Het Draagmoederschap: Hoeveel weet jij ervan?

Het Draagmoederschap: Hoeveel weet jij ervan?

Draagmoeder Fabiënne met wensvaders en beste vrienden

Er ligt een wetsvoorstel Kind, afstamming en draagmoederschap bij de Raad van State naar aanleiding van het onderzoeksrapport van de Commissie-Joustra. De Commissie-Joustra deed in eerste instantie onderzoek naar misstanden bij interlandelijke adoptie en de rol en verantwoordelijkheid van de Nederlandse overheid. Uiteindelijk stelde zij ook in het rapport dat het systeem van commercieel draagmoederschap moet veranderen.

Uit het onderzoek blijkt dat er opvallende parallellen lopen tussen interlandelijke adoptie en het commercieel draagmoederschap. Het ontbreken van duidelijke wetgeving zorgt volgens het onderzoek van de Commissie-Joustra voor een systeem van maatschappelijke en politieke druk waarbij het belang van het kind secundair is. De commissie wil voorkomen dat misstanden bij interlandelijke adoptie ook optreden bij nieuwe vormen van gezinsvorming zoals commercieel draagmoederschap.

Elise Stumpel, persvoorlichter van het Ministerie van Justitie en Veiligheid laat weten dat het wetsvoorstel Kind, afstamming en draagmoederschap bij de Raad van State ligt voor advies. Elise Stumpel: “Na eventuele aanpassingen zal dit wetsvoorstel naast het rapport Joustra worden gelegd”.

Daarnaast is Stichting Zwanger voor een Ander vandaag uitgenodigd door het Ministerie om te praten over eventuele wetswijzigingen met betrekking tot het draagmoederschap. Zwanger voor een Ander is een stichting voor en over draagmoederschap. De stichting streeft er naar wensouders, draagmoeders en hun partners en kinderen te ondersteunen tijden het proces van draagmoederschap

Uit een rapport uit 2011 blijkt dat het aantal kinderen geboren uit draagmoederschap in Nederland beperkt is maar wel stijgt. In Nederland is op dit moment alleen het altruïstisch draagmoederschap toegestaan, maar is het commercieel draagmoederschap bij de wet verboden. In andere landen zijn beide toegestaan, meestal vanwege gebrek aan regulering. Hoe vaak er in Nederland sprake is van commercieel draagmoederschap en illegale opneming is niet met zekerheid vast te stellen.

Fabiënne Snellenburg is 29 jaar oud, moeder van twee kinderen. Ze werkt in de zorg en is vier jaar geleden als draagmoeder bevallen van een jongetje, Djake. Ze deelt haar ervaringen als draagmoeder en de rol van de Nederlandse overheid hierbij.

Waarom besloot je draagmoeder te zijn?

“Toen ik 17 was kreeg mijn beste vriendin te horen dat het moeilijk voor haar zou worden om een kind te krijgen. Ik bood aan haar kindje wel te willen dragen, mocht zij niet zwanger raken. Geen idee waarom ik dit gevoel al zo jong had. Het enige wat ik weet is dat ik het zo ontzettend mooi en speciaal vind om een stel of persoon te kunnen helpen en hen één van de mooiste geschenken van hun leven te kunnen geven, namelijk een kindje.”

Hoe begon jouw traject als draagmoeder?

“Ik was aan het werk toen een patiënt de televisie aan had staan en er een oproep werd gedaan door een homostel dat opzoek was naar een draagmoeder. Ik heb hier toen met mijn toenmalige man over gesproken en verteld dat ik graag draagmoeder voor dit stel zou willen zijn. Zodoende zocht ik contact met hen en vertelde ik dat ik ervoor open stond om hun wens in vervulling te brengen. We leerden elkaar beter kennen en zijn uiteindelijk begonnen aan het traject van draagmoederschap. Inmiddels zijn het mijn twee beste vrienden en spreken we elkaar dagelijks.”

Hoe is de informatievoorziening voor het draagmoederschap?

“Voor ons traject van draagmoederschap gingen we eerst naar de huisarts. Die wist niets over het draagmoederschap te vertellen en verwees ons door naar het Fiom. Dit is een stichting die gespecialiseerd is in ongewenste zwangerschap en afstammingsvragen. Zij gaven ons meer informatie over hoe het draagmoederschap werkt. We besloten naar het ziekenhuis te gaan voor inseminatie, maar daar werden we weggelachen met ‘dat gaan wij niet voor jullie doen hoor, dat moet je zelf maar doen’. Tja, hoe dan verder? Je zit met een homostel een hetero vrouw. We kwamen erachter dat je via het internet zelfinseminatie pakketjes kunt kopen waardoor ik uiteindelijk toch hun kind heb kunnen dragen.”

Wat denk jij over het feit dat commercieel draagmoederschap in Nederland bij de wet verboden is?

“Ik denk dat het goed is dat het commercieel draagmoederschap bij de wet verboden is. Wel moet er meer transparantie en informatie zijn over het draagmoederschap, zowel voor wensouders als voor draagmoeders. Er ligt nog steeds negativiteit en taboe rondom het onderwerp. Er is geen tot weinig begeleiding in het proces en weinig informatie vanuit de overheid zelf. Ook is er van mensen die verder weg staan weinig begrip over het draagmoederschap. Reacties van collega’s en kennissen op mijn draagmoederschap waren: ‘Waarom zou je dat doen?’ en ‘Hoeveel geld heb je ervoor gekregen?’ Nou ik heb er helemaal geen geld voor gekregen. Wat ik wel heb gekregen is iets dat veel waardevoller is dan geld, namelijk heel veel blijdschap, liefde en een prachtig kindje met twee gelukkige vaders. En daarnaast een hele mooie relatie met de vaders.”

Wat denk je dat Nederland zou kunnen veranderen ten opzichte van het draagmoederschap?

“Meer begeleiding, hulp en wet- en regelgeving. Bij het proces van draagmoederschap komt jeugdzorg om de hoek kijken. Die komen pas vanaf 12 weken zwangerschap controleren of de wensouders wel geschikt zijn als ouders en hoe het gaat met de draagmoeder. Wanneer zij besluiten dat de wensouders niet geschikt zijn, dan zit jij dus als vrouw met een baby van iemand anders. Het is goed dat jeugdzorg controleert, maar het zou beter en fijner zijn als zij al vóór de zwangerschap met beide partijen kennis maakt en dan al kijkt of dit traject een goed idee is.

Daarnaast heeft het na de geboorte van het Djake een jaar geduurd voordat de vaders van het kind volgens de wet officieel vaders waren. De eerste drie maanden na de geboorte was hij eerst in voogdij. De draagmoeder mag dan nog steeds beslissen om het kind zelf te houden. Pas na de voogdij kon hij officieel geadopteerd worden.

Zoals je ziet kan er zoveel misgaan tijdens het proces van draagmoederschap als je niet de mensen hebt met de juiste intentie. Ik denk dat ze daar zeker veel meer wet- en regelgeving voor moeten opstellen. Toen ik bij de rechtbank was met de wensouders hebben we ook aangegeven dat ze echt iets moeten gaan veranderen in de wet voor homostellen die een kind willen. Het wordt hen bijna onmogelijk gemaakt om een kind te krijgen zonder te adopteren. Het is bij de wet verboden om een advertentie te plaatsen voor zowel de draagmoeder als voor wensouders om een kind te willen krijgen. Ik denk dat dit goed is, maar ik vind wel dat de wet- en regelgeving aangescherpt moet worden om onzekerheden uit de weg te helpen als: ‘wie mag het kind houden na de geboorte’ of ‘wat gebeurt er als jeugdzorg de wensouders na 12 weken zwangerschap toch als ongeschikt verklaart’.”

Over de auteur

Nan Cao Blokhuis

My name is Nan Cao Blokhuis, I'm a journalism student from the Netherlands. Besides this I'm a freelance journalist interested in conflict, corruption and humanitarian crisis around the world. In the near future I'm aspiring to become an investigative journalist reporting from the heart of conflict- and crisis areas. Before studying journalism I have been studying Anthropology and Social Sciences at the University of Amsterdam.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *