17 maart 1848, De Grondwet van Thorbecke

17 maart 1848, De Grondwet van Thorbecke

Berlijn in 1848, revoluties. De reden dat Nederland een nieuwe grondwet kreeg.

Op 17 maart 1848, meer dan 170 jaar geleden, gebeurde er iets bijzonders in Nederland. Thorbecke begon aan zijn nieuwe grondwet voor Nederland. Dit zorgde er onder andere voor, dat de tweede kamer door het volk gekozen werd en de macht van de koning afnam. Maar wat gebeurde er in die jaren en wat wilde Thorbecke?

“Er veranderde eigenlijk niet veel”

Karin van Leeuwen, historicus, ziet eigenlijk maar één groot verschil tussen de grondwet voor en na 1848: De manier hoe de Tweede Kamer gekozen wordt. Tot 1848 werd de tweede kamer indirect gekozen, zoals we dat nu bij de eerste kamer zien. Sinds 1848 wordt de tweede kamer door het volk gekozen, maar dit betekende eigenlijk weinig verandering voor wie er mag kiezen. Alleen de manier van kiezen werd veranderd.

Er was wel een nieuw systeem ingevoerd in 1848, ministeriële verantwoordelijkheid, de ministers zijn de baas en niet meer de koning. “Dat is waarom we die grondwet nog zo belangrijk vinden.” Van Leeuwen vindt zelf de grondwetsherziening van 1917 belangrijker dan deze, die zorgde voor het algemeen kiesrecht. “En dan in 1919 het vrouwenkiesrecht, die zijn echt de grote doorbraak geweest voor democratie in Nederland.”

Thorbecke, een grote geschiedenis

De grondwet van 1848 staat bekend als “De Grondwet van Thorbecke”. Remieg Aerts heeft de biografie van Thorbecke geschreven en vindt dat er ook aandacht moet zijn voor al het andere wat hij heeft gemaakt. “Hij is leider geweest van drie kabinetten.” Daarnaast heeft hij als minister veel gewerkt aan vele projecten. “Hij was de grondslager van een onderwijsstelsel, waardoor iedereen op een goed niveau onderwijs kan krijgen. Hij heeft geprobeerd een grondslag te leggen voor een gezondheidswetgeving die toen nog niet bestond.”

Ook infrastructuur maakte deel uit van Thorbecke’s werk. “De ontwikkeling van een spoornetwerk dat Nederland verbindt, het Noordzee Kanaal wat Amsterdam een goede verbinding gaf met de zee en de haven van Rotterdam door de aanleg van de nieuwe waterweg.” Dit zijn allemaal voorbeelden van projecten op de lange termijn, waar Thorbecke een grote hand in had en die volgens Aerts misschien zelfs belangrijker zijn dan de grondwet

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *