De nieuwe donorwet is op 1 juli officieel ingegaan. De wet was al langer aangenomen maar moest nauwkeurig worden opgesteld om niet in strijd te zijn met de grondwet. Sinds 1 juli is de nieuwe donorwet dus van kracht.

Wijziging
Hierin staat een wijziging centraal. Deze is als volgt. In de nieuwe wet is de “ja tenzij regeling” opgenomen en wordt vanaf deze maand dus ook gehandhaafd. Dit houdt in dat wanneer jij als Nederlander niks aangeeft over je voorkeur voor orgaandonatie wanneer je komt te overlijden er een “geen bezwaar tegen donatie” wordt geregistreerd. Voorheen was dit wanneer iemand niks invulde een “wel bezwaar”. Toch wordt er niet zomaar voor je beslist als je niet voor 1 juli het donorregister hebt ingevuld. De overheid herinnert je er actief aan wanneer je het register nog moet invullen. Zo worden alle burgers die nog niks hebben aangegeven bericht door de overheid tussen 1 september en 1 maart. Wanneer na deze brief nog niet wordt ingetekend in het register volgt een herinnering. Mocht men dan nog niks hebben laten weten wordt de desbetreffende persoon aangevinkt in het dossier als “geen bezwaar”.  Ook hier ontvangt u dan een brief over dat u zo geregistreerd staat.

Cijfers
De aantallen mensen die nog niet geregistreerd staan in het register zijn hoog. 51 procent van de Nederlanders heeft nog niks aangegeven in het register. Begin 2020 hebben 38 duizend mensen hun keuze veranderd van ‘toestemming’ naar ‘geen toestemming’ en 20 duizend mensen pasten hun keuze in de omgekeerde richting aan van ‘geen toestemming’ naar ‘toestemming, Aldus het Centraal Bureau Statistiek. Dit waren vooral ouderen mensen tussen de 50 en 70 jaar oud. Opvallend is ook dat onder jongeren de donorwet minder actief leeft. In de leeftijdsgroep 18 tot 20 jaar stonden de meeste “niet geregistreerde” gevallen. Zo’n 74 procent. Bij de niet geregistreerde gevallen moet de familie bij het plots overlijden bepalen of de desbetreffende persoon zijn of haar organen zou willen doneren. Vaak beslist de familie dan dit niet te doen, waardoor veel organen die goed gebruikt zouden kunnen worden, door de twijfel van familie verloren gaan. Er moet namelijk razend snel gehandeld worden als er transplantatie plaats vindt.

Levensbelang
Het verloren gaan van organen doordat men geen actief akkoord heeft gegeven voor donatie is zonde, want orgaandonanties zijn voor sommige mensen van levensbelang. Er wachten zo’n 1000 mensen momenteel op een orgaandonatie. Jaarlijks overlijden er zo’n 140 personen omdat de wachtlijst voor een orgaandonatie erg lang is. Dit komt omdat van de 3,5 miljoen mensen die actief geregistreerd ja hebben gezegd tegen donatie, er slechts 100 daadwerkelijk orgaandoner worden aldus de Transplantatiestichting. Dit komt omdat er voor orgaandonatie hele speciale omstandigheden nodig zijn. De kans dat jij orgaandonor wordt, is dus veel kleiner dan de kans dat je ooit zelf een orgaan nodig hebt. Wanneer je actief “ja” registreert in het register kun je, indien je al je organen doneert 8 levens redden.

Angst
Niet iedereen in Nederland staat achter de nieuwe donorwet. Er was vanuit de bevolking maar ook vanuit de politiek flink wat ophef over het aannemen van de nieuwe wet. Onder burgers is de angst voor transplantatie de grootste drempel dat hen tegenhoudt. Dit komt doordat er soms twijfels zijn bij het te snel transplanteren van organen. Dit gebeurt als iemand hersendood is, maar sommige Nederlanders zijn bang dat dit gebeurt als iemand nog niet echt dood is. Dit komt omdat er een fout gemaakt kan worden in het beoordelen of iemand in coma is of hersendood. Bij iemand die hersendood is, vindt er geen elektrische activiteit meer plaats in de hersenen, bij iemand die in coma ligt is dat nog wel het geval. Om zeker te weten dat de transplantatie wordt gedaan bij iemand die hersendood is en dus niet nog in coma ligt is het hersendood protocol opgesteld.

Een tweede angst is het niet goed afscheid kunnen nemen van de dierbare die organen of weefsel doneert. Veel naasten zijn bang nare sporen van de transplantatie te zien wanneer de persoon opgebaard ligt. Dit is niet het geval. De artsen halen enkel materiaal weg via plekken die later zorgvuldig bedekt worden voor het afscheid. Als nabestaande merk je daar dus niks van.

De meeste Nederlanders zijn het eens met de wetswijziging. 58 procent vind het een goede stap. De burger zal in dit nieuwe donortijdperk actiever zelf zijn of haar keuzes moeten gaan maken. En wellicht wordt Nederland bewuster van het belang van orgaandonatie met deze nieuwe wet.