Tegenwoordig hoor je steeds vaker dat mensen minder vlees gaan eten of helemaal stoppen met het eten van vlees. Redenen hiervoor zijn onder andere de eigen gezondheid en het klimaat. Maar hoeveel vlees consumeren Nederlanders eigenlijk vandaag de dag? En wat voor invloed heeft de vleesconsumptie nu daadwerkelijk op de gezondheid en het klimaat?

Hoeveel vlees eet de gemiddelde Nederlander? Uit een onderzoek van de Universiteit van Wageningen kwam dat de gemiddelde Nederlander ruim 77 kilo vlees per jaar eet. Daarnaast noemt ongeveer de helft van de Nederlanders zichzelf ‘flexitariër, ofwel iemand die maximaal vier keer per week geen vlees consumeert bij het avondeten.

Hoe belangrijk is vlees voor ons lichaam?

Het voedingscentrum stelt dat het niet noodzakelijk is om vlees te eten en dat het goed te vervangen is door andere producten. Daarnaast geeft het voedingscentrum aan dat het eten van té veel vlees risico’s met de gezondheid met zich meebrengt. Zo wordt het eten van te veel rood en bewerkt vlees volgens het voedingscentrum in verband gebracht met andere beroerte, diabetes type 2 en kanker. Maar klopt dit eigenlijk wel?

Vlees zit vol met belangrijke bouwstoffen voor ons lichaam, zoals: vetten, eiwitten, vitamines B1, B6 en B12, Vitamine D, ijzer en zink (Universiteit Wageningen). Zo dienen de vetten als energiebron en houden zij de lichaamstemperatuur op peil. Meer dan de helft van de vetten in vlees bestaat uit onverzadigde vetten, dit zijn goede vetten. Onverzadigde vetten helpen het cholesterolgehalte in het bloed te verlagen (hiertegenover staat dat er in (orgaan)vlees juist weer veel cholesterol kan zitten). Daarnaast zijn eiwitten belangrijk voor de opbouw van onze organen, botten, spieren en het bloed voor het zenuwstelsel.

De vitamines B1, B6 en B12 (welke bijna alleen voorkomt in dierlijke producten) bij een goede vertering van eiwitten, vetten en koolhydraten. Ook helpt de consumptie van vlees bloedarmoede te voorkomen. Vitamine D voor een goede conditie van de botten. Tot slot bevat vlees ijzer en zink: ijzer zorgt ervoor dat er genoeg zuurstof naar onder andere de longen en andere lichaamscellen terecht komt. Zink is vooral belangrijk bij de hersenontwikkeling van kinderen.

Vlees lijkt dus vol met belangrijke bouwstoffen voor het lichaam te zitten. Nu is de vraag of het te vervangen is door andere producten, waarin dezelfde bouwstoffen zitten. De Nederlandse Vereniging voor Veganisme schatte dat er aan het begin van 2019 zo’n 121.000 veganisten in Nederland waren. Zij claimen op hun website: “Veganisme is beter voor dier, mens, natuur en milieu.” Zo stelt de Vereniging van Veganisme net als het voedingscentrum dat een uitgebalanceerd plantaardig voedingspatroon alle voedingsstoffen biedt om gezond en energiek te blijven en dat het de kans op hart- en vaatziekten en kanker verkleint. Veganisten eten geen vlees, vis, zuivel, eieren, honing, gelatine, dierlijke e-nummers en andere producten waarin dierlijke producten verwerkt zitten. Om toch alle voedingsstoffen binnen te krijgen adviseert de Vereniging voor Veganisme vitamine B12 supplementen te slikken. Daarnaast adviseert het voedingscentrum om eiwit, ijzer, B1 en B2 te halen uit peulvruchten, soja producten en noten.

Het Carnivoordieet

Nu zijn er ook mensen die er ondanks de adviezen van de consumentenbond er toch voor kiezen om op een dieet te leven waarbij je juist alléén maar vlees eet. Dit dieet heet ook wel ‘het Carnivoordieet’. May-Britt een jonge Amsterdamse volgt dit dieet en vertelt hierover:

"Sinds ik het Carnivoordieet volg, eet ik slechts om de dag en zit ik vol met energie!"

“Lange tijd heb ik geworsteld met overgewicht en toen ik erachter kwam dat ik de ziekte van Crohn heb (Een chronische ontstekingsziekte van de darm), ging ik opzoek naar een dieet dat mij kan helpen met mijn gezondheid en het houden van een stabiel gewicht. Na veel research kwam zij uiteindelijk uit op het Carnivoordieet.” Bij het Carnivoordieet consumeer je alleen vlees, vis, gevogelte (en zuivel). May-Britt houdt ook een blog bij waarin ze schrijft over haar ervaringen en bevindingen met betrekking tot het dieet. Het dieet wordt, zoals May-Britt op haar blog schrijft, ook wel het Zero Carb dieet genoemd. Dit is echter alleen wanneer je ook geen zuivel consumeert. Hier zitten namelijk wel koolhydraten in.

May-Britt vertelt dat het carnivoordieet onder andere helpt bij het aanpakken van auto-immuunziekten, zoals de ziekte van Crohn. Daarnaast helpt het volgens haar ook tegen chronische vermoeidheid. May-Britt: “Sinds ik het dieet volg, eet ik slechts om de dag en zit ik vol met energie. Het is ook niet zo dat ik hele hompen vlees in mijn ijskast heb liggen, zoals de meeste mensen misschien denken.” Wat ze zoal eet op een dag? Na een dag vasten bouwt ze het eten de volgende dag weer langzaam op. Ze begint bijvoorbeeld met twee gekookte eitjes in de ochtend, in de middag twee coquilles en twee garnaaltjes en dan later op de dag nog twee stukjes vlees. Tijdens het interview benadrukt May-Britt dat ze veel onderzoek heeft gedaan naar wat er wel en niet goed is voor het lichaam. Het carnivoordieet kwam ze tegen binnen Amerikaanse onderzoeken en op haar blog verwijst ze naar verschillende onderzoeken over dit dieet. Opvallend is dat deze onderzoeken de uitspraken van het voedingscentrum tegenspreken. Zo ontkennen zij bijvoorbeeld dat het eten van té veel vlees slecht is voor de cholesterol en zou kunnen leiden tot hart- en vaatziekten. Op de vraag of May-Britt zich ook al door een dokter heeft laten controleren nu ze het Carnivoordieet volgt reageert ze: “Ja zeker! Voor mijn ziekte moet ik natuurlijk al vaak naar de dokter voor check-ups en mijn waarden zijn nog nooit zo goed geweest!” Zo spreekt May-Britt de uitspraken en bevindingen over het eten van vlees van het voedingscentrum tegen.

Het Carnivoordieet en het milieu

Het Carnivoordieet is niet alleen een discutabel en controversieel dieet vanwege de gezondheid, maar ook vanwege het milieu. Dit vanwege de CO2 uitstoot die de vleesindustrie met zich meebrengt.

De NOS schrijft in 2018 in een bericht dat de voedselindustrie verantwoordelijk is voor ruim 25 procent van de uitstoot van broeikasgassen. Hierbij wordt meer dan de helft van de vervuiling veroorzaakt door dierlijke producten. Daarnaast zorgt het eten van minder vlees voor vermindering van land- en watergebruik. Zo stelt het voedingscentrum dat één kilo rundvlees 15.000 liter water vraagt. Maar bij een zoekopdracht in google zijn er ook weer artikelen die het tegendeel beweren en stellen dat het voedingscentrum liegt over deze getallen. Volgens de website ‘interessante tijden’ zou dit betekenen dat een koe dagelijks 10 keer zijn lichaamsgewicht drinkt.

Op de vraag hoe May-Britt het Carnivoordieet verantwoord met betrekking tot het milieu door het volgende: “wanneer je geen vlees eet word je ziek, waardoor je vervolgens aan de medicatie moet. Deze medicatie wordt geproduceerd door de farmaceutische industrie. Maar de CO2 uitstoot van farmaceutische industrie is nog veel hoger dan die van de vleesindustrie. Het gevolg hiervan is dus dat mensen die stoppen met vlees eten juist zorgen voor een hogere CO2 uitstoot.” Een precieze vergelijking van deze vergelijking is echter niet te vinden op de site van het CBS. Het is een wirwar van cijfers over emissies van broeikasgassen. Daarnaast is ook de vraag hoe breed je de CO2 uitstoot van de vlees- en de farmaceutische industrie meetelt. Gaat het alleen over de uitstoot van de fabrieken? Of nemen we ook het transport van het vlees of de medicijnen mee? En rekenen we de CO2 uitstoot mee die vrijkomt bij het produceren van het veevoer en het waterverbruik dat hierbij gepaard gaat? Er resteren een hoop vragen over deze kwestie. Wel claimt May-Britt haar vlees bewust te halen bij een slager die zijn vlees bij ‘hobbyboeren’ vandaan haalt. Dit vlees komt uit Nederland, en de dieren hebben een ‘eerlijk’ leven. May-Britt: “ze hebben voldoende ruimte en krijgen goed voedsel te eten. Doordat het vlees uit Nederland komt scheelt dit ook voor het milieu, omdat het niet geïmporteerd hoeft te worden uit andere landen.”

Kortom een hoop om over na te denken. Klopt alle informatie die we voorgeschoteld krijgen? Er is zoveel informatie van zoveel verschillende landen door nog meer verschillende bronnen beschikbaar. Hoe denk jij hierover?

Onderzoek Universiteit Wageningen: https://www.wur.nl/nl/Dossiers/dossier/Vleesconsumptie.htm

Voedingscentrum: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/vlees.aspx

May-Britt Scheffer: http://www.stupidhealthylife.com/stupidhealthylifeblog/carnivoor-dieet/