Tijdens de jaarwisseling staat de politie ieder jaar onder verhoogde druk. Meldingen van geweld, vernielingen en ordeverstoringen zorgen ervoor dat agenten in korte tijd veel incidenten moeten afhandelen. Tegelijkertijd klinkt vanuit politiek en samenleving regelmatig de roep om strenger op te treden tegen geweld tegen hulpverleners. De vraag is hoe het geweld tegen politie zich tijdens de jaarwisseling de afgelopen jaren heeft ontwikkeld, en hoe vaak dit daadwerkelijk leidt tot aanhoudingen.
Uit politiecijfers blijkt dat het aantal geregistreerde gevallen van fysiek geweld tegen politiemensen tijdens de jaarwisseling de afgelopen jaren is toegenomen. Waar in de jaarwisseling van 2022 op 2023 nog 81 gevallen werden geregistreerd, liep dat aantal in de daaropvolgende jaren sterk op. In de meest recente jaarwisseling, 2025 op 2026, ging het om 406 geregistreerde gevallen van fysiek geweld tegen agenten. Daarmee is sprake van het hoogste aantal in deze periode.
De stijging volgt op een relatief laag punt in 2022–2023 en laat zien dat het aantal geweldsincidenten sinds die jaarwisseling enorm is gestegen. Het gaat hierbij om door de politie geregistreerde gevallen van fysiek geweld tijdens de jaarwisseling, een moment dat jaarlijks gepaard gaat met grote drukte, alcoholgebruik en spanningen in de openbare ruimte.
Tegenover deze toename van geweld staat het aantal aanhoudingen dat tijdens de jaarwisseling wordt verricht. Ook hierover zijn politiecijfers beschikbaar. Die laten een ander beeld zien. In de jaarwisseling van 2021 op 2022 werden nog 289 aanhoudingen verricht. In de jaren daarna schommelde dit aantal, maar van een duidelijke stijgende lijn is geen sprake. In de meest recente jaarwisseling, 2025–2026, daalde het aantal aanhoudingen naar 236, het laagste aantal in deze periode.
De ontwikkelingen in beide grafieken lopen daarmee niet gelijk op. Terwijl het aantal geregistreerde geweldsincidenten tegen politie toeneemt, blijft het aantal aanhoudingen stabiel of neemt zelfs af. Dat betekent niet automatisch dat geweld minder vaak wordt bestraft, maar laat wel zien dat niet elk incident leidt tot een aanhouding.
Volgens socioloog Don Weenink, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en gespecialiseerd in geweld in de openbare ruimte, is die discrepantie verklaarbaar. “Tijdens de jaarwisseling ligt de prioriteit van de politie vaak bij het herstellen van de orde en het voorkomen van verdere escalatie,” zegt hij. “In zulke situaties is het niet altijd mogelijk of wenselijk om direct tot aanhouding over te gaan. Veiligheid van agenten en omstanders staat dan voorop.”
Weenink benadrukt daarnaast dat geregistreerde cijfers slechts een deel van de werkelijkheid laten zien. “Registratie zegt iets over wat zichtbaar wordt gemaakt en vastgelegd, maar niet elk geweldsincident verloopt hetzelfde. Bovendien kunnen beleidskeuzes, capaciteit en omstandigheden per jaar verschillen.” De cijfers geven daarmee vooral inzicht in bredere ontwikkelingen, niet in individuele incidenten. Ze laten zien dat geweld tegen politie tijdens de jaarwisseling een terugkerend en toenemend probleem is, terwijl de mogelijkheden voor handhaving onder druk staan.
Verantwoording
De gebruikte data zijn afkomstig uit openbare (politie)rapportages over incidenten en aanhoudingen tijdens de jaarwisseling in Nederland . Voor de analyse zijn twee afzonderlijke datavisualisaties gemaakt. De eerste visualisatie toont de ontwikkeling van het aantal geregistreerde gevallen van fysiek geweld tegen politiemensen tijdens de jaarwisseling. De tweede visualisatie laat het aantal aanhoudingen in dezelfde periode zien. Er is bewust gekozen voor twee aparte grafieken, omdat elke grafiek een ander deel van het verhaal vertelt. De samenhang ontstaat in de combinatie van beide visualisaties en wordt in de tekst geduid. De cijfers hebben betrekking op geregistreerde incidenten en aanhoudingen; zij geven geen volledig beeld van alle geweldssituaties tijdens de jaarwisseling. De data is te vinden via de link hieronder.
https://docs.google.com/spreadsheets/d/1YtGKeIl1G4x-2UbEGRlUed1naFedNYVMkqaHOwbq0oE/edit?usp=sharing