De populariteit van Sinterklaas lijkt al jaren af te nemen, maar in 2025 zit het feest weer licht in de lift. Meer Nederlanders geven aan dat ze Sinterklaas vieren dan vorig jaar. Tegelijkertijd groeit Kerst al langere tijd uit tot het belangrijkste feest van de decembermaand. Is de afnemende populariteit van Sinterklaas toe te wijden aan een dipje of wijst deze verandering op een structurele verschuiving in hoe Nederlanders de decembermaand beleven?
Albert Ketz, Vestigingsdirecteur van Sligro Doetinchem, merkt dat de decembermaand voor veel klanten steeds sterker rond Kerst draait. ‘’Waar Sinterklaas zich beperkt tot een paar weken en vrije gerichte aankopen, is kerst een veel langer traject zegt hij. ‘’Klanten bereiden zich er weken op voor en zijn in de laatste dagen voor Kerst duidelijk minder prijsgevoelig. Bij Kerst mag er eigenlijk niks ontbreken.
Naast de, in zijn ogen, toenemende populariteit van Kerst geeft hij ook aan dat er vandaag de dag door bedrijven, zoals de Sligro, minder wordt gericht op Sinterklaas, maar meer op algemene feestdagen. Volgens hem wordt deze ontwikkeling in de toekomst nog veel groter en krijgen feestdagen uit andere culturen ook meer aandacht en ruimte. Ketz geeft aan dat hij merkt dat de decembermaand meer gaat draaien om gezelligheid en samen zijn. Deze ontwikkeling heeft ervoor gezorgd dat Albert verschillende dingen door de jaren heen heeft zien veranderen in zijn vestiging, zoals: het sint- assortiment krimpt en maakt plaats voor meer ‘neutrale’ feestartikelen, scholen kopen minder pepernoten in en het aantal chocoladeletters worden minder verkocht.
Hoewel Albert Ketz spreekt over een bredere en meer neutrale invulling van de decembermaand, laten de data zien dat deze verschuiving niet alle feestdagen in gelijke mate raakt. Google Trends toont de relatieve zoekinteresse voor termen in Google op een schaal van o tot 100, waarbij 100 het moment met de hoogste populariteit weergeeft. De data laat zien dat de online aandacht voor Sinterklaas sinds het midden van de jaren 2000 geleidelijk afneemt, terwijl de zoekinteresse naar Kerst juist toeneemt. Tegelijkertijd verschuift het gebruik van de term ‘kerstmis naar ‘kerst’, wat erop kan wijzen dat kerst inderdaad breder en informeler wordt beleefd. Deze ontwikkeling sluit aan bij de observatie van Ketz dat Kerst voor consumenten steeds minder een afgebakend moment is en steeds meer de toon zet voor de hele decembermaand.
De online verschuiving richting kerst roept de vraag op hoe deze ontwikkeling zich vertaalt naar het daadwerkelijke viergedrag van consumenten. In de volgende datavisualisatie is het viergedrag van consumenten rond Kerst en Sinterklaas weergegeven. De gegevens zijn afkomstig uit verschillende jaren van het jaarlijks consumentenonderzoek van ABN AMRO, uitgevoerd in samenwerking met onderzoeksbureau Q&A Retail.
Uit het consumentenonderzoek blijkt dat Kerst structureel door meer Nederlanders wordt gevierd dan Sinterklaas. In alle onderzochte jaren geeft ongeveer tachtig procent van de respondenten aan Kerst te vieren, terwijl het aandeel dat Sinterklaas viert duidelijk lager ligt en sterker schommelt. Dit jaar, 2025 is sprake van een lichte opleving van het Sinterklaasfeest, maar het verschil met Kerst blijft groot.
De combinatie van online zoekgedrag, cijfers uit consumentenonderzoek en de praktijkervaring van Albert Ketz laat zien dat de afnemende populariteit van Sinterklaas geen tijdelijk dipje lijkt te zijn. In een decembermaand die steeds breder en neutraler wordt ingevuld, blijft Kerst stevig overeind, terwijl juist Sinterklaas terrein verliest. Daarmee lijkt niet zozeer de hele decembermaand te veranderen, maar vooral de plek die Sinterklaas daarin inneemt.
Dataverantwoording:
De gegevens voor online aandacht in dit artikel zijn afkomstig uit Google Trends. Dit is een Tool van Google die inzicht geeft in de zoekinteresse naar specifieke termen. Voor de analyse is gekeken naar zoekopdrachten in Nederland voor de termen ‘Sinterklaas, ‘Kerst’ en ‘Kerstmis’ in de maand november. Google Trends werkt met een schaal van 0 tot 100, waarbij 100 het moment met de hoogste zoekpopulariteit binnen de gekozen periode laat zien. Omdat de data is gebaseerd op een zeer groot aantal zoekopdrachten, biedt de data een betrouwbaar beeld van hoe de online aandacht voor feestdagen zich door de jaren heen ontwikkelt. De data is geschikt om trends en verschuivingen in interesse zichtbaar te maken, maar geeft geen inzicht in absolute aantallen, maar alleen zoekopdrachten. De zoektermen zijn zelf opgesteld en de resultaten zijn zelf via Google Trends verzameld en in een dataset gevoegd. De dataset is te vinden aan het einde van de pagina.
De cijfers over het viergedrag van consumenten zijn gebaseerd op jaarlijks consumentenonderzoek van ABN AMRO, uitgevoerd in samenwerking met onderzoeksbureau Q&A Retail. In het desbetreffende onderzoek zijn per jaar tussen 1.200 en 2.100 Nederlandse consumenten bevraagd over welke feestdagen zij vieren. Respondenten konden meerdere feestdagen selecteren. Dat sluit aan bij de praktijk waarin mensen vaak meer dan één feest vieren. Het percentage geven daarmee geen onderlinge verdeling weer, maar het aandeel consumenten dat aangeeft een feestdag te vieren. Door de jaarlijkse terugkeer van dit onderzoek is het mogelijk om ontwikkelingen in het viergedrag met elkaar te vergelijken. De onderzoeksresultaten van jaar 2022 t\m 2025 zijn zelf verzameld en samengevoegd in een dataset.
Klik hier voor de dataset.
