De claim: De Duitse minister van Binnenlandse Zaken Alexander Dobrindt vergeleek de AfD onlangs met de Russische dreiging. Volgens hem wordt Duitsland niet alleen van buitenaf bedreigd door Russische drones, maar ook van binnenuit door “ideologische laagvliegers van Moskou in onze parlementen”. Met deze uitspraak suggereert Dobrindt dat Rusland via de AfD invloed uitoefent. De minister maakte deze vergelijking op 7 september, een dag na de verkiezingswinst van de AfD in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. De partij behaalde daar bijna 44 procent van de stemmen. De AfD wil de betrekkingen met Rusland herstellen en is tegen verdere militaire steun aan Oekraïne. Echter, zijn er ook daadwerkelijk banden met Rusland, zoals Dobrindt met zijn vergelijking suggereert?
Volgens Elian de Jong van het Duitsland Instituut van de Universiteit van Amsterdam, zijn er “redelijk veel” concrete aanwijzingen voor banden tussen de AfD en Rusland. De voorbeelden gaan volgens hem verder dan alleen politieke overeenkomsten.
Een van de duidelijkste voorbeelden is AfD-politicus Petr Bystron. Hij werd er in 2024 van beschuldigd geld uit Rusland te hebben ontvangen via het pro-Russische platform Voice of Europe. De beschuldigingen kwamen voort uit berichtgeving van onder meer het Duitse tijdschrift Der Spiegel en het Tsjechische nieuwsmedium Deník N. Bystron ontkende dat hij geld had aangenomen. De AfD vroeg hem vervolgens om opheldering over de beschuldigingen, zo berichtte Reuters.
Ook andere AfD-politici hebben contacten met Russische actoren. Door het Duitsland Instituut wordt beschreven dat verschillende AfD’ers Rusland bezochten, verschenen op Russische staatsmedia of in Rusland optraden als verkiezingswaarnemer. Hierbij noemt het instituut bijvoorbeeld Rainer Rothfuß. Hij verschijnt regelmatig op de Russische televisie. Ook Matthias Moosdorf wordt genoemd; hij nam in Rusland deel aan politieke en economische bijeenkomsten.
Een ander voorbeeld is Markus Frohnmaier. De AfD-politicus onderhoudt volgens het Duitsland Instituut al langere tijd contacten met Russische actoren. In gelekte Russische strategiedocumenten in handen van Der Spiegel zou hij zijn omschreven als een “absoluut controleerbare afgevaardigde”. Dat kan zeker gezien worden als een aanwijzing voor belangstelling voor de AfD vanuit Russische kringen. Echter, het bewijst geen directe aansturing vanuit Rusland.
Ook wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de relatie tussen de AfD en pro-Russische standpunten verder gaat dan een enkel incident. Een studie uit 2025 onderzocht de houding van elf Europese radicaal-rechtse partijen ten aanzien van het regime van Vladimir Poetin. Vanwege de houding van de AfD tegenover Poetin is de partij in het onderzoek meegenomen. Tijdens het onderzoek is gekeken naar de periode vanaf de annexatie van de Krim in 2014 tot de invasie van Oekraïne in 2022. De studie werd gepubliceerd in een wetenschappelijk tijdschrift en is via PubMed Central te raadplegen.
Ook zijn er aanwijzingen dat Rusland via beïnvloedingscampagnes probeert de positie van partijen als de AfD te versterken. Bronnen vanuit de Duitse veiligheidsdiensten hebben in augustus 2026 aan Reuters gemeld dat Rusland zijn activiteiten rondom desinformatie rond Duitse verkiezingen heeft opgevoerd. Aangezien de campagnes volgens de bronnen voornamelijk gericht waren tegen tegenstanders van de AfD, bewijst dit pogingen tot beïnvloeding door Rusland, maar niet per se directe banden.
Volgens de Jong van het Duitsland Instituut is het te simpel om de contacten met Rusland enkel aan individuele AfD-politici toe te schrijven. Politici die namens hun partij in de bondsdag zitten, vertegenwoordigen namelijk hun partij, ook tijdens buitenlandse contacten. Volgens hem zeggen de contacten van individuele politici dus wel degelijk iets over de relatie tussen Rusland en de AfD als geheel.
Eindoordeel: grotendeels waar. Gezien de verschillende concrete aanwijzingen zijn banden tussen Rusland en delen van de AfD wel bewezen. Dit bewijs bestaat onder meer uit contacten van politici met Russische actoren, bezoeken aan Rusland en aanwijzingen van financiële banden met pro-Russische organisaties. Ook is onafhankelijk aangetoond dat Rusland probeert invloed uit te oefenen op het publieke debat in Duitsland.
Echter, dit betekent nog niet automatisch dat er sprake is van Russische aansturing van de volledige AfD. De uitspraak van Alexander Dobrindt moet dan ook gezien worden als een politieke interpretatie van de minister. Wel is er een feitelijke basis voor de door hem gemaakte vergelijking.
