“Voor de Emancipatiegedachte is Kenau heel belangrijk geweest.”

“Voor de Emancipatiegedachte is Kenau heel belangrijk geweest.”

HAARLEM – Voor de een is ze de held van Haarlem, voor de ander een fabeltje die nooit heeft bestaan. Kenau Simonsdochter Hasselaer is een maar al te bekend figuur binnen Haarlem. Door in de 16e eeuw te hebben gevochten tegen de Spanjaarden is zij in de 775 jaar oude stad, het beeld van emancipatie geworden.

Louise van Zetten zit in de gemeenteraad van Haarlem en ziet Kenau als voorbeeld binnen haar werk. “Doordat ik een redelijk grote bek heb sta ik ook wel bekend als de Kenau van de gemeenteraad, dus daarom voel ik me wel verwant met haar.”

Toch wordt steeds meer vergeten wie Kenau was als persoon, “Kenau speelde een belangrijke rol in het beleg van Haarlem, het goede van Kenau is dat zij aangaf hoe je als vrouw in de late Middeleeuwen kon functioneren. Daarom vind ik haar een goed voorbeeld.” Kenau’s man had een scheepsbouw houtzagerijwerf, toen haar man overleed bleef ze achter met vier kinderen en besloot ze het werk van haar man voort te zetten. Dit liet zien dat je als vrouw in die tijd gewoon je eigen geld kon verdienen.

Kenau heeft echter veel meer dan dit alleen gedaan, zo heeft ze ook de vrouwen van Haarlem in deze tijd aangevoerd om de Spanjaarden een kopje kleiner te maken. Ze spoorde de vrouwen aan om vaten met kokende olie over de stadsmuren te gooien. Ze heeft dus een grote rol gespeeld in het Beleg van Haarlem, en heeft dit ook overleefd. “Ze wordt nog steeds gezien als een vrouw die haar mannetje wel kan staan, een vrouw met haar op haar tanden, een vrouw die haar rol kon spelen, ook als man.” Aldus, van Zetten.

Daarom zet van Zetten zich volop in voor de geschiedenis van Kenau, vooral ook onder de jongeren generatie. “Er is maar weinig ruimte voor geschiedenis in het onderwijs, en Kenau is in zekere zin een marginale figuur als je kijkt naar de geschiedenis van Haarlem.” Dit kan goed worden vergeleken door te kijken naar een andere bekende Haarlemse held, Laurens Janszoon Coster, die volgens Haarlemse verhalen de boekdrukkunst uitgevonden zou hebben. “Toen ik opzoek ging naar de geschiedenis van Kenau zag ik dat in een groot Haarlems boek over onze geschiedenis, Deugd boven geweld, geen één alinea gewijd was aan Kenau. Terwijl aan die andere oplichter [Laurens Janszoon Coster], waarvan we nu toch wel weten dat hij de boekdrukkunst niet heeft uitgevonden, een veel groter stuk geschreven staat.”

Zeker voor vrouwen vindt Louise dat Kenau een goed voorbeeld kan zijn, “Ze laat zien dat vrouwen ook in die tijd hun eigen boontjes konden doppen, en is later zelfs de stad uitgejaagd. Ze heeft in de strijd tegen de Spanjaarden hout voor scheepsbouw geleverd, en wilde hier later haar geld voor terug. Nadat de gemeente haar de stad uit heeft gestuurd, is ze jaren later weer teruggekomen naar Haarlem.”

Toch heeft het verhaal van Kenau een wat zielig einde, “Nadat ze de mannen niet uit de kroegen kreeg, is ze zelf op een schip naar Noorwegen gestapt om hout te halen, maar is toen niet meer teruggekeerd. Dat is een beetje een droevig einde, maar toch is het goed voor Haarlemse vrouwen om zo’n soort voorbeeld te hebben, die in feite al eeuwenlang meegaat.”

Ook al werd Kenau in haar eigen tijd dus vrij gehaat, is ze na al die jaren toch een groot en vooral geëerd voorbeeld geworden binnen Haarlem en omstreken. “Er wordt toch gezocht naar aansprekende figuren, en zoveel van dit soort vrouwen heb je niet. De ene keer word je misbruikt en de andere keer word je op het schild geheven en ben je een heldin” Dit zorgt ervoor dat van Zetten samen met mede gemeenteraadslid Marjan Zoon in 2008 de eerste emancipatieprijs, de eerste Haarlemse Kenauprijs, instelt. Deze is 10 jaar lang uitgereikt, als idee om iets op te dragen in naam van Kenau, voor mensen die zich konden onderscheiden.”

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *