Tijdens het jaarlijkse Algemeen Debat van de Verenigde Naties komen de politieke staatshoofden van de lidstaten samen in New York. Van 22 tot en met 28 september delen zij hun wensen voor het buitenlandse beleid. Dit jaar valt het Algemeen Debat samen met de selectie van de nieuwe VN-baas, en dat kan die selectie flink opschudden.
Voor het 81ste Algemeen Debat komen alle staatshoofden van de VN-lidstaten van 22 tot en met 28 september samen in New York. Tijdens die week mag elke lidstaat een vijftien minutenlange speech geven, waarin zij hun wensen en prioriteiten delen voor het buitenlandse beleid van de VN. Deze week is een van de weinige momenten waarop zoveel staatshoofden bij elkaar zijn. Niet voor niets wordt het Algemeen Debat dan ook wel de Superbowl van de diplomatie genoemd.
Na tien jaar valt het Algemeen Debat weer samen met de selectie en aanstelling van de volgende Secretaris-Generaal, oftewel de baas van de VN. Sinds november 2025 kunnen VN-lidstaten kandidaten nomineren voor de positie van Secretaris-Generaal. Vervolgens stemt de VN-Veiligheidsraad in verschillende rondes op de kandidaten. Dit gebeurt volgens artikelen 27 en 97 van het VN-Handvest totdat de permanente leden van de Veiligheidsraad een consensus hebben bereikt.
Het aantal stemrondes hangt dus af van wanneer lidstaten kandidaten nomineren en hoe snel de Veiligheidsraad het eens kan worden. ‘Het selectieproces van de volgende Secretaris-Generaal is dus relatief ongedefinieerd’, zegt Anjali Dayal, hoogleraar aan de Universiteit van Fordham met een expertise in de VN. Dayal vervolgt: ‘Er is geen vast eindpunt tot wanneer lidstaten een kandidaat mogen nomineren.’ Hierdoor kunnen er ook nog kandidaten genomineerd worden tijdens de week van het Algemeen Debat.
Wie uiteindelijk Secretaris-Generaal wordt, moet volgens de taakomschrijving van de VN de waarden van de organisatie kunnen waarborgen. Hieronder valt het waarborgen van internationale vrede en veiligheid. De nieuwe VN-baas moet daarom de lidstaten kunnen overtuigen om te luisteren en samen te werken.
Het samenkomen van staatshoofden tijdens het Algemeen Debat, gecombineerd met het nominatierecht van lidstaten, maakt het Algemeen Debat een uitgelezen kans voor staatshoofden om campagne te voeren voor kandidaten. Hierdoor kan het selectieproces van de volgende Secretaris-Generaal er na het Algemeen Debat heel anders bij liggen.
Verslaggever Merlin de Vries ging in gesprek met voormalig plaatsvervangend stafchef van de president van het Algemeen Debat, Fernando Marani, en hoogleraar en VN-expert, Martin Wählisch. Zij vroeg hen hoe het Algemeen Debat gebruikt kan worden in het selectieproces van de Secretaris-Generaal.
In de audioreportage is het volgende audiomateriaal gebruikt:
United Nations, Netherlands – General Debate, 80th Session
https://webtv.un.org/en/asset/k14/k14k3x26fb
United Nations, United States of America – General Debate, 80th Session
https://webtv.un.org/en/asset/k19/k1952w5l08
United Nations, Burgaria – President Addresses General Debate, 71st Session
https://webtv.un.org/en/asset/k10/k10rzvhsk5
