Traag publiek in snel veranderende gamingwereld

Vrouwelijke gamer bij Gamescon 2018. – Foto: Marco Verch. – Link: https://www.flickr.com/photos/149561324@N03/30333954928

Intimidatie en ongepast gedrag tegen vrouwen zijn de laatste jaren een veelbesproken onderwerp. Denk aan de #metoo-beweging, het ophef rondom The Voice of Holland en grensoverschrijdend op de werkvloer. Overal krijgen vrouwen nog altijd volop te maken met onaangename situaties. Dit geldt ook voor de videogame-wereld. Gamers worden weliswaar weinig belicht in de algemene media, maar ze zijn overal te vinden. Ires Vasilda en Madelon Clephas zijn allebei fervente gamers. Soms gamen ze alleen, soms ook online met anderen. Hoezeer hun hart ook ligt bij hun geliefde videogames, het is niet altijd even leuk. Online ondervinden ze nog altijd vervelende momenten.

Ires Vasilda is 23 jaar oud, woont in Rotterdam en is een echte gamer. Sinds mensheugenis gamet ze al. Ze heeft het vanuit huis meegekregen. Je kunt haar elke dag wel vinden achter een schermpje. Dan opent ze de game Genshin Impact op haar telefoon om haar dagelijkse items te ontvangen. Op andere momenten zit ze geconcentreerd achter haar Nintendo Switch-console monsters af te maken in de action-adventure game The Legend of Zelda: Breath of the Wild

Ires die thuis gamet. – Foto: Yim Goemans

Consolegebruik

Ires is een van de vele vrouwelijke gamers in Nederland. Vrouwelijke gamers zijn er altijd al geweest en dat aantal zal nog altijd groeien. Nederland is de 22e grootste gamemarkt in de wereld en er zijn minstens 7 miljoen gamers in Nederland. Dat blijkt uit een infographic van Newzoo over de Nederlandse gamer in 2017. Als je alleen kijkt naar consolegamers, denk aan Playstation en Nintendo Switch, is 70 procent man. 30 procent is dus vrouw. Dat klinkt misschien als weinig, maar bedenk dat hierbij geen mobile en PC-games in acht zijn genomen, dus dat aantal ligt hoogstwaarschijnlijk hoger. Daarnaast blijkt uit statistieken van het CBS dat steeds meer jonge vrouwen tussen de 12 en 25 jaar een spelcomputer in bezit hebben. Dit werd onderzocht in de periode van 2012 tot en met 2019.

Een van deze vrouwen die een spelcomputer in bezit heeft is Madelon Clephas. Zij is 22 jaar oud, woont in Brielle en gamet al van kinds af aan. Vroeger speelde ze veel multiplayergames samen met haar broer. En nog steeds gamet ze online, maar dan in haar eentje. Denk bijvoorbeeld aan Overwatch, Fortnite, Fall Guys en Order and Chaos. Het liefst doet ze dat op de Xbox, Nintendo Switch en haar oud maar vertrouwde PC.

Madelon op de Nintendo Switch.

Madelon die thuis gamet. – Foto: Yim Goemans

Waarop te vinden

Ires en Madelon kunnen zich een leven zonder videogames niet voorstellen. Dat hoort bij hen. Toch denken veel mensen dat gamen typisch iets is voor mannen. Vrouwen doen daar niet aan. En als ze gamen, dan wordt dat met een korreltje zout genomen. Dit stereotype is ontstaan doordat de marketing van videogames specifiek op jongens was gericht in de jaren 80 en 90. Maar vrouwen gamen ook. Dit geeft een vertekend beeld voor veel mannelijke gamers die online spelen. Voor hen kan een vrouw in de gamelobby ongewoon zijn. Maar is dit terecht? Het is niet zo zwart-wit. Entertainment Software Association (ESA) onderzocht in 2020 wereldwijd op wat voor devices mannen en vrouwen op videogames spelen. En wat blijkt? 39% van de vrouwen ten opzichte van 61% van de mannen gamen op de PC/laptop.

Het aantal vrouwen dat gamet op de PC/laptop is lager dan het aantal mannen. Maar vrouwen spelen over het algemeen wel meer op hun telefoon. Dat blijkt uit een consumer insight van Newzoo uit 2022. Er zit een kern van waarheid dat vrouwen graag gamen op hun telefoon, maar mannen maken zich hier ook schuldig aan. Ires is ook een mobile gamer. Zo speelt ze Genshin Impact en Iruna Online erop als ze onderweg is naar werk en ook gewoon thuis op bed. Beide games hebben online mogelijkheden en soms speelt ze dan met onbekenden zodat haar personage zich sneller kan ontwikkelen. Meestal gaat dat prima. Af en toe staat haar een onaangename verrassing op te wachten.

“Soms zijn ze best wel leuk en soms gaan ze echt wel gewoon te ver.”

– Ires Vasilda

Beleef samen met Ires haar online-avontuur in de role playing game (RPG) Iruna Online. Bekijk hieronder de video:


Intimidatie

Ires is niet de enige die te maken krijgt met vervelende opmerkingen. Tal aan andere vrouwelijke gamers hebben hier last van. Zo blijkt uit onderzoek van Reach3 Insights dat 77 procent van de vrouwelijke ondervraagden te maken krijgt met minstens één vorm van frustratie tijdens het gamen. Denk aan vooroordelen over gamevaardigheden en neerbuigende opmerkingen. Daarnaast heeft het non-profitplatform Women in Games Argentina onderzoek gedaan naar intimidatie jegens vrouwen in online competitieve videogames. Drie mannelijke professionele gamers speelden online de shooter-game Valorant en zij kregen een vrouwenstem. Precies zoals verwacht kregen ze seksistische uitlatingen naar hun hoofd geslingerd en mannen wilden simpelweg niet met hen gamen. Intimidatie kent vele vormen. Bij Madelon gaat het bijvoorbeeld soms om ongewenste perverse berichten die zij ontvangt.


Luister hier naar een voorbeeld over ongepast gedrag bij Madelon:

Madelon op de chatwebsite Discord. – Foto: Yim Goemans

Tijd voor verandering

Vroeger had ze veel frustraties. Inmiddels kan Madelon tegen dit soort rare berichten van mannen . “Het is jammer dat ik dit soort ongepaste en nare berichten krijg, puur omdat ik een vrouw ben”, vertelt Madelon. Ires en Madelon zijn inmiddels gewend geraakt aan dit soort uitlatingen. Het is tijd om deze gewoontes te doorbreken. Maar hoe? Romy Halfweeg, consultant in de gamingindustrie en comitélid bij het non-profit platform Games[4Diversity], noemt een paar mogelijkheden op. “Naar mijn mening werkt het best als mensen elkaar verantwoordelijk houden.” Spreek elkaar op ongepast gedrag aan. Dit geldt ook voor mensen die onbekend zijn voor elkaar. “Hopelijk komen we daar ooit! Het zal helaas nog wel een tijdje nodig hebben, maar ik hoop nu dat vrouwelijke gamers ook ouder worden en hun zonen goed opvoeden. Dat ze deze normen en waarden mee gaan geven. Natuurlijk geldt dit ook voor mannelijke gamers.”

“Het is jammer dat ik dit soort ongepaste en nare berichten krijg, puur omdat ik een vrouw ben.”

– Madelon Clephas

Dataverantwoording

In deze multimediale producties zijn statistieken gebruikt afkomstig van de volgende organisaties: Newzoo, een bedrijf dat data, statistieken en rapporten uitbrengt over videogames en de gamingindustrie. Het Centraal Bureau voor de Statistieken (CBS), dat statistieken en data over Nederland uitbrengt. Entertainment Software Association (ESA), een brancheorganisatie van de videogame-industrie in de Verenigde Staten. Voor dit verhaal is onderzocht hoeveel vrouwelijke gamers er zijn in Nederland door cijfers van Newzoo. De gevonden statistieken komen uit 2017. Nieuwere data is ten heden er nog niet. Ook is gekeken naar het aantal jonge vrouwen tussen de 12 en 25 jaar een spelcomputer in bezit hebben tussen de periode van 2012-2019, afkomstig van het CBS. Als laatste is gekeken op wat voor devices vrouwen gamen wereldwijd, waarvoor cijfers van ESA zijn gebruikt.