Het nieuwe normaal: Dierentuinen sluiten

Het nieuwe normaal: Dierentuinen sluiten

Beeld gemaakt door: Stefan Dwarswaard

De dierentuin, een plek waar tijgers en zebra’s in harmonie een paar meter van elkaar leven. Waar carnivoren die normaal gesproken gehele landen afstruinen naar voedsel genoegen nemen met een paar vierkante meter. Maar past de dierentuin nog wel in het nieuwe normaal?  

Het houden van exotische dieren gebeurt al duizenden jaren. In Europa waren de eerste dierentuinen, privécollecties (ook wel menagerieën genoemd) van rijke aristocraten en koningen die de dieren als machtssymbool en voor vermaak hielden. In de achttiende eeuw opende zij hun menagerieën en ontstonden de eerste publieke dierentuinen.

De afgelopen jaren kwamen er meerdere schandalen in de media over dierentuinen, zoals: Het Dolfinarium die dolfijnen met de hand seksueel bevredigd, of een uitzending van de BBC waarin bleek dat 80 procent van de carnivoren ‘gestoord’ gedrag vertoonde.

Niko Koffeman is Eerste Kamerlid van de Partij voor de Dieren. Koffeman was in 2002 een van de oprichters van de Partij voor de Dieren, met onder anderen Lieke Keller en Marianne Thieme. Vanaf 2006 is Koffeman voorzitter van de Nicolaas G. Pierson Foundation, het wetenschappelijk bureau van de Partij voor de Dieren. Koffeman vindt dat er een hervorming nodig is in dierentuinen. “Het nut van dierentuinen moet veranderd worden. Nu gaat het veel te veel over het vermaak van de bezoekers”, zegt Koffeman in het interview.

Volgens de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen (NVD) gaat het niet over vermaak, maar leveren dierentuinen een educatief doel: “Als je naar de dierentuin gaat, leer je van alles over de dieren. Je ziet hoe ze zich bewegen, hoe ze eten, hoe ze zich voortplanten enzovoorts.”

Ook het fokbeleid van dierentuinen wil de Partij voor de Dieren veranderen: “Door de natuurlijke voortplanting binnen de dierentuinen ontstaat er een overschot aan bepaalde dieren. Als deze dieren niet in andere dierentuinen geplaatst kunnen worden, wordt vervolgens besloten ze dan maar af te maken.” De Partij voor de Dieren zet zich in om het fokbeleid van dierentuinen te stoppen. Daarom is één van de standpunten van de Partij voor de Dieren dat euthanasie van gezonde dieren in de dierentuin niet zou moeten worden toegestaan.

De NVD zegt dat het fokprogramma er is om bedreigde diersoorten te behouden. Negen van de tien dieren in de dierentuin komen tegenwoordig niet meer uit wild, maar uit de fokprogramma’s. Dit zorgt ervoor dat de wilde dieren niet meer gevangen hoeven te worden om tentoongesteld te worden in een dierentuin.

Een voorbeeld van de slechte kanten van het fokbeleid is de Deense Dierentuin van Kopenhagen. Zij schoten, in 2014, een gezonde giraffe van achttien maanden genaamd Marius dood en voerde hem aan de leeuwen. Dit gebeurde omdat de giraffe niet in het fokprogramma paste. Marius was namelijk een netgiraffe en daarvan waren er genoeg volgens de Europese Associatie van Zoo’s en Aquaria (EAZA). Dit gebeurt volgens Koffeman veel te vaak: “Dierentuinen hebben er belang bij om jonge dieren te hebben en die dieren worden vervolgens geëuthanaseerd want die kunnen niet allemaal de ruimte hebben om groot te worden.”

De Partij voor de Dieren wil de dierentuin omvormen tot een tijdelijk opvang voor dieren. Deze tijdelijke opvang moet er zijn voor dieren die niet in hun oude leefgebied functioneren door bijvoorbeeld ziekte. Als alternatief voor dierentuinen noemt de Partij voor de Dieren literatuur, documentaires en films: ‘’Daar krijgt een kind een beter beeld van hoe de dieren in het wild leven in plaats van in gevangenschap.”

Op 22 februari 2021 maakte het kabinet bekend dat het dierentuinen tegemoet zal komen met 39 miljoen euro subsidie. ‘’Dierentuinen hebben het zwaar. Ze zijn gesloten, maar tegelijkertijd loopt de zorg voor de dieren door. Het kan niet zo zijn dat het welzijn van de dieren in gevaar komt, bijvoorbeeld doordat er geen budget is voor voedsel.” Dat schrijft minister Schouten, minister van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit.

Koffeman vindt dit een teken dat het verdienmodel niet sterk genoeg is: “Als de dierentuinen het nu al lastig vinden om dieren goed te eten kunnen geven en hiervoor staatssteun aanvragen dan betekent het dat dierentuinen zich moeten verbreden in hun verdienmodel.”

In de uitzending is de heer Koffeman te gast om te praten over de visie van de Partij voor de Dieren over de hervorming van dierentuinen. Daar zullen kritische vragen worden gesteld aan Niko Koffeman over de praktische zaken van deze hervorming.

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *