“Iemand die Leiden bezoekt en de Burcht niet heeft gezien? Heeft Leiden niet gezien”

“Iemand die Leiden bezoekt en de Burcht niet heeft  gezien? Heeft Leiden niet gezien”

De Burcht van Leiden

Een eeuwen oud kasteel, wat nu midden in het centrum van Leiden staat, noemt men ook wel de Burcht van Leiden. Het monument is gelegen op een kunstmatige heuvel, wat in het jaar duizend opgeworpen is. Vroeger diende de Burcht als bescherming tegen het water en had het een militaire functie. Nu is het een stadspark met een aanliggend restaurant. De Burcht van Leiden heeft al meerdere verbouwingen gehad.  Met een volle geschiedenis is het ‘de trots van Leiden’.

Geschiedenis

Het is niet precies bekend hoe de burcht in Leiden is ontstaan. Uit onderzoeken van archeologen zijn er wel vermoedens hoe de heuvel en de burcht zijn ontstaan, maar zeker weten doen de onderzoekers het niet. “We weten niet wanneer de heuvel is opgeworpen. Als je zegt de elfde eeuw is dat redelijk veilig.” Vult Piet de Baar, lid van de Historische vereniging oud Leiden, aan. De plek waar de heuvel is opgeworpen is volgens De Baar toen der tijd wel goed over nagedacht. “Op het punt waar de nieuwe en de oude Rijn samenkomen is een ringwal, ook wel een ringmuur genoemd, opgeworpen. Dat punt midden tussen de twee waterstromingen is de beste plek om je te verdedigen tegen de vijand.”

Vroeger waren de muren van de burcht er nog niet. Er was toen alleen een ringwal, dat voor verdediging zorgde. “De ringwal werd toen der tijd steeds hoger. Hoe hoger een heuvel, hoe beter je op een vijand kon schieten en mocht de rivier ooit buiten zijn oever treden, konden de burgers daarnaartoe, want hoe hoger je zit, des te veiliger.”  Op dit moment is de kunstmatige heuvel elf meter hoog.

Toen de stad leiden in 1355 uitbreidde naar het noorden, verviel de verdediging die de burcht bood, komen te vervallen. “Het verdedigingspunt lag toen midden in de stad, maar daar hadden de burgers niets aan.” merkt De Baar op.

De toenmalige burggraaf zag een leuke handel in het verkopen van lossen stukken grond die rondom de burcht lagen. De burgers die een stuk grond kochten konden daar huizen bouwen, schrijft Erfgoed Leiden en omstreken.  “Het is de beste plek om daar te wonen, want aan de achterkant van je huis heb je geen buren.” Vult de Baar aan.

Financieel

Na 1651 is de situatie rond om de burcht drastisch veranderd. De stad Leiden heeft toen de burcht overgekocht voor 70.000 gulden van de burggraaf Claude-Lamoral de Ligne. Na deze verandering in eigenaar is er besloten om van de burcht een stadspark te maken. “Men heeft de heleboel gerestaureerd, aan de voet is er een nieuw herenlogement gebouwd, waar gehandeld werd. Kortom, het heeft geweldig veel geld gekost.” Vertelt De Baar.

De handel die plaats vond in het herenlogement konden de kosten van de Burcht nooit dekken. Het monument is ook een tijd als hertenkamp gebruikt. “Alleen het onderhoud van de herten in de winter, kostte al ontzettend veel geld.”

Later kreeg het monument aan het einde van de 17de eeuw een nieuwe functie erbij, namelijk een waterreservoir met een verbinding naar de Visfontijn aan de Vismarkt. Dit is later ook weer afgebroken.

Als de 70.000 gulden die toen der tijd betaald zijn omgerekend worden naar hedendaagse euro’s levert de burcht nu zeven miljoen op, maar ook dat bedrag is al opgegaan aan kosten voor bijvoorbeeld de restauratie van de Burcht. Tegenwoordig is het gratis om het stuk erfgoed te bezoeken en levert dat ook niets op. Ook nu wordt de Burcht af en toe gerestaureerd. Kortom het monument blijft geld kosten.

Afbreken?

De Burcht staat op de lijst van de Rijksmonumenten.  De monumentenwet zorgt ervoor dat het monument niet kan worden afgebroken. “Je mag er niets aan doen, tenzij de Rijksdienst van Cultureel Erfgoed er ‘Ja’ tegen zegt. Daarnaast kost het slopen ervan waarschijnlijk meer geld dan het behouden van het monument.” Oppert De Baar.  Hij heeft meerdere argumenten waarom het monument behouden moet worden. “De burcht is natuurlijk een toeristentrekker eerste klas. Iemand die Leiden bezoekt en niet de burcht heeft gezien, heeft Leiden niet gezien.”

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *