De stemmen in haar hoofd vonden haar niks waard, maar Tessa wilde leven…
Trigger warning: dit verhaal gaat over zelfdoding.
Driehonderd. Het aantal jongeren dat in het afgelopen jaar de keuze heeft gemaakt om hun leven te beëindigen. Dit aantal is volgens onderzoek van 113.nl gestegen in de afgelopen jaren. Hoewel de cijfers van zelfdoding bij volwassenen stabiel zijn, is er sprake van een stijging onder jongvolwassenen -onder 30- met zeventien procent. Deze stijging wordt veroorzaakt door verschillende factoren waaronder psychische problemen. Een probleem waar veel jongvolwassenen mee kampen. Mieke*, de pleegmoeder van de destijds 18-jarige Tessa*, vertelt wat de psychische oorzaken voor haar waren die ervoor zorgden dat Tessa besloot uit haar leven te stappen.
‘Wil jij alsjeblieft mijn medicijnen bewaren?’ was de vraag die Tessa stelde aan haar pleegmoeder. Ze vertrouwde zichzelf er niet mee. Een avond kwam Tessa beneden en zei tegen haar pleegmoeder: ‘Ik heb 112 gebeld. Er komt zo een ambulance’.
Bij Tessa’s pleegmoeder ging de knop om: ‘dit is niet goed’, Ook al was ze Tessa’s pogingen inmiddels al gewend…

Tessa was nog maar vier jaar oud toen zij al aangaf bij haar ouders: ‘Ik wil dood’. Haar moeder wist het altijd al, Tessa gaat het leven niet overleven. In haar levensloop ontwikkelde Tessa een enorme passie voor koken. ‘Tessa, koken is jouw passie, ga er wat mee doen,’ waren de woorden van haar moeder. Vanaf dat moment trok ze in bij Mieke, die in de laatste tien maanden van Tessa haar leven haar pleegmoeder was. Zo woonde ze dichter bij de kookschool waar Tessa heen zou gaan. ‘Ik leerde Tessa kennen omdat zij bevriend was met mijn zoon Tim,’ vertelt Mieke. Tessa haar zoektocht naar een kamer in Utrecht was een onmogelijk taak. Ze wilde niet toegeven aan Tim en Mieke dat ze wel eens op een bankje op het station sliep. ‘Zo begon het met de vraag of Tessa mocht komen logeren en eindigde dit in dat ze introk.’
Ze was een empathisch meisje dat vol met humor zat. Soms zat ze uren aan de telefoon met haar vriendinnen omdat die het moeilijk hadden, terwijl Tessa ook worstelde met haar eigen problemen. Toch was Tessa altijd een luisterend oor.
Op een avond zou Tessa samen met haar vriendengroep naar een concert gaan. ‘Vooraf bakte ze koekjes en deelden deze uit aan iedereen die in de rij stond te wachten’, vertelt haar pleegmoeder. Met trots sprak ze over wat een bijzonder meisje ze was. ‘Het waren niet alleen koekjes die ze maakte want door de passie van koken belanden Tessa haar gerechten die ze tijdens haar stage moest maken binnen enkele maanden op de menukaart’
‘Je bent niks waard. Je bent slecht. Je bent lelijk’
Tessa stond in de deuropening. Ze had haar pleegmoeder net vertelt dat ze de ambulance had gebeld omdat ze een overdosis aan paracetamols ingenomen had.
‘Hoeveel?’ ‘Zesendertig’, was haar antwoord.
‘Tessa moest omgaan met een manier van overleven’ vertelt haar pleegmoeder. ‘Op het moment dat ze die paracetamols had genomen wilde ze niet dood, maar dat waren de stemmen in haar hoofd die haar de meest slechtste dingen wijsmaakten.’
Tessa vocht haar hele leven al tegen haar psychische problemen. Op jonge leeftijd ontwikkelde ze schizofrenie, dat ervoor zorgde dat haar leven werd beïnvloed door stemmen die alleen zij ervaarde.
‘Je bent niks waard. Je bent slecht. Je bent lelijk’. Als ze ’s avonds in bed lag, ging Tessa haar wekker om het halfuur. ‘Ze mocht niet slapen van de stemmen,’ licht haar pleegmoeder toe.
De overdosis paracetamols bracht Tessa per ambulance een nacht naar het ziekenhuis. Na het leegpompen van haar maag mocht ze weer naar huis.
‘Ik kan het niet meer aan maar ik ga mijn best doen,’ zei Tessa tegen haar pleegmoeder. Het leek goed te gaan maar haar pogingen waren inmiddels gewenning voor haar pleeggezin. ‘We vochten met Tessa mee omdat we wisten het samen onder de duim konden houden,’ vertelt Mieke.
Tessa’s zelfmoordpogingen ‘waren ‘normaal’, omdat dit de enige manier voor haar was om terug te vechten tegen de stemmen…
Juist toen had de regering een wijziging gebracht in de medicijnenwet. Dit betekende dat Tessa haar normale dosis medicijnen niet meer vergoed kon krijgen en moest overstappen op zwaardere dosering die wél werd vergoed. ‘Ik herinner me nog het gesprek dat Tessa had met de apotheker hierover, vertelt Mieke.
‘Mevrouw, dit is een dubbele sterkte, dat lijkt me niet handig’.
‘Meid, dat is helemaal geen probleem. Deze pillen kan je gewoon doorbreken en dan heb je de juiste dosis weer,’ waren de woorden van de apotheker.
En dat is natuurlijk domweg fout gegaan. ‘Wat Tessa toen deed met de dubbele dosering kan je zelf wel invullen’, vertelt Mieke.
‘Ze was loeisterk, geestelijk, maar omdat ze was overgestapt naar de dubbele dosis medicijnen gingen haar kortetermijngeheugen en concentratie naar de klote.’ En dat bracht haar in problemen op tijdens haar examens.
Het was maandagochtend en Mieke en Tessa’s moeder zaten samen in de zon in de tuin. De band tussen de twee was ijzersterk omdat ze beide de zorg over Tessa droegen. ‘We waren twee moeders voor haar,’ zei Mieke. Ze vond het fijn dat ze de zorg over Tessa kon delen.
Tessa was naar haar examens. Toen ging de telefoon.
‘Dat was Tessa die afscheid nam, vertelt Mieke, terwijl tranen langzaam vormden in haar ogen. Het was lastig voor haar om te praten over deze situaties.
‘Tessa’s moeder sprak met Tessa aan de telefoon en ik kon aan haar blik zien dat het fout was.’ Zonder een woord tegen elkaar te zeggen, pakten ze beiden hun jas en renden ze naar de auto. ‘We hebben niet eens met elkaar gepraat. We wisten het allebei.’
Terwijl Tessa’s moeder nog steeds met haar aan de telefoon hing, belde Mieke de politie. ‘Tessa is nu op weg van haar school naar het station. Stuur iemand naar het station. Hou haar tegen. Ik weet dat ze daarheen gaat,’ zei ze aan de telefoon. De auto sjeesde over de fietspaden heen maar ze moesten de kortste route naar het station hebben. Toen belde de politie weer.
‘We hebben haar,’ zeiden ze. Op de hoek van de Bernhardweg stond ze. Helemaal verdwaast.
De politie zei: ‘We willen haar opnemen’, en dat was het moment dat Tessa werd opgenomen in de Willem Arntsz Stichting, een psychiatrisch zorgcomplex in Utrecht.
Tessa zat voor ongeveer een maand in het Willem Arntsz. Het was begin mei. ‘Het was ’s ochtends vroeg en ik besloot langs Tessa te gaan. Gewoon samen een dagje Utrecht in,’ vertelt Mieke. Aan de oude gracht dronken ze samen een kopje koffie.
‘Het was mooi weer dus we zaten buiten. Ik vertelde haar iets over de kracht van de geest en wat voor invloed dat heeft op je lichaam alleen toen opeens werd ze boos,’ vertelt Mieke. Tessa ging nooit tegen mensen in maar deze keer was anders. Ze had soms wel een andere mening maar fel tegen je ingaan deed ze nooit. ‘Deze keer, was het bijna ruzie.’ Mieke zat er echt met schaamte. Ze was zo in de war dat Tessa tegen haar in was gegaan. Ze rekende het drinken af en samen liepen ze terug richting het Willem Arntsz.
‘Zal ik even met je meelopen?’ vroeg Mieke aan haar pleegdochter onderweg terug naar het Willem Arntsz maar Tessa schudde nee. Dat hoefde niet.
‘Ik wil je even bedanken voor alles,’ zei Tessa toen plots. ‘Ik hou van je’, en ze sloeg haar armen om Mieke’s nek.
‘Ik schrok enorm,’ vertelt Mieke. ‘Ik heb haar een knuffel gegeven. Toen liet ze me los, en ik had op dat moment echt het idee: ze loopt mijn leven uit.’ Ze keek haar pleegdochter na hoe ze langzaam in de verte verdween.
‘Ik was bezorgd en belde meteen haar psychiater.’ Hij beloofde Mieke dat hij Tessa een slaapmiddel zou geven zodat ze goed kon slapen en de ochtend daarna een gesprek met haar zou hebben. Tessa het slaapmiddel uiteindelijk niet genomen.
De volgende ochtend had Tessa een gesprek met haar psychiater. Een gesprek van anderhalf uur. Ze vertelde hem exact wat hij wilde horen: ‘Alles zou goedkomen, ik ga mijn best doen,’ beloofde ze. De psychiater liet haar weer gaan. Tessa zou buiten even een sigaret gaan roken maar dat was schijn. Ze was onderweg naar het treinstation.
‘Ik zou die dag met mijn familie naar de Jaarbeurs in Utrecht gaan,’ vertelt Mieke. ‘Ik had mijn moeder en zus opgehaald en we zouden met de trein naar Utrecht gaan.’
Op het station bleek dat de treinen niet zouden rijden, wegens aanrijding met een persoon.
‘Toen verstijfde ik van angst, ik wist het al,’ waren Mieke haar woorden.
Eindelijk na een uur kreeg Mieke de afdeling aan de telefoon en hoorde wat er was gebeurd.
‘Ik stond te janken in de Jaarbeurs,’ vertelt ze.
Mieke en Tessa’s moeder waren met alle haast naar de locatie gekomen. ‘De forensisch arts zei;
Ik heb nog nooit zoiets gezien.’ Hij vertelde hoe de meeste mensen worden aangetroffen met een
angst op hun gezicht.
‘Ze lag er vredig bij, bijna gelukkig zelfs,’ waren zijn woorden.
In Tessa’s haar kamer lagen de afscheidsbrieven. In deze brieven bedankten ze iedereen en had ze helemaal uitgestippeld hoe haar begrafenis moest verlopen. De laatste dag van haar leven had ze exact de treintijd uitgekozen die haar het leven zou ontnemen en haar van haar ondraaglijke last zou bevrijden.
Maar voor Tessa was het goed zo. Ze had eindelijk de rust die ze altijd al had gewild.
*de namen Mieke, Tessa en Tim zijn pseudoniemen omwille van de privacy van het slachtoffer en de nabestaanden.
Denk jij aan zelfdoding? Neem 24/7 gratis en anoniem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113 of chat op 113.nl.