Een vliegreis belast het milieu zeven tot elf keer zo veel als dezelfde reis per trein, voornamelijk korte afstanden vliegen is slecht voor het milieu. Zakelijke reizigers pakken desondanks regelmatig het vliegtuig, wat is ervoor nodig om hen milieubewuster hun werk te laten doen?

1.728 miljoen kilogram, dat is de CO2 emissie per jaar dat het opstijgen en landen van vliegtuigen met zich meebrengt, zo blijkt uit onderzoek door Royal HaskoningDHV. Dit op zichzelf zegt misschien niet veel, maar als je weet dat de uitstoot van de trein, auto en het vliegtuig samen 1.893 miljoen kilogram per jaar is, dan is de luchtvaart aansprakelijk voor maar liefs 91% van de totale uitstoot van die drie vervoerswijzen samen.

Naast vele vakantiegangers stappen er in 2018 ook 23,6 miljoen zakelijke reizigers in een vliegtuig dat vertrekt of aankomt op Schiphol. “Wij reizen met ons bedrijf voornamelijk binnen Europa en Turkije,” vertelt Rohalt Kas, salesmanager bij Tuwi Nederland BV in Winterswijk. Hij stapt jaarlijks gemiddeld zes tot acht keer het vliegtuig in voor zijn werk. Voor de reizen binnen Europa is er de mogelijkheid om met een NS International trein te reizen, maar daar zijn zakelijke reizigers niet enthousiast over. “Een treinreis is voor ons geen alternatief, dat duurt te lang,” aldus meneer Kas. Voor zakelijke reizigers is het belangrijk dat zij zo min mogelijk reistijd hebben. Niet verrassend dat de zakelijke reiziger dan het vliegtuig boven de trein kiest, de vliegtijd van Schiphol naar Milaan duurt namelijk nog geen twee uur terwijl deze reis per trein al snel elf uur duurt.  Het openbaar vervoer is voor zulke afstanden nog niet ideaal, maar hoe zit het met de reis van Tuwi Nederland BV, naar Schiphol? “We proberen zoveel mogelijk te carpoolen naar Schiphol, voor het OV kiezen we niet omdat dit ook weer te lang duurt,” legt meneer Kas uit, “tijd is geld.”

Als de zakelijke reiziger eenmaal op Schiphol is aangekomen, heeft hij ook hier geen tijd te verliezen, “zakelijke reizigers vliegen vooral met grotere luchtvaartmaatschappijen en vanaf grotere vluchthavens omdat de verbindingen daar beter zijn, een zakelijke reiziger zal niet kiezen voor een vliegreis van een paar tientjes.” Schiphol staat onder zakelijke reizigers hoog aangeschreven, “op Schiphol hoeven we slechts een half uur voordat het vliegtuig vertrekt aanwezig te zijn, dat komt omdat zakelijke reizigers geen ruimbagage hebben, wij moeten door de röntgencontrole en vertrekken dan vanaf gate 1 of gate 2.” Aangezien zakelijke reizigers nauwelijks wachttijd hebben op de vluchthaven, kunnen zij hun tijd efficiënt benutten. Mocht het voorvallen dat de zakelijke vlieger wel een langere wachttijd heeft op Schiphol, dan kan hij gebruik maken van gratis wifi en een van de lounges die aanwezig zijn op Schiphol, zodat de reiziger zijn tijd nuttig kan besteden.

“We vliegen niet voor de lol, het is werk.”

“We vliegen niet voor de lol, het is werk. Het moet snel en efficiënt,” zakelijke reizigers zijn zich bewust van de uitstoot die hun reisgedrag met zich meebrengt, maar voelen zich hier niet verantwoordelijk voor. “De verantwoordelijkheid moet bij de luchtvaart liggen, zij moeten zorgen voor een schonere vloot.” Volgens dr. Henk Staats, docent aan de universiteit Leiden, is dit een veelvoorkomend probleem als het gaat over het milieu, “het overdragen van de verantwoordelijkheid zien we vaak als we het hebben over milieu. Dat is een groot probleem, want als we ons allemaal niet verantwoordelijk voelen dan veranderd er ook niets.” Volgens meneer Kas is het kapitalisme een belangrijke factor in de houding van de zakelijke reiziger, “we willen wel minder CO2 uitstoten, maar het mag niet ten koste gaan van de economie.” Een onderzoek door A. Kollmuss, en J. Agyeman, wees in 2002 al uit dat economische factoren een belangrijke rol spelen in de keuze die mensen maken, we willen wel milieubewuste keuzes maken, als dit sneller winstgevend is dan het alternatief. “Mensen kiezen voor winst op korte termijn,” legt dr. Staats uit, “het vliegtuig is voor zakelijke reizigers winstgevender dan een trein of de auto.”

Zakelijke reizigers kiezen dus standaard voor het vliegtuig, maar is hoe belangrijk is het voor hen om naar het buitenland te gaan?  “Op locatie bezoeken wij fabrieken en bekijken we machines, dit kan niet via wegen als Skype of FaceTime,” vertelt meneer Kas, “we hebben wel veel telefonisch contact met onze fabrikanten, maar we moeten fysiek aanwezig zijn om machines te testen.” Het is dus niet zo dat de zakelijke reiziger onnodig het vliegtuig instapt voor een praatje met de klant, in tegendeel, er wordt van hem verwacht dat hij fysiek aanwezig is om op locatie ook daadwerkelijk zijn handen uit de mouwen te steken.

Helemaal stoppen met naar het buitenland reizen is dus geen optie, maar volgens dr. Staats is het niet te verwachten dat zakelijke reizigers in de toekomst nog steeds uitsluitend het vliegtuig in stappen, “de trein kan nog zoveel verbeteren. Als een treinreis sneller gaat, dan zullen mensen er ook sneller voor kiezen, maar daar zijn we nog niet.” Ook uit het onderzoek van B. Donners, E. van Buuren en R. Rijniers blijkt dat door het verbeteren van de tickets en service, het optimaliseren van de internationale dienstregeling en een verbeterde reistijd het aantal treinreizigers verdubbeld en het aantal vliegbewegingen vanaf Schiphol afneemt met 18%. De zakelijke reiziger zelf heeft minder vertrouwen in een treinreis, “vliegen blijft een belangrijk vervoersmiddel voor zakelijke reizigers, belangrijk is dat de luchtvaart anticipeert met groenere brandstof en zuinigere vliegtuigen.”

“Zakelijk vliegen blijft bestaan, helemaal als je in vier uur van Londen naar Sidney kunt, dan ga je niet met de trein”

De toekomst van de zakelijke reiziger hangt dus voor een deel af van hoe het openbare vervoer zich ontwikkeld. Als de trein zodanig sneller wordt dat deze aantrekkelijker wordt dan het vliegtuig, dan zullen zakelijke reizigers kiezen voor de trein en dus milieubewuster hun werk gaan doen. Toch is het lastig om dit te verwezenlijken omdat ook de technieken om met een vliegtuig van A naar B te komen steeds beter worden. Zo is de UK Space Agency druk bezig met een vliegtuigmotor die het mogelijk maakt om in vier uur van Londen naar Sidney te vliegen, dat vertelt de directeur van het bedrijf tegen CNN. “Zakelijk vliegen blijft bestaan, helemaal als je in vier uur van Londen naar Sidney kunt, dan ga je niet met de trein,” aldus meneer Kas.