Op 16 november 2026 sprak president Donald Trump de pers toe vlak voor zijn vertrek naar Azië, waar hij onder meer aanwezig is bij de ASEAN-top en overleg voert met de Chinese president Xi Jinping. Gevraagd naar zijn agenda stelde hij dat de Verenigde Staten op economisch gebied elk ander land ter wereld “met een ruime voorsprong” voorblijven (“Economically, we’re leading every country in the world by a lot”). Maar klopt dat beeld eigenlijk wel als we die uitspraak naast internationale economische cijfers en de inzichten van economen leggen?
Nominaal bbp: hier heeft Trump een punt
Als je kijkt naar het nominale bruto binnenlands product (bbp) de totale waarde van alle geproduceerde goederen en diensten in Amerikaanse dollars heeft Trump gelijk. Volgens de World Economic Outlook van het Internationaal Monetair Fonds (IMF, oktober 2026) komt de Amerikaanse economie in 2026 uit op ongeveer 32,64 biljoen dollar. Daarmee zijn de Verenigde Staten goed voor ruim een kwart (25,5 procent) van de hele wereldeconomie. Het verschil met nummer twee China (21,55 biljoen dollar) is ruim 11 biljoen dollar. Dat gat alleen al is groter dan de volledige economieën van de nummers drie en vier van de wereld Duitsland (5,47 biljoen dollar) en Japan (4,34 biljoen dollar) bij elkaar opgeteld.
Koopkracht en groei: hier verandert het beeld
Toch zegt dat nominale bbp lang niet alles. Als je kijkt naar koopkrachtpariteit (Purchasing Power Parity, PPP) wat laat zien wat je in een land daadwerkelijk voor je geld kunt kopen staat niet de VS, maar China bovenaan. Volgens de IMF DataMapper (oktober 2026) heeft China een economie van 44,55 biljoen internationale dollar, tegenover 32,64 biljoen voor de VS. In koopkracht is China dus goed voor bijna 20 procent van de wereldeconomie, terwijl de VS op 14,8 procent uitkomen.
Ook qua economische groei staan de VS niet bovenaan. Met een verwachte groei van 2,3 procent in 2026 doen de Verenigde Staten het wel beter dan andere grote westerse landen zoals Duitsland (1,3 procent) en Japan (0,7 procent). Maar wereldwijd gezien ligt 2,3 procent onder het gemiddelde van 3,1 procent. Opkomende economieën als China (4,5 procent) en India (7,0 procent) groeien een stuk harder.
Welvaart, techbedrijven en dure importtarieven
Daarnaast zeggen totale groeicijfers weinig over hoe eerlijk de welvaart is verdeeld en hoe kwetsbaar een economie is. Qua bbp per inwoner staan de VS met ongeveer 95.000 dollar op de achtste plek wereldwijd, achter kleinere landen als Liechtenstein, Luxemburg, Ierland en Zwitserland. Tegelijkertijd draait de Amerikaanse economie voor bijna 68 procent op wat consumenten uitgeven, terwijl de spaarquote van Amerikaanse huishoudens zakte naar 3,8 procent en de staatsschuld opliep tot 100 procent van het bbp.
Econoom Gerdien Meijerink legt uit dat deze cijfers een eenzijdig beeld geven: “Nominaal bbp zegt niet alles: welvaart en welzijn worden daarin niet meegenomen en de verdeling in de VS is scheef.” Volgens haar leunt de Amerikaanse groei ook op een te kleine groep bedrijven: “De bbp-groei komt vooral uit een klein aantal tech- en AI-bedrijven zoals Google en Nvidia. Als je zo afhankelijk bent van een beperkt aantal bedrijven die ook nog eens enorme schulden aangaan maakt dat de economie risicovol.”
Daar komt nog bij dat inflatie, internationale conflicten en het Amerikaanse handelsbeleid het leven voor gewone Amerikanen duurder maken. De oorlog met Iran zorgt voor hogere olieprijzen wat je niet alleen merkt aan de benzinepomp, maar in allerlei producten en de brede importtarieven jagen de prijzen in de winkels verder op.
Meijerink vindt die aanpak niet logisch: “De importtarieven zijn veel te breed ingezet, op te veel producten en te veel landen. Tarieven op goedkope producten uit China begrijp ik nog vanuit bescherming, maar dure grondstoffen uit een land als Canada belasten werkt averechts. Amerika koopt bijvoorbeeld veel Canadees hout; als je daar importtarieven op gooit, worden meubels meteen duurder en rekenen bedrijven dat direct door aan de consument.”
Conclusie
De claim van Trump is deels waar. Hij heeft gelijk dat de Verenigde Staten in totale omvang in dollars veruit de grootste economie ter wereld zijn en andere westerse landen nu voorblijven in groei. Maar zijn uitspraak dat de VS op economisch vlak elk land ter wereld “met een ruime voorsprong” aanvoeren, klopt niet helemaal: qua koopkracht is China groter, landen als India en China groeien sneller en per inwoner staan zeven landen hoger op de lijst. Bovendien laten de totale groeicijfers niet zien dat de welvaart scheef verdeeld is, de groei sterk afhangt van een paar AI-bedrijven en importtarieven producten duurder maken voor de Amerikaanse consument.