De pacemaker, een doeltreffend, betrouwbaar apparaatje wat je hart sneller doet kloppen

De pacemaker, een doeltreffend, betrouwbaar apparaatje wat je hart sneller doet kloppen

Er hangt een sciencefiction beeld rondom het plaatsen van technische snufjes in het lichaam. Toch zorgt een implementeerbaar apparaatje er voor dat het hart van Wim van der Lee nog klopt.  Hoe is het om te leven met een pacemaker en wat is het apparaatje nou precies?

Wim is altijd een bezige man geweest. Hij is opgegroeid op het platte land van Vreeland en heeft tot zijn 50ste op de boerderij gewerkt. “We hielden er koeien en leverden melk. Ik was dol op de koeien en zag mezelf als een soort herder voor ze. Die beesten luisterden altijd naar me. Een koe zonder stress geeft meer melk, daarom ben ik altijd goed voor mijn koeien geweest. Mijn hart heb ik verloren aan de boerderij maar uiteindelijk kon ik het lichamelijk niet meer aan, in ’91 ben ik gestopt als boer. Ik wilde bezig blijven en heb mijn vrachtwagenrijbewijs gehaald, toen heb ik dat vijftien jaar rondgereden als vrachtwagenchauffeur. Ook hierna was ik nog niet uitgewerkt. Ik ben als vrijwilliger aan de slag gegaan bij een afdeling voor patiënten met een niet aangeboren hersenafwijking. Het is een gesloten afdeling en er zijn soms lastige patiënten maar ze zijn dol op me! Oja, ik werk ook nog eens in de zoveel weken in de gevangenis, daar leid ik kerkdiensten. Ik heb altijd wel wat te doen. ”

Ondanks het harde werken van Wim heeft hij zich altijd fit en gezond gevoeld. “Er waren wel wat dingetjes, ik heb twee nieuwe heupen en ben geopereerd aan mijn prostaat. Die operatie ging niet helemaal goed. Er werd een slagader geraakt en ik ben een week in coma gehouden. Dat kan gebeuren, die doctoren zijn ook maar mensen. Ik heb altijd veel vertrouwen in ze. Ze studeren niet voor niets zo lang. Er is zoveel kritiek op de zorg altijd, daar ben ik het niet mee eens. Niet zeuren, niet klagen zeg ik altijd.” Toch ging het op 11 december afgelopen jaar mis met Wim. “We waren uit eten met een groepje vrienden en opeens viel ik weg. Blijkbaar zakte ik in elkaar en begon ik om me heen te zwaaien, ik weet er zelf niks meer van. Ik kwam bij en er stonden opeens drie mensen bezorgd om me heen. Ik heb wel eens eerder een Tia gehad dus ik dacht dat het weer zover was. Toen ik weer bij was, hebben we de avond gewoon voortgezet en de volgende dag was ik al weer aan het werk. Ik ben voor de zekerheid toch maar even langs de dokter gegaan na werk en daar kreeg ik te horen dat mijn hart er even mee was opgehouden. Ik had altijd al wat moeite met ademen, familiekwaal dacht ik. Later bleek dit ook mijn hart te zijn.” Hoe nuchter Wim erin stond gold niet voor zijn vrouw Fia, dit bleek later niet onterecht. Een gezond hart van een man van Wim’s leeftijd heeft een hartslag van 60. Uit onderzoek in het ziekenhuis bleek dat het hart van Wim ten tijde van de opname maar een hartslag had van 33. “Hij draaide maar op halve toeren.”

Na het eerste bezoek aan het ziekenhuis ging het snel, Wim kon binnen een dag behandeld worden. “Het stelde zo weinig voor. Ik kreeg als voorbereiding een brochure zodat ik mij kon inlezen, een rood boekje. Het leek een beetje op het boekje van Moa Zedong, ik heb hem niet opengeslagen. Ik geloofde het wel. Binnen een dag kon ik geopereerd worden. Plaatselijk werd ik verdoofd dus ik kreeg het grootste gedeelte mee. Ik werd uitstekend geholpen en liep zo de deur weer uit. ” Wim is niet de enige met hartproblemen, naar schatting leven er in Nederland zo’n 240.000 mensen met hartfalen en worden er jaarlijks ruim 12000 pacemakers geplaatst of vervangen.

Er zijn  verschillende pacemakers op de markt die voor verschillende hartritmestoornissen het beste werken. De meeste pacemakers worden geplaatst omdat het hart te langzaam klopt, wat ook het geval was bij Wim. De pacemaker is een klein apparaat wat bestaat uit de pacemaker zelf, een klein kastje, en de draden. Via een klein sneetje van 5 tot 10 cm groot wordt onder plaatselijke narcose onder de huid geplaatst. Via aderen onder het sleutelbeen worden de draden naar het hart geleid. Een pacemakertechnicus stelt vervolgens de pacemaker in.

In 1958 werd de eerste inwendige pacemaker geplaatst en sindsdien hebben er veel ontwikkelingen plaatsgevonden. Het grote probleem met de eerste pacemakers was het formaat en de batterijduur. De pacemakers waren erg groot en de patiënt moest meerdere malen per jaar de batterij laten vervangen. Na het uitvinden en gebruiken van de lithiumbatterij werden de pacemakers snel duurzamer. Tegenwoordig gaat de batterij van een pacemaker gemiddeld 10 jaar mee, afhankelijk van het aantal keer dat het apparaatje moet ingrijpen. Het formaat is ook enorm gekrompen. Tegenwoordig zijn er pacemakers ontwikkeld ter grootte van een vitaminepil. Die kan in de lies worden geplaatst en via de bloedvaten in het hart terecht komen. Het voordeel van deze pacemakers is dat ze ‘leadless’ zijn, dit betekend zonder de draden, die bekend staan als kwetsbaarste onderdeel.  Deze pacemakers zijn nog niet vast in gebruik er moet eerst nog veel getest worden. “Er zijn tegenwoordig leadless-draadloze-pacemakers. Daar zijn we nog zeer terughoudend mee, maar het is een belangrijke ontwikkeling die in gang is gezet. En sowieso neemt het aantal verschillende pacemakers flink toe.” Zegt de cardioloog, gespecialiseerd in pacing, Dr. Jasper Hartog in de jaarlijkse rapportage van de Nederlandse hartstichting. Voorheen moesten patiënten na de ingreep nog regelmatig naar het ziekenhuis voor het testen van de pacemaker. Tegenwoordig hoeft dit steeds minder. Door middel van telemonitoring kan de arts op afstand de gegevens van de pacemaker uitlezen.

Na de ingreep moest Wim enkele dagen rust houden. “Dit vond ik moeilijk, ik houd niet van stil zitten en wilde het liefst zo snel mogelijk weer aan de slag. Morgen mag ik voor het eerst weer zwemmen, daar verheug ik me al een tijdje op. Gelukkig is er weinig veranderd na de ingreep, ik schrik niet zo snel dus ik nam dit ook niet zo hoog op. Van die pacemaker merk ik helemaal niks. Het is zo’n klein apparaatje. Vroeger wogen computers ook 30000 kilo, ik vind het prachtig dat zo’n klein dingetje zo goed werkt.”

"Ik vind het prachtig dat zo’n klein dingetje zo goed werkt.”

De pacemaker is een hulpmiddel wat al langere tijd wordt ingezet bij patiënten met hartproblemen. Door de jaren heen is het apparaat sterk geïnnoveerd. Het formaat, de levensduur en betrouwbaarheid zijn flink verbeterd. Dit zorgt ervoor dat een pacemakergebruiker nauwelijks hinder ervaart van het apparaat. Enkele weken na het plaatsen van de pacemaker kan de gebruiker alles doen zonder schadelijke gevolgen.

Over de auteur

Jan Rozemond

Hoi, Mijn naam is Jan Rozemond en ik volg de opleiding journalistiek aan de Hogeschool van Utrecht. Op deze site ziet u alle door mij geproduceerde artikelen.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *