10 jaar oorlog in Syrië en de veroorzaakte vluchtelingenstroom

10 jaar oorlog in Syrië en de veroorzaakte vluchtelingenstroom

Syrische vluchtelingen in Griekenland

15 maart 2011 vielen in Syrië de eerste doden bij een opstand tegen het regime van president Assad. Vandaag de dag, tien jaar later, heeft de president nog steeds de macht en is de burgeroorlog nog niet voorbij. Ruim 6 miljoen Syriërs zijn hun thuisland al ontvlucht.

Op 17 juli 2000 nam Bashar al Assad de leiding over van zijn vader. Syrië was al tientallen jaren een dictatuur, maar Assad beloofde het anders te doen. Hij praatte over economische hervorming en meer vrijheid voor burgers. Daardoor kwam hij op veel Syriërs sympathiek over.

Assad is opgegroeid in een dictatuur gebaseerd op de macht van het leger en veiligheidsdiensten. In zo’n dictatuur is het regime bang voor mensen die meer vrijheid willen. Daarom werden de beloofde en gerealiseerde vrijheden al snel weer ingeperkt. Daarnaast werd de oppositie het zwijgen opgelegd en werd het systeem van economische hervorming alleen voordelig voor de elite.

Assad is voor zijn macht afhankelijk van een kleine groep invloedrijke mensen. Volgens Midden-Oostendeskundige Goos Hofstee, is het mogelijk dat de nieuwe leider echt wilde hervormen, maar dat de elite hem heeft tegengehouden.

In 2011 ontstond ontevredenheid over de niet nagekomen beloftes onder de Syriërs. Na protesten in onder andere Tunesië en Egypte, gingen ook de Syriërs de straat op. Ze eisten dat president Assad zou aftreden. De president drukte de protesten met veel geweld de kop in. Het leger beschoot de demonstranten en maakte zo de eerste slachtoffers van een lange en bloedige burgeroorlog.

De oorlog heeft veel veranderingen meegemaakt in de afgelopen 10 jaar, legt Martijn van der Linden, persvoorlichter van Vluchtelingenwerk Nederland, uit. ”De hele wereld ging zich ermee bemoeien, waardoor het een oorlog werd waarbij het Westen tegenover het Oosten kwam te staan. Zo ging Rusland zich er bijvoorbeeld mee bemoeien en we kennen natuurlijk ook de opkomst van terreurbeweging IS.”

Ook ontstonden er in Syrië zelf veel verschillende milities die tegen elkaar of het leger vechten. Zowel de rebellen als het regime hebben oorlogsmisdaden gepleegd. Wel wordt het regime beschuldigd van de meeste slachtoffers door onder andere de inzet van gifgas en het bombarderen van woonwijken.

Sinds 2011 zijn al ruim 6 miljoen Syriërs op de vlucht geslagen. Een groot deel van de vluchtelingen wordt opgevangen in kampen in Jordanië, Libanon en Turkije. ‘’De omstandigheden daar zijn verschrikkelijk. Syriërs zien en hebben daar geen toekomst. Ook is die er niet als ze terugkeren naar eigen land,’’ vertelt Van der Linden.

Veel Syriërs die in kampen zitten in aangrenzende landen, willen een poging wagen naar Europa te komen voor een beter leven. ‘’Syriërs kunnen niet zomaar op het vliegtuig stappen en naar een Europees land vliegen. Veel vluchtelingen verkopen al hun bezittingen om een mensensmokkelaar te kunnen betalen. Dan gaan ze bijvoorbeeld in een klein bootje de zee op, echt levensgevaarlijk,’’ vertelt Van der Linden. Eenmaal aangekomen in land van bestemming, vragen Syriërs vervolgens gezinshereniging aan, maar dat kan jaren duren.

Assad heeft veel gebieden in Syrië weer onder controle en daar wordt op dit moment ook niet meer gevochtend.  Afgelopen november zei hij dat het voor de vluchtelingen weer veilig is om terug te keren naar hun thuisland. Dat hij dat verkondigd, zegt niet veel, volgens Van der Linden. ‘’Veel Syriërs vluchten niet alleen voor de bommen, maar ook voor het regime van Assad.’’ Daarnaast werden alle mannen opgeroepen te vechten tegen hun landgenoten die in opstand kwamen tegen het regime. Veel mannen zien het niet zitten om te vechten tegen de demonstranten en vertrokken daarom.

Syrië is ook nog niet veilig genoeg om naar terug te keren, volgens Van der Linden. ”Veel delen van het land zijn nog in handen van gewapende groepen en Turkije bombardeert koerdische gebieden. Het is dus alles behalve rustig daar.”

In Nederland zijn Syriërs met zeventien procent de grootste groep in centrale opvangcentra. Uit een opinieonderzoek van het Rode Kruis blijkt dat Bijna 60 procent van de Nederlanders vindt dat Syriërs geholpen moeten worden om terug te keren naar hun thuisland. Van der Linden denkt dat dat te maken heeft met hoe de politiek in Nederland om gaat met Syrische vluchtelingen. ”We zien bij politieke debatten in Nederland dat door partijen als de PVV en FvD heel makkelijk wordt geroepen dat Syrië veilig is. Maar ze vertellen niet een eerlijk verhaal. De Syriërs zijn op de vlucht voor Assad en kunnen dus niet zomaar terugkeren,’’ aldus Van der Linden.

Over de auteur

Dunja Boers

''Je zou journalist moeten worden met al die vragen van je!'', werd en wordt mij nog steeds regelmatig om de oren geslingerd door familieleden op verjaardagen of collega's op de werkvloer. Als klein meisje was ik al (te) nieuwsgierig en met de jaren is die nieuwsgierigheid alleen maar gegroeid. Mijn interesses zijn mede daardoor ontzettend breed. Maar er is één ding wat mij altijd al het meest heeft geprikkeld: nieuws.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *