5 vragen over de spoedwet: geen 1,5 meter afstand straks strafbaar?

5 vragen over de spoedwet: geen 1,5 meter afstand straks strafbaar?

‘Niet met meer dan 100 mensen bijeenkomen.’ ‘Alleen uit hetzelfde huishouden in een auto.’ Het kabinet kan deze coronamaatregelen binnenkort wettelijk verplichten. Maar door veel kritiek is het ingaan van deze wet toch nog uitgesteld. Vijf vragen over de Tijdelijke wet maatregelen covid-19.

Wat is de spoedwet?

Op 8 april is het wetsvoorstel van de ministers Dekker en Grapperhaus bij de Tweede Kamer ingediend. Hierin wordt onder meer de anderhalve meter verplicht gesteld. Ook krijgt de burgemeester bevoegdheid om woningen binnen te gaan met als doel andere personen dan de bewoners te verwijderen. Daarnaast is er een basis gelegd voor nieuwe corona-apps. Deze zijn niet verplicht, maar vrijwillig. Vanwege privacy worden er geen gegevens verstrekt van personen, maar wordt er een seintje verzonden als de persoon in de buurt is geweest van een coronapatiënt.

Waarom is deze wet nodig?

De noodverordeningen die sinds begin maart in werking zijn getreden gelden nu te lang en gaan tegen de Grondwet in. Dat laat de Raad van State weten in een advies aan de Tweede Kamer. Deze maatregelen zijn namelijk bedoeld voor korte noodsituaties, bijvoorbeeld om rellen bij voetbalwedstrijden of demonstraties te voorkomen. ‘Nu de uitbraak van het coronavirus onder controle is, is er een betere juridische basis nodig om vrijheden te kunnen inperken’, aldus de Raad van State. 

Hoe ligt de zaak politiek?

Vooral advocaten, de ombudsman en oppositiepartijen in de Tweede Kamer zetten vraagtekens bij de inhoud van de spoedwet. Zo reageerde de Nederlandse Orde van Advocaten kritisch op de conceptwet. ‘Het wetsvoorstel maakt het mogelijk vergaande beperkingen van grondrechten en vrijheden voor een onbepaalde periode normaal te maken. Dergelijke ingrijpende beperkingen van bewegings- en vergadervrijheden zijn niet normaal, en behoren dat ook niet te zijn in een democratische samenleving.’

Maar ook D66 maakt zich zorgen over de wet. ‘De conceptversie van de tijdelijke noodwet ziet er niet goed uit. D66 heeft bijvoorbeeld grote zorgen over de lange duur van de wet, namelijk een jaar. Het is een noodwet die de mogelijkheid biedt vergaand onze rechten in te perken. Het parlement heeft altijd het laatste woord over regels die onze vrijheden zo vergaand inperken. Ik ben niet van plan de Minister een carte blanche te geven.’ Vicepremier Hugo de Jonge heeft tijdens de persconferentie van 19 juni verteld dat dit een misverstand is. ‘Deze noodwet is niet bedoeld om het kabinet meer bevoegdheden te geven. Het gaat niet om meer macht. We willen hier zorgvuldig mee omgaan. Recht doen aan democratie. Maar er is fundamenteel commentaar op gekomen en het is ingewikkelde materie. Maar ik wil wel zeggen: we hebben genoeg bevoegdheden als kabinet, dat is ook wel gebleken. We willen juist de Tweede Kamer meer bevoegdheden geven.’

 

Waarom is er zoveel kritiek op de spoedwet?

In de wet staan verboden die volgens de Grondwet niet kunnen, bijvoorbeeld het beëindigen van bijeenkomsten achter de voordeur. Dat gaat in tegen het huisrecht uit de Grondwet. Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen is door de minister gevraagd om vanuit perspectief van de burger naar de wet te kijken. ‘Het lijkt erop dat deze wet vooral zegt dat een burgemeester mag iets of de regering mag iets of een minister mag iets. Maar dat we niet precies weten welke afwegingen er worden gemaakt. Rechten zoals het recht op onderwijs en het demonstratierecht worden afgewogen op het recht van volksgezondheid. Dat vind ik hele belangrijke afwegingen en we snappen dat er belangrijke beslissingen moeten worden genomen, maar we willen ook weten waarom dat dan op die manier gebeurt’, vertelt van Zutphen in een interview op NOS Langs de Lijn.

Hoe nu verder?

Eerst was het de bedoeling dat de wet op 1 juli in werking zou treden, maar Minister de Jonge liet weten in een brief dat dit niet haalbaar was. In zijn brief aan de Tweede Kamer schreef hij dat een zorgvuldige behandeling tijd en aandacht vergt. ‘Het concept is na kritiek op belangrijke punten verbeterd en is naar de Raad van State gegaan. De coronaspoedwet zal mogelijk pas op 1 oktober van kracht worden’, aldus De Jonge.

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *