‘Thuis was geen ruimte voor gevoel’

Wanneer Rachied Soebhan terugdenkt aan zijn jeugd, verschijnt een mengeling van nuchterheid en eerlijkheid in zijn stem. Hij windt er tijdens het gesprek geen doekjes om: ‘Thuis was er geen ruimte om emoties te voelen. Als je ze toonde, was dat slecht of ongezond.’ Het legt direct de toon voor een verhaal waarin identiteit, geaardheid, religie en een onveilige thuissituatie elkaar voortdurend kruisen.

Kind van Surinaamse- en islamitische ouders

Rachied groeit op in Nederland, als kind van Surinaamse ouders met een islamitische en hindoeïstische achtergrond die in de jaren zeventig naar Nederland kwamen. Zijn jeugd werd echter nauwelijks gevuld met culturele tradities of religieuze rituelen. ‘Ik doe eigenlijk niks met mijn afkomst,’ vertelt hij. ‘Mijn ouders waren wel gelovig, maar niet streng. Ik ben islamitisch opgevoed, maar er was nooit sprake van dwang’.

Religie achter zich laten

Toch betekent dat niet dat zijn achtergrond geen rol speelde in zijn ontwikkeling. Juist later, toen hij zijn geaardheid begon te onderzoeken, merkte hij hoe de combinatie van geloof en cultuur in zijn familie werkte als een onzichtbare blokkade ‘Het stukje islam ligt sowieso onder een vergrootglas, dus daar wilde ik niet mee geassocieerd worden. En ik ben gay… voor veel mensen kan dat lastig zijn’. Een belangrijk onderdeel van Rachied zijn ontwikkeling is het afstand nemen van het geloof waarin hij is opgevoed. ‘Ik ben heel blij dat ik niet religieus ben gebleven. Als dat wel zo was, dan zat ik nu misschien nog steeds in de kast’.

Vroege signalen 

Al op kleuterleeftijd merkte Rachied dat hij anders naar jongens keek. Niet seksueel, benadrukt hij, maar op dezelfde manier waarop andere kinderen een eerste onschuldig ‘crush’-gevoel ervaren. ‘Op het strand of in het zwembad… jongens trokken gewoon mijn aandacht. Thuis was daar totaal geen ruimte voor om dat te bespreken’ Gesprekken over geaardheid? Onmogelijk zegt Rachied ‘Ik weet zeker dat ze zouden zeggen dat het een fase was’.

Zijn thuissituatie was turbulent. Eén van Rachied zijn ouders is homofobisch en daarnaast heeft die een alcohol probleem. ‘Als kind of puber kun je dan nergens naartoe met je gevoelens. Als je emoties liet zien, werden die onderdrukt met agressie of geweld’.

Vlucht uit huis

Op 22 juni 2008 verlaat Rachied het ouderlijk huis halsoverkop. Hij is dan 21 jaar. ‘Ik ben letterlijk gevlucht. Daarna heb ik  op straat en in mijn auto geleefd,’ vertelt Rachied. Pas in augustus krijgt hij zijn eerste eigen woning.Het is een periode waarin overleven centraal staat, maar die tegelijk een onderliggende beweging in gang zet: eindelijk ruimte maken voor zichzelf.

Na zijn vertrek uit huis volgt eerst een jaar therapie. ‘Ik moest aan mezelf werken, dingen verwerken. Pas daarna kon ik kijken naar mijn persoonlijkheid, mijn geaardheid, wie ik eigenlijk ben.’ Rachied komt niet zozeer ‘uit de kast’ als wel eindelijk tot zichzelf. ‘Coming-out vind ik een lastig woord. Het voelde meer alsof ik eindelijk hardop mocht zijn wie ik al mijn hele leven was’. Hij experimenteert in zijn twintiger jaren, leert zichzelf kennen, bouwt relaties op en breekt ze weer af. ‘Ik heb even flink het beeld gedeeld,’ zegt hij met een knipoog. ‘Ervaringen opdoen, dat hoort erbij’. Sinds de zomer van 2024 heeft hij opnieuw een vaste relatie. ‘Ik ben heel blij,’ vertelt hij zichtbaar tevreden.

Leven dat anders had kunnen lopen

Als Rachied terugkijkt, beseft hij maar al te goed hoe anders zijn leven had kunnen zijn. ‘Als ik het pad had gevolgd dat mijn ouders voor ogen hadden, was ik waarschijnlijk nooit mezelf geworden.’ Nu bouwt hij, met steun van zijn partner en mensen om hem heen, aan een toekomst waarin hij niet langer hoeft te verbergen wie hij is.