Maandag 10 februari debatteerde de Tweede Kamer over het hoger onderwijs. De VVD wil dat er veel meer colleges komen die op afstand te volgen zijn. Hierdoor kunnen meer mensen profiteren van het goede onderwijs dat we in Nederland hebben. Wij spraken met Renée Filius, Hoofd Onderwijs aan de Universiteit Utrecht.

De VVD wil dat zo veel mogelijk colleges gratis en voor iedereen beschikbaar zijn. Dit heeft volgens hen veel voordelen. Toekomstige studenten kunnen zo online kijken of de opleiding bij hen past en het onderwijs wordt flexibeler. Door de colleges op afstand te kunnen kijken is het makkelijker te combineren met een baan of zorgtaken. Ook stelt de partij voor om een abonnement te geven aan mensen die afgestudeerd zijn, zo kunnen ze bij hun vroegere onderwijsinstelling bijblijven in hun vak of een tweede studie volgen. Als laatste is er nog een voordeel, volgens de VVD kan het ook leiden tot een daling van het collegegeld. Wij vroegen Renée Filius wat zij van deze plannen vindt.

Renée vindt het een mooi streven van de VVD om onderwijs te delen met de hele wereld. Ze vindt alleen wel dat de VVD over veel dingen niet heeft nagedacht en hoge verwachtingen heeft “De VVD heeft het vooral over het opnemen van hoorcolleges, dat is gewoon een klein stukje onderwijsmateriaal en geen cursus. Als je een vak wilt halen dan moet je namelijk een hele cursus volgen en daar horen ook de aspecten bij van interactie en debatteren om zo samen meer kennis te vergaren.” Het alleen opnemen van colleges is dus onvoldoende om een hele cursus te kunnen halen. Renée vindt ook dat de VVD te weinig rekening heeft gehouden met de ingangseisen voor de universiteiten. “Als je niet aan deze ingangseisen voldoet is het best lastig om zo’n college te volgen. Zeker als deze op masterniveau is.”

Een ander punt van de VVD was de daling van het collegegeld. Iets wat Renée niet snel ziet gebeuren. “Ik denk persoonlijk niet dat heel veel mensen gebruik gaan maken van deze online colleges in Nederland. Op de universiteit hebben we nu al MOOCS (Massive Open Online Courses). Dit zijn gratis online cursussen op een relatief laag niveau. Hier wordt zeker wel gebruik van gemaakt, maar als je naar de schaal van Nederland kijkt is het niet zo dat het massaal gebruikt wordt.”

Digitaal onderwijs is niet iets nieuws. Universiteit Utrecht doet al jaren aan digitaal onderwijs en het wordt ook steeds verder uitgebreid. Zo vertelt Renée ons dat de Universiteit Utrecht veel gebruik maakt van blended onderwijs. Dat is een mix tussen online en klassikaal onderwijs. “Meer dan de helft van onze (tussentijdse) toetsen worden digitaal afgenomen. Wij maken gebruik van kennisclips, waar een docent dingen online vertelt en uitlegt. En in onze leeromgeving wordt vaak gebruik gemaakt van online opdrachten, zijn er online discussies en online debatten. Dit zijn voorbeelden die meestal fysiek gedaan worden, maar die ook online heel goed kunnen werken. Zo zijn er veel studenten die online beter kunnen discussiëren, debatteren en zichzelf kunnen uitleggen dan offline. Online is een andere vorm en ik zou het niet als slechter willen beschrijven. Het zou denk ik altijd een combinatie blijven.”

Renée Filius zegt dat de Universiteit Utrecht ook zeker wilt uitbreiden met het digitale leeraanbod. “Digitaal onderwijs is flexibeler en daar hebben veel studenten behoefte aan. Zo kunnen ze op andere tijden of andere locaties onderwijs blijven volgen. Ook is het in bepaalde opzichten makkelijker, efficiënter en effectiever voor studenten. Hiermee wil ik niet zeggen dat er geen contacturen meer moeten zijn, online onderwijs heeft namelijk meer waarde als er ook veel interactie is en daarbij verwacht ik dat ook zeker Campus onderwijs blijft bestaan.”

Renée Filius vindt het verder digitaliseren van het onderwijs dus geen probleem. Hoorcolleges opnemen is volgens haar alleen niet genoeg, zo heb je ook altijd nog contacturen nodig, omdat interactie ook erg belangrijk is.

De andere partijen reageerden ook kritisch op het plan van de VVD. Zo zijn ze bang voor het voortbestaan van commerciële thuisonderwijs-instellingen, missen ze begeleiding en sociaal contact én kost het geven van goed digitaal onderwijs veel geld.