Vanaf vandaag, donderdag 1 oktober verandert de manier waarop Nederland de binnengrenzen met Duitsland en België controleert. De tijdelijke grenscontroles die december 2024 werden ingevoerd, stoppen. Daarvoor komt het vernieuwde Mobiel Toezicht Veiligheid (MTV) in de plaats. De Koninklijke Marechaussee krijgt hiermee meer ruimte om de controles uit te voeren.

Bij de tijdelijke controles konden de Marechaussees direct aan de grens staan. Nu kunnen zij tot twintig kilometer van de grens staan om te controleren. Ook mogen ze internationale treinen en vliegtuigen uitgebreider controleren.

“Dat betekent dat we bijvoorbeeld langs de snelwegen staan, maar ook internationale treinen die van België of Duitsland naar Nederland gaan kunnen controleren’, zegt majoor Mike Hofman, woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee.

De controles worden volgens Hofman niet willekeurig uitgevoerd. De Marechaussee bepaalt op basis van informatie en risicoanalyses welke voertuigen en personen worden gecontroleerd. ‘We doen dat eigenlijk nooit willekeurig, maar altijd op basis van informatie die we al hebben.’

Die informatie komt onder meer van de politie en internationale partners, zoals de Duitse en Belgische politie. De nieuwe werkwijze moet het voor de mensensmokkelaars moelijker maken om de controle te ontwijken. Omdat de Marechaussee nu flexibeler kan bepalen waar en wanneer ze de controles uitvoeren, worden ze minder voorspelbaar.

De Marechaussee controleert niet alleen auto’s. Ze controleren ook vrachtwagens, bussen, treinen, vliegtuigen en ook boten kunnen gecontroleerd worden. Bij internationale treinen kan het bijvoorbeeld zijn of de reizigers Nederland wel in mogen.

Volgens Hofman hebben de eerdere tijdelijke controles geleid tot aanhoudingen en toegangsweigeringen. ‘In het eerste jaar van de controle hebben we bijvoorbeeld zo’n bijna 600 mensen teruggestuurd naar waar ze vandaan kwamen omdat ze Nederland niet in mochten.’

Hofman erkent tegelijkertijd dat het niet met zekerheid kan worden vastgesteld of de controles de migratie verminderen. ‘Of ze helemaal het effect bereiken van het tegengaan van migratie, dat is moeilijk te zeggen.’