Veenboeren in beweging: koeien onder water of zonnepanelen in het zicht?

Veenboeren in beweging: koeien onder water of zonnepanelen in het zicht?

foto: Gigi Giulia van Leeuwen

KAMERIK – Veenboeren in beweging is de naam van het nieuwe demonstratieproject van de gemeente Woerden. Het project wil zonnepanelen gaan plaatsen op plekken weiland die al nat zijn. Hierdoor voorkomt het project bodemdaling. Klinkt duurzaam, maar wat zijn nu precies de voordelen, nadelen en gevolgen van dit project?

WoerdenRondom gaat in gesprek met Bart Nootebos, projectleider van Veenboeren in beweging in opdracht van Eelerwoude BV. Dit is een ingenieursbureau dat zich focust op de expertises zoals ecologie, energietransitie en klimaatadaptatie. De opdracht van de zonnevelden komt vanuit de gemeente Woerden in samenwerking met het waterschap en de provincie Utrecht. De gemeente Woerden is het centrale aanstuurpunt.

Er zijn in Nederland verschillende ondergronden zoals klei of zandgrond. In Woerden is de ondergrond van veengrond. Veen is een opstapeling van oude plantenresten. Veen groeit wanneer het vochtig gehouden wordt. Dit heet verbranding of inklinking. Wanneer dit niet vochtig gehouden kan worden zakt het veen steeds verder weg, wat dus bodemdaling veroorzaakt. In de afgelopen eeuwen is er veel sprake geweest van bodemdaling.

Voor boeren is dit erg lastig omdat zij het veen zelf nathouden. Is dit te weinig, zorgt dit voor bodemdaling maar is dit te nat, staan de koeien te ver in de modder. Ook natuur- en landschapsbeheer houdt zich hiermee bezig. Daarnaast ligt Nederland ook als een van de weinige landen onder het NAP, wat ook weer een factor is in het belang van veengrond onderhoud. Boeren verkiezen een lager waterpeil om de koeien op het land te kunnen houden. Het Waterschap wil geen verdere verlaging van het waterpeil vanwege inklinking en bodemdaling. Boeren zijn afhankelijk van het Waterschap.

Veen is een bijzonder soort grond die vrij schaars is. De veengrond trekt allerlei verschillende weidevogels die vooral ook in Nederland van belang zijn zoals de Grutto en de Tureluur. Verder ontstaat in het veenlandschap ook allerlei vegetatie wat weer goed is voor de biodiversiteit. Veen heeft hierom een hoge natuurwaarde.

Het project:

‘’Boeren in veenlandschap hebben het moeilijker dan boeren in bijvoorbeeld de Flevopolder waar je al deze moeilijkheden niet hebt. Dus met gewoon een stuk klei en grote hectaren grond. Wat we dus eigenlijk willen doen met deze pilot is kijken of als we er zonnepanelen op zetten, we daar water kunnen opzetten. Want waar zonnepanelen staan loopt geen koe. Zo kan de boer daar dan misschien wat extra’s aan verdienen zodat het ook interessant blijft om boer te blijven in dat gebied.’’

Enerzijds is het met dit project dus mogelijk veen te behouden door het water niet verder te laten zakken maar kan er anderzijds dus ook voor gezorgd worden dat het voor boeren financieel aantrekkelijk blijft boer te blijven. Als laatste is het ook nog eens duurzaam omdat zonne-energie beter is voor het milieu. Er zitten ook nadelen aan het project: ‘’het is een mooi landschap en mensen fietsen en wandelen hier graag, maar een zonnepark is natuurlijk niet het allermooiste om te zien’’ vertelt Nootebos. ‘’We willen het daarom proberen in te passen op een plek waar je niet het gevoel hebt dat je het landschap ontsiert.’’

‘’De stap waar we nu aan toe zijn is dat we Kamerik ingaan om gesprekken te voeren met de boeren en om te kijken wat nu de beste plek is om dit zonnepark te plaatsen.’’

Tot nu toe zijn er mails verstuurd naar de boeren om te vragen of ze op een bepaald moment willen komen aanschuiven. Ze weten ervan maar we hebben het gesprek nog niet gevoerd.’’ Daarnaast is het een demonstratieproject. Het is bedoeld om te leren. De planning is om zo’n 10 jaar te kijken wat de effecten zijn van de zonnevelden in Kamerik, niet alleen voor de flora en fauna maar ook voor de portemonnee van de boer.

Remmen van de bodemdaling:

Op het moment dat het water in het veengebied blijft zakken om de koeien droog te houden, blijft het veen inklinken. De bodem daalt hierbij dus. Wanneer er geen koeien op het veen staan maar zonnepanelen kan het waterpeil hooggehouden worden omdat het niet zo zeer uitmaakt hoe nat de grond dan is. Zo voorkom je dus bodemdaling in bepaalde gebieden in het veenlandschap van en rondom Woerden.

Over de auteur

Gigi van Leeuwen

Gigi Giulia van Leeuwen is geboren in Scheveningen op 12 september 2002. Ze heeft hiervoor de opleiding doktersassistente in Leiden afgerond, om vervolgens toch te besluiten haar droom na te jagen en de journalistiek in de gaan. Haar uiteindelijke doel is sportjournalistiek waarin ze haar focus legt op de hoogste klassen van de autoracerij. Daarnaast is het haar droom om rond te reizen en zo veel mogelijk van de wereld te zien. Zo spreekt ze naast Nederlands ook nog Engels en Spaans en hoopt ze na haar studie een leven op te bouwen mediterraan Europa.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.