Uit eigen onderzoek blijkt dat het aantal vrouwelijke noteringen in de Top 2000 tussen 2020 en 2024 is gestegen van 252 naar 274: een relatieve groei van 8,7%. En dat terwijl bij awardshows zoals de Grammy’s het merendeel van de winnaars vrouwelijke artiesten zijn. Leo Blokhuis, tv-presentator van de Top 2000 à Go Go: “De Top 2000 is het meest conservatieve wat je kan krijgen op muziekgebied in Nederland.”

In 2020 stonden er 252 vrouwelijke noteringen in de Top 2000. In 2024 waren dat er 274. Mannen leverden in beide jaren zo’n 80% van de lijst, vrouwen zo’n 13% en gemixte bands en samenwerkingen de resterende 7%.

Vooroordelen

“Het is een feit dat vrouwen lang het onderspit hebben gedolven in de popmuziek. En dat heeft echt te maken met stereotypen, zoals dat ze niet ondernemend zijn en vooral mooi moesten zijn.” Allemaal onzin-argumenten, zegt Blokhuis, maar ze hebben wel voor een enorme achterstand gezorgd.

Die achterstand is ook in de data zichtbaar. Bij de vijf vrouwelijke artiesten met de grootste relatieve stijging, onder wie Taylor Swift (van 1 notering in 2020 naar 14 in 2024) en Billie Eilish (van 2 naar 6), is de groei flink, maar in het totaalplaatje blijft die beperkt. Juist bij deze vijf artiesten is de stijging het grootst, en toch bewegen de totaalcijfers nauwelijks.

“Het ‘gouwe ouwe’ gevoel is hartstikke leuk”, zegt Blokhuis, “maar daardoor kom je natuurlijk wel heel behoudend uit. De lijst van 35 nummers waar je als luisteraar op stemt, zal elk jaar een heel klein beetje verschillen, maar niet enorm verschillen.”

Langzame verandering

Wat de data ook laat zien: de groei van vrouwen gaat ten koste van mannen, niet van andere vrouwen. Waar vrouwen van 252 naar 274 noteringen stijgen, dalen de mannelijke noteringen in dezelfde periode licht. Vrouwen winnen dus terrein op mannen, alleen gaat dat wel bijzonder langzaam.

Als de noteringen op dit tempo blijven groeien, duurt het nog 89 jaar voordat vrouwen een derde van de Top 2000 uitmaken. Een vergelijkbaar beeld komt naar voren uit onderzoek van de Amerikaanse journalist Luba Kassova naar de Grammy’s: in de vier belangrijkste categorieën was slechts twintig procent van de genomineerden vrouw, ondanks de enorme zichtbaarheid van artiesten als Beyoncé, Taylor Swift en Sabrina Carpenter.

Blokhuis wijst ook op de rol van platenmaatschappijen. Het overgrote deel van de mensen in hogere functies is nog steeds man, en platenmaatschappijen willen geld verdienen. “Het is belangrijk dat er zoveel mogelijk succesvolle vrouwelijke artiesten zijn in de volle breedte van alle genres. Dat helpt nieuwe, jonge artiesten ook weer met het ontdekken van hun creativiteit.”

Verantwoording Voor dit onderzoek zijn de Top 2000-lijsten van 2020 tot en met 2024 handmatig gecategoriseerd. Elke notering is ingedeeld in één van acht categorieën: solo vrouw, solo man, vrouwenband, mannenband, gemixte band, gemixte samenwerking, mannen samenwerking of vrouwen samenwerking. De indeling is gebaseerd op de geslachtssamenstelling van de artiest of band op het moment van de notering. Bij twijfel, bijvoorbeeld bij bands met een wisselende bezetting, is gekeken naar de officiële en meest actuele bandsamenstelling zoals vermeld op de website van de artiest of op Wikipedia.

De categorieën ‘samenwerking’ zijn gebruikt voor nummers waarop meerdere artiesten staan die normaal solo of in andere bands opereren. Een nummer van twee vrouwelijke solo-artiesten samen valt dus onder ‘vrouwen samenwerking’, en niet onder ‘solo vrouw’. Op die manier is elke notering eenduidig in één categorie ingedeeld en worden dubbeltellingen vermeden.

De percentages in dit artikel zijn berekend op basis van het totaal van 2000 noteringen per jaar. De relatieve stijging van 8,7% is berekend door het aantal vrouwelijke noteringen in 2024 (274) te vergelijken met dat in 2020 (252): een verschil van 22 noteringen, gedeeld door 252, maal 100. De vijf artiesten in de tweede visualisatie zijn geselecteerd op basis van de grootste relatieve stijging in het aantal noteringen tussen 2020 en 2024. De volledige dataset is hier te bekijken.