram is tegenwoordig superbelangrijk voor creatieve mensen door globalisering en doordat alles internationaal is. Het is de perfect manier om je kunst te delen. Het lijkt me heel erg voor degene die hiermee te maken hebben want het is echt noodzakelijk”.

Of de fact check van Instagram de creativiteit belemmert is een vraag die lastig te beantwoorden is. Voor niet-creatievelingen lijkt het lastig om het zich in te beelden. Voor mede-kunstenaars, die er wel of niet mee te maken hebben, is dit makkelijker. Wel kan hieruit geconcludeerd worden dat de fact-check op Instagram zijn nauwkeurigheid mist.

Over de auteur

Amanda Algra

Hallo! Ik ben Amanda Algra en ik ben 19 jaar. Op deze website ben ik van plan u up to date te houden over het nieuws in zowel binnen- als buitenland. Ik ben erg enthousiast en zal dit met veel plezier gaan doen. Feedback is altijd welkom dus wees niet bang om te reageren!

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.