Economisch daklozen groeiend probleem op de woningmarkt

Wonen is een van dé thema’s deze verkiezingen. Een volgend kabinet staat straks voor een uitdaging: wat te doen met de woningcrisis in Nederland? Sinds kort is er een nieuwe groep daklozen op de markt, die in elk verkiezingsprogramma onbesproken blijft.

Deze ‘economisch daklozen’ hebben hun leven vaak nog prima op de rails. Ze hebben in veel gevallen nog een baan, een gezin, soms met kinderen, maar even geen dak boven hun hoofd. Men verdient vaak te weinig voor particuliere huur of een koopwoning, maar te veel voor een sociale huurwoning. Of iemand staat bijvoorbeeld nog niet lang genoeg ingeschreven om hiervoor in aanmerking te komen.

De 42-jarige Mark Schwalbach woonde in een koopwoning, maar raakte dakloos door een scheiding en was toen ineens op de sociale huur aangewezen. Inschrijftijd had hij nog nauwelijks opgebouwd. “Ik heb niet genoeg geld om in de vrije sector te huren, anders had ik dat natuurlijk wel gedaan.” Via de leegstandswet kon hij tijdelijk aanspraak maken op een sociale huurwoning, maar nu de woningbouwvereniging daar nieuwe huizen wil bouwen, moest hij dat pand twee weken geleden verlaten.

Veel stress

Het vooruitzicht op een situatie waarin hij dakloos zou raken, bezorgde hem veel stress. “Ik ging slecht slapen, werd snel boos. Ik kon geen tegenslagen meer aan”, vertelt hij. Hij hield serieus rekening met een scenario waarbij hij op straat zou moeten slapen. “Ik was al voorbereid. Ik had een tent ingepakt, samen met een gasstelletje en warme kleding.” Op het allerlaatste moment kon hij via de gemeente aanspraak maken op een bungalow in een vakantiepark, maar slechts voor de duur van twee maanden. Perspectief voor de periode daarna heeft hij niet.

Grotere steden, met name Amsterdam, zagen deze nieuwe groep daklozen al langer in hun gemeente. Maar het probleem verschuift, ziet SP-fractievoorzitter Margreet Keesman, in de gemeenteraad van Enkhuizen. “Wat meespeelt, is dat de lonen in Amsterdam gemiddeld hoger liggen en Amsterdammers in Enkhuizen dus gemakkelijker een huis kunnen kopen. Mensen die hier vandaan komen grijpen mis, omdat er gewoon behoorlijk overboden wordt”, geeft Keesman als verklaring.

Opvang

Normaal gesproken is deze nieuwe groep daklozen aangewezen op de daklozenopvang, maar dat is geen optie voor deze groep, zegt Keesman. “De maatschappelijke opvang is bedoeld voor een groep daklozen, met daarnaast verslavings- of psychiatrische problematiek. Deze economisch daklozen hebben deze aanvullende problemen niet. Dat zijn twee doelgroepen bij elkaar, die niet bij elkaar passen.”

“Deze groep valt tussen wal en schip”, waarschuwde de Vereniging van Nederlandse Gemeenten al in 2019. De daklozenopvang is vooral bedoeld voor niet-zelfredzame daklozen met aanvullende problemen. Deze nieuwe groep economisch daklozen is nadrukkelijk wél zelfredzaam en wordt ‘s ochtends vaak zelfs gewoon op zijn of haar werk verwacht.

Nachtrust nodig

Schwalbach ziet een plek in de daklozenopvang dan ook totaal niet zitten en slaapt nog liever op straat, als het eropaan komt. “In de opvang wordt drugs gebruikt, mensen worden daar onrustig van. Ik heb mijn nachtrust nodig en kies liever voor mijn psychische gezondheid dan dat ik daar ga slapen. Bovendien kan ik mijn kinderen daar ook niet ontvangen.”

Keesman denkt dat deze specifieke groep daklozen nog te weinig in het oog springt in Den Haag: “Ik denk dat het nog té weinig op het netvlies staat, dat dit een andere groep is dan waar de maatschappelijke opvang voor bedoeld is.”

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *