Sinds studiejaar 2023/2024 krijgen studenten in het hoger onderwijs weer een basisbeurs. Daarmee zouden studenten financieel zelfstandiger zijn geworden. Maar in hoeverre klopt die bewering? Lenen studenten inderdaad minder en zijn zij minder afhankelijk van financiële steun van anderen?

Sinds de herinvoering van de basisbeurs is het aantal studenten met een studieschuld duidelijk afgenomen. Volgens het CBS hadden begin 2023 nog 609.400 studenten een studieschuld. Begin 2026 waren dat er 398.900. Het CBS schrijft dat sinds de terugkeer van de basisbeurs minder studenten een lening hebben aangevraagd.

Ook de gemiddelde studieschuld van studenten die nog studeren is gedaald. Die bedroeg begin 2023 gemiddeld 16.900 euro en begin 2026 15.600 euro. Bij oud-studenten ligt het gemiddelde juist hoger: 19.200 euro.

Financiële verschillen tussen studenten

De daling van het aantal studenten met een studieschuld betekent niet dat iedere student financieel zelfstandig kan studeren. Het Nibud onderzoekt al jaren de inkomsten, uitgaven en het leengedrag van studenten. Uit eerder onderzoek van het instituut blijkt dat studenten financieel niet allemaal dezelfde uitgangspositie hebben. Het Nibud waarschuwde eerder dat studenten die niet op financiële steun van hun ouders kunnen rekenen, sneller afhankelijk kunnen worden van een lening.

Ook de woonsituatie speelt een belangrijke rol. Studenten die uitwonend zijn hebben doorgaans hogere kosten dan studenten die thuis wonen. Daardoor kan de basisbeurs voor de ene student voldoende zijn om minder te lenen, terwijl een andere student alsnog extra inkomsten nodig heeft.

Financiële zelfstandigheid

De basisbeurs is bovendien niet het enige onderdeel van de studiefinanciering. Studenten kunnen daarnaast gebruikmaken van een aanvullende beurs en een rentedragende lening. De basisbeurs wordt, wanneer aan de voorwaarden wordt voldaan, uiteindelijk omgezet in een gift. Een rentedragende lening moet wel worden terugbetaald.

De actuele CBS-cijfers laten daarmee zien dat sinds de terugkeer van de basisbeurs minder studenten een studieschuld hebben en dat de gemiddelde schuld van huidige studenten is gedaald. Tegelijkertijd blijft de financiële situatie afhankelijk van factoren zoals woonlasten, ouderlijke steun en de noodzaak om extra te lenen.

Luister hier naar Tamara tijdens de talkshow.