Tijdens de debatten op TV komt elke keer het thema terug, immigratie. Nederland zit vol volgens sommige politici, maar hoeveel immigranten van buiten de EU komen er precies, en hoeveel is dit in vergelijking met andere Europese landen?
Om te onderzoeken hoeveel immigranten er naar verschillende Europese landen komen had ik twee aannames gedaan. Ten eerste, was mijn verwachting dat landen met een hoger bevolkingsaantal meer immigranten zouden hebben, omdat zij meer aan kunnen en het een kleiner deel van hun bevolking is. Mijn tweede aanname was dat er meer immigranten zouden gaan naar rijkere landen.
Met deze twee aannames ben ik data gaan zoeken. Hierbij heb ik de volgende data geselecteerd: toestroom immigranten naar Europese lidstaten, bevolkingsaantal en bruto binnenlands product per persoon (in Amerikaanse dollar van 2015).
De bovenstaande datavisualisatie laat zien hoeveel immigranten van niet-EU-landen naar EU-landen zijn gekomen in 2023 in verhouding met de bevolking. Hoewel het aantal immigranten bij veel landen het aantal inwoners lijkt te volgen, is vooral bij Polen, Italië en Frankrijk te zien dat hun immigrantenaantallen een stuk lager liggen. Volgens Asya Pisarevskaya, docent Migratie- en Diversiteitsgovernance aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, is 2023 een representatief jaar. “Over het algemeen is de toestroom van migratie vrij stabiel. Alleen de grote instroom van Oekraïners in 2022 had een impact op de trends.”
Data: Eurostat, Databank World Development Indicators
Opvallend uit de bovenstaande data is dat het aantal immigranten en bevolkingsaantal bijna samen lijken te lopen, maar er zijn veel opvallende uitschieters waardoor dat niet zo is. Zo zijn Polen, Italië en Frankrijk een duidelijke dip in immigratieaantallen, terwijl ze een zeer grote bevolking hebben.
In 2023 kwamen 159 duizend immigranten van buiten de EU naar Nederland, terwijl er in hetzelfde jaar 307 duizend naar Frankrijk gingen. Dit terwijl Frankrijk 68 miljoen inwoners telt en Nederland 17 miljoen. Met 68 miljoen bewoners heeft Frankrijk een vier keer zo grote bevolking als Nederland. Hoe kan het dat zij ‘maar’ twee keer zo veel non-EU immigranten krijgen?
De bovenstaande visualisatie laat zien wat het gemiddelde BBP per persoon is in elk EU-land in 2023. Daarnaast is te zien hoe groot de jaarlijkse instroom van immigranten is als percentage van de totale bevolking. Data: Eurostat, Databank World Development Indicators
De data laat duidelijk zien dat er geen direct verband is met het aantal immigranten in de samenleving en hoe welvarend een land is. Frankrijk, Finland en Ierland hebben een relatief hoog BBP per persoon, maar de binnenkomende immigranten maken een klein percentage uit van de samenleving. Verder hebben Ierland en Luxemburg beide een hoog BBP per persoon, maar grote verschillen in het aantal immigranten.
Frankrijk is lange tijd minder aantrekkelijk geweest voor immigranten. Volgens Metropolitics, geeft Frankrijk het hoogste aantal uitzettingsbevelen van alle EU-landen sinds 2018. In 2022 was dit 135 duizend, meer dan Italië en Spanje gecombineerd. De NOS meldt dat een meerderheid van de Franse bevolking een strenger asielbeleid wil. Dit beleid zou kunnen verklaren waarom een land met 68 miljoen inwoners in 2023 een vergelijkbaar aantal immigranten ontvangt als Nederland.
Asya Pisarevskaya docent Migratie- en Diversiteitsgovernance aan de Erasmus Universiteit Rotterdam vertelt dat het moeilijk is om precies te vinden waardoor het zo anders is. “Er zit eigenlijk niet zo veel verschil in het Nederlandse en Franse asielbeleid. Wel heeft de geografische ligging van een land ook effect op de instroom van migranten. Zo zie je dat landen zoals Griekenland en Italië meer instroom hebben van asielzoekers.” Hoewel de welvarendheid van een land weinig impact lijkt te hebben, geeft Pisarevskaya aan dat werkgelegenheid en een groeiende economie wel een impact hebben. “In het algemeen weten we dat landen waar veel werkgelegenheid is, dus waar de economie groeit en waar er sectoren zijn die afhankelijk zijn van arbeidsmigratie, meer migranten aantrekken dan de landen waar de economische situatie slechter is.”
De data in deze grafiek is anders dan de vorige, in deze data wordt gekeken naar het aantal verblijfstitels dat is uitgegeven in 2023. Hierdoor is duidelijk te zien om welke reden mensen in 2023 in elk land mogen verblijven. Deze data laten vooral zien dat Frankrijk een studentenland is, met ruim 112 duizend vergunningen voor studie. Nederland trekt daarentegen relatief veel arbeidsmigranten aan. Hoewel Frankrijk qua inwoners vier keer zo groot is als Nederland, is het aantal mensen dat voor werk naar Frankrijk komt (bijna 59 duizend) niet eens 2,2 keer zo hoog als in Nederland (ruim 27 duizend).
Geografische ligging, beleid, de koloniale geschiedenis kunnen allemaal een impact hebben. Kortom, vooral de economie zelf en behoefte aan personeel zijn de belangrijkste punten volgens Pisarevskaya. Wel is te concluderen dat Nederland relatief gezien meer immigranten krijgt dan grote landen zoals Frankrijk, ondanks dat het asielbeleid vergelijkbaar is.
Dataverantwoording:
De gebruikte data is afkomstig van de World Bank, Databank World Development Indicators. Uit deze bron is de informatie van het BBP per hoofd (in 2015 Amerikaanse Dollar), en de bevolkingsaantallen voor alle Europese lidstaten gehaald. De cijfers voor de jaarlijkse toestroom van het aantal migranten in Europa zijn afkomstig van cijfers van Eurostat. Deze cijfers geven de jaarlijkse toestroom van migranten weer naar alle Europese landen. Hierbij heb ik de data van non-Europese migranten in de 27 EU landen en de data van Europese migranten in de 27 EU landen geselecteerd.
Voor de visualisatie van het aantal vergunningen in Frankrijk en Nederland zijn cijfers van Eurostat gebruikt. Hierbij is een custom dataset gebruikt waarbij alleen Frankrijk en Nederland van het jaar 2023 zijn genomen.
De cijfers over het aantal immigranten zijn gecombineerd met het bevolkingsaantal. Daarna heb ik uitgerekend hoeveel immigranten er jaarlijks toestromen in verhouding tot de bevolking en deze gecombineerd met de data over het BBP per hoofd, hierbij zijn de eerste twee visualisaties tot stand gekomen. Alle data gaan over het jaar 2023.