Druk op de ouderenzorg in Zoetermeer: ‘Het is wachten tot het goed fout gaat’

Druk op de ouderenzorg in Zoetermeer: ‘Het is wachten tot het goed fout gaat’

Ouderen in de hyperlocal, afbeelding ter illustratie

ZOETERMEER – Miranda Löbker (46) is praktijkverpleegkundige bij een huisartsenpraktijk in de hyperlocal. Als praktijkverpleegkundige helpt zij ouderen met het vinden van passende zorg in het huidige zorgsysteem. Wat merkt zij van de toenemende vergrijzing en druk op de ouderenzorg in Zoetermeer?

‘Als het thuis niet meer gaat, komen mensen bij de huisartsenpraktijk met hun zorgvraag. Bijvoorbeeld mensen die aan het dwalen of in de war zijn, maar ook als er hulp nodig is met naar de wc gaan. Deze zorgvragen komen bij mij, de praktijkverpleegkundige. Ik probeer de situatie volledig in kaart te brengen en vervolgens regel ik passende zorg voor deze mensen. Helaas is dat er regelmatig toch niet voldoende.

Sinds een paar jaar is het beleid dat je als oudere zo lang mogelijk thuis moet blijven wonen. De overheid heeft ervoor gekozen om bijna alle verzorgingshuizen af te schaffen, de fase tussen thuis wonen en het verpleeghuis in als het ware. Aan de ene kant is dat een mooi idee geweest, zo lang mogelijk thuis wonen, want dat past bij de behoefte van de meeste ouderen. Veel willen namelijk ook gewoon graag zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Maar, het is niet voor iedereen de juiste beslissing. Voor veel zelfs niet.’

Wlz-indicatie

‘Er is thuis een heleboel hulp en ondersteuning mogelijk om te regelen, maar voor sommige ouderen is het toch nodig om wel uit huis te gaan. Als alle hulp die je thuis kan regelen niet voldoende is, kan het een erg onveilige situatie worden. In zo’n situatie is het tegenwoordig heel lastig om dan uiteindelijk in een verzorgings- of verpleeghuis terecht te komen, je hebt dan namelijk een wlz-indicatie nodig.

De wlz-indicatie kan ik, als praktijkverpleegkundige, aanvragen op het moment dat ik merk dat het thuis niet meer gaat, vervolgens komt de desbetreffende persoon op een wachtlijst, maar die wachtlijsten zijn ongelooflijk lang. Iemand moet eigenlijk direct opgenomen worden op het moment dat ik de indicatie aanvraag, maar meestal moet er dan nog minimaal een jaar gewacht worden. In dat jaar gaat meestal veel fout.’

Zorg regelen

‘Allereerst wordt de maximale thuiszorg geregeld. Zo vaak mogelijk per dag komt er dan iemand langs om te helpen het thuis toch zo draagbaar mogelijk te maken. Maar helaas gaat het dan toch vaak fout, omdat zo’n oudere eigenlijk gewoon niet meer alleen gelaten kan worden. Veel wonen ook nog in het grote huis waar ze al die tijd met het hele gezin hebben gewoond, dat is vaak al helemaal gevaarlijk. Een trap oplopen kan al funest zijn.

Stel je voor, de thuiszorg is net geweest en precies daarna val je. Dan lig je toch een aantal uur te wachten tot de volgende verpleegkundige komt die de ambulance moet bellen, omdat er niet wordt opengedaan. Het gebeurt regelmatig dat de oudere dan opgenomen moet worden in het ziekenhuis. Dit had allemaal kunnen worden voorkomen als er gewoon verzorgingshuizen waren of de wachtlijsten niet zo lang waren.’

Overbelaste mantelzorgers

‘Wat ik nu veel zie, is dat het in eerste instantie de mantelzorgers zijn die de zorg opvangen. Volledige mantelzorg is niet lang vol te houden, dat doe je twee à drie dagen maximaal. Als je drie nachten bijna niet geslapen hebt en de hele dag bezig bent met hulp verlenen, loop je gewoon vast. Dan ben je op. Door te toenemende vergrijzing zijn er steeds meer ouderen, maar steeds minder mantelzorgers om die zorg op te nemen. Zo raken er steeds meer mantelzorgers overbelast, omdat zij meer zorg op zich moeten nemen. Het komt dan neer op gedeeltelijke mantelzorg in combinatie met thuiszorg. Dan is het eigenlijk afwachten, hopen dat het goed gaat tot er ergens plaats is. Of het is wachten tot er iets goed fout gaat en er wéér een spoedplekje of een ziekenhuisopname geregeld moet worden.

Het doet iets met me. Tijdens mijn werk probeer ik er altijd zo goed mogelijk te zijn voor de ouderen waar ik op dat moment contact mee heb. Het gaat niet alleen maar om iemand regelen die de steunkousen kan aantrekken, het gaat veel dieper dan zat. Zo kom ik soms ook in aanraking met mishandeling of financiële uitbuiting van ouderen. Maar doordat ik veel van mijn tijd kwijt ben aan het regelen van spoedopnames en wlz-indicaties, heb ik het idee dat ik er toch minder kan zijn voor de ouderen dan dat ik eigenlijk zou willen.’

Eenzaamheid

‘Iets wat ik vaak meemaak is eenzaamheid onder kwetsbare ouderen. Samen of, als je partner is overleden of opgenomen, alleen thuis wonen is iets wat erg isolerend kan zijn. Je bent toch minder vitaal, dus je gaat er moeilijker zomaar even op uit. Je gaat niet meer zomaar even op de thee bij een vriendin die een dorpje verderop woont. Het mentale effect wat het heeft op ouderen mag inderdaad zeker niet vergeten worden.

De toenemende onveiligheid is ook een groot probleem. Mensen die in de war zijn en midden in de nacht naar buiten lopen en gaan dwalen, kleine drempeltjes in huis die zorgen voor nare valpartijen. En telkens weer tijdelijk opgenomen worden in het ziekenhuis, waarna ze weer even worden opgelapt en weer een paar dagen vooruit kunnen, tot het weer fout gaat. Die ziekenhuiszorg is bovendien ook hele dure zorg. In de tijd dat ouderen eigenlijk uit huis zouden moeten gaan, daalt de kwaliteit van leven ontzettend.’

Over de auteur

Batja Sternal

Als eerstejaarsstudent journalistiek uit Zoetermeer vind ik het interessant om me te verdiepen in politieke en maatschappelijke kwesties. In mijn vrije tijd vind ik het leuk om muziek te maken en uit te gaan met vrienden. In de toekomst zou ik het heel gaaf vinden om te kunnen werken als onderzoeksjournalist of documentairemaker.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.